Góc nhìn mới về tổ chức giao thông trên hạ tầng hiện hữu

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cảnh đề xuất ưu tiên các giải pháp tổ chức giao thông chi phí thấp nhằm giảm ùn tắc, tai nạn và khai thác hiệu quả những tuyến đường hiện có.

Trong một ngày thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế – xã hội, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) đề cập đến giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức giao thông trên hạ tầng hiện hữu. Theo ông, đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Tổ chức giao thông thông minh từ hạ tầng sẵn có

Giải pháp giảm ùn tắc giao thông và tai nạn giao thông cũng là nội dung được đại biểu Cảnh kiên trì đề xuất qua nhiều kỳ họp Quốc hội.

Khi đề cập đến nguyên nhân gây ùn tắc và tai nạn, người ta thường nhắc đến ý thức của người tham gia giao thông và những hạn chế về hạ tầng. Tuy nhiên, ông Cảnh cho rằng cần nhìn nhận thêm một khía cạnh khác là tổ chức giao thông hợp lý hơn trên hệ thống hạ tầng hiện có.

(Ảnh minh họa: NAM)

“Nếu nâng cao ý thức giao thông là thay đổi hành vi của con người, đầu tư hạ tầng là gia tăng năng lực lưu thông của hệ thống giao thông, thì tổ chức giao thông chính là cách chúng ta sử dụng hiệu quả nhất hạ tầng giao thông hiện có”, ông Cảnh nói.

Theo đại biểu, một tuyến đường được tổ chức giao thông hợp lý có thể giúp phương tiện lưu thông nhanh chóng và an toàn hơn. Ngay cả tại những giao lộ chưa có nguồn lực để xây dựng cầu vượt, vẫn có thể áp dụng các giải pháp tổ chức giao thông nhằm giảm ùn tắc.

Đây là nhóm giải pháp có thể triển khai tương đối nhanh, chi phí thấp và có khả năng nhân rộng tại những khu vực có điều kiện hạ tầng tương tự.

“Đặc biệt, nhiều giải pháp có thể thực hiện thông qua việc điều chỉnh biển báo, vạch kẻ đường, đèn tín hiệu, tổ chức lại làn đường, giao lộ mà không đòi hỏi nhiều chi phí như các phương án đầu tư hạ tầng giao thông”, đại biểu tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.

giao thông giảm ùn tắc. (Ảnh minh họa: NAM)

Ông Cảnh đề cập một số giải pháp tổ chức giao thông đã được nghiên cứu, đề xuất như cho nhập làn luân phiên tại các điểm thắt nút cổ chai; tổ chức vòng xuyến xoắn ốc để phương tiện không phải chuyển làn khi ra khỏi vòng xuyến, qua đó hạn chế nguy cơ va chạm; thiết kế giao lộ không có xe rẽ trái nhằm giảm xung đột giữa phương tiện đi thẳng và phương tiện rẽ trái.

Bên cạnh đó, ông đề xuất bổ sung vạch kẻ hỗ trợ xác định phần đuôi xe tải khi vào cua tại các giao lộ, nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn.

Từ góc độ kinh tế, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh nhận định đất nước đang dành nguồn lực rất lớn để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Nếu một tuyến đường được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng nhưng phương án tổ chức giao thông chưa hợp lý, khiến năng lực khai thác thấp hơn thiết kế, một phần hiệu quả vốn đầu tư sẽ không được phát huy.

Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực nâng cao hiệu quả đầu tư và cải thiện hệ số ICOR (hệ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư).

Từ những phân tích trên, ông đề xuất thay đổi tư duy quản lý giao thông, không chỉ đánh giá hiệu quả thông qua số kilômét đường được xây dựng mà cần bổ sung các chỉ tiêu về số lượng phương tiện lưu thông, tốc độ lưu thông và mức độ an toàn.

Đồng thời, cần rà soát toàn diện phương án tổ chức giao thông trên các tuyến đường hiện có, ưu tiên những tuyến thường xuyên xảy ra ùn tắc, giao lộ có nhiều tai nạn, điểm nhập làn, tách làn, khu vực trường học, bệnh viện và các nút giao có lưu lượng phương tiện lớn.

Tại từng vị trí, cơ quan chức năng cần xác định rõ nguyên nhân gây ùn tắc, tai nạn xuất phát từ ý thức người tham gia giao thông, hạn chế của hạ tầng hay phương án tổ chức giao thông để lựa chọn giải pháp phù hợp, trong đó ưu tiên những biện pháp có thể cải thiện hiệu quả khai thác hạ tầng hiện hữu.

Đại biểu Cảnh cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật về tổ chức giao thông. Theo ông, các quy định cần rõ ràng, thống nhất, dễ nhận biết, dễ thực hiện và thuận lợi cho công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.

“Cần đặc biệt quan tâm đến hệ thống biển báo, vạch kẻ đường, tín hiệu giao thông, quy tắc nhường đường và tổ chức giao thông tại các vị trí có nguy cơ xung đột, có chọn lọc các giải pháp tổ chức giao thông tiên tiến của thế giới”, ông Cảnh nói.

Đề cập đến dự thảo QCVN 41:2026-BXD, đại biểu cho biết Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến đối với văn bản này. Theo ông, đây là quy chuẩn quan trọng, đóng vai trò công cụ chủ yếu trong việc áp dụng các phương án tổ chức giao thông.

Vì vậy, dự thảo cần tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp của các tổ chức, cá nhân, hiệp hội trong lĩnh vực giao thông, đồng thời nghiên cứu những mô hình tổ chức giao thông khả thi tại các quốc gia khác để hướng tới hệ thống đường bộ thông suốt, an toàn và hiệu quả.

Với quan điểm “tổ chức giao thông tốt chính là tạo điều kiện để người dân chấp hành pháp luật tốt hơn”, ông Cảnh gợi mở việc nghiên cứu cơ chế thuê chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, đồng thời đặt hàng các nhóm sinh viên tại những trường đại học chuyên ngành giao thông nghiên cứu, đề xuất giải pháp xử lý ùn tắc, điểm đen và các vị trí tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Theo đại biểu, cách làm này có thể góp phần huy động thêm nguồn lực trí tuệ xã hội, tìm kiếm những phương án phù hợp để tối ưu hóa việc khai thác hạ tầng giao thông hiện hữu.

Lê Hà NA (tổng hợp)