Nghệ An – Luật sư Phùng Huyền, người bào chữa cho bị cáo Lê Văn Thành trong vụ án “Hủy hoại rừng”, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét lại tính hợp pháp và độ tin cậy của Kết luận giám định số 06/KL-GĐ.
- Nhận 220 triệu đồng chuyển nhầm, người đàn ông Thanh Hóa báo công an
- Đề xuất hai mô hình nuôi con nuôi, làm rõ quyền thừa kế
- Điện Kremlin hé lộ khả năng ba nguyên thủ gặp nhau bên lề APEC
Kết luận này do Trung tâm Tư vấn và Phát triển Lâm nghiệp thuộc Viện Điều tra, Quy hoạch rừng ban hành ngày 12/6/2023, theo trưng cầu của Cơ quan CSĐT Công an huyện Quỳ Hợp nhằm xác định trạng thái, trữ lượng và diễn biến rừng tại tiểu khu 330, xã Bắc Sơn. Theo luật sư (Công ty Luật A+), từ tư cách của tổ chức giám định, phương pháp xác định trạng thái rừng đến cách tính thiệt hại và căn cứ định giá đều còn điểm cần làm rõ.
Ngày 12/5/2023, cơ quan điều tra ra Quyết định trưng cầu giám định số 88/QĐ-TCGĐ, và đến ngày 18/5/2023 đoàn công tác khảo sát, thu thập dữ liệu tại hiện trường. Theo luật sư Phùng Huyền, tại thời điểm được trưng cầu vào tháng 5/2023, Trung tâm Tư vấn và Phát triển Lâm nghiệp chưa có tên trong danh sách tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở lĩnh vực lâm nghiệp mà luật sư đối chiếu; trung tâm được bổ sung vào danh sách công bố ngày 28/12/2023. Phía bào chữa đề nghị làm rõ căn cứ lựa chọn tổ chức này và việc đáp ứng các điều kiện pháp luật tại thời điểm giám định.
Theo khoản 2 Điều 20 Luật Giám định tư pháp, nếu trưng cầu tổ chức ngoài danh sách trong trường hợp đặc biệt thì cơ quan trưng cầu phải nêu rõ lý do trong quyết định. Luật sư nhận định Quyết định số 88/QĐ-TCGĐ không có nội dung này, còn hồ sơ cũng chưa cho thấy cơ quan điều tra từng đề nghị cơ quan quản lý chuyên ngành giới thiệu tổ chức khác hoặc xác minh các đơn vị trong danh sách không đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Viện dẫn Công văn số 783/BTP-BTTP ngày 5/2/2026 của Bộ Tư pháp, luật sư cho rằng việc chọn tổ chức ngoài danh sách chỉ hợp lý khi chưa có đơn vị chuyên môn phù hợp hoặc các đơn vị hiện có không đáp ứng được yêu cầu. Từ đó, luật sư đề nghị cấp phúc thẩm xem xét tính hợp pháp của việc trưng cầu cũng như giá trị chứng cứ của kết luận.
Thủ tục tại hiện trường
Luật sư Phùng Huyền cho rằng cần làm rõ tư cách và nhiệm vụ của ông Mai Văn Võ tại thời điểm khảo sát hiện trường ngày 18/5/2023. Theo tài liệu phía bào chữa viện dẫn, hợp đồng chuyên môn và việc giao nhiệm vụ cho ông Võ được thực hiện vào ngày 20 và 21/5/2023, sau thời điểm khảo sát.
Kết luận số 06 xác định 52.057,8 m² rừng hỗn giao gỗ – tre nứa (HG1), 28.432,5 m² rừng nứa (NUA) bị hủy hoại hoàn toàn và 32.967,2 m² đất trống có cây gỗ tái sinh (DT2). Trong khi đó, tài liệu quản lý rừng qua các thời kỳ lại ghi nhận nhiều trạng thái khác nhau tại các thửa đất liên quan, gồm TXP, TXN, HG1, ĐT và NN, nên theo luật sư cần được giải thích bằng hồ sơ chuyên môn và dữ liệu thực địa.
Số lượng 32.679 cây nứa được tính từ số liệu ô tiêu chuẩn rồi nhân với diện tích xác định có hoặc mất rừng nứa. Phía bào chữa cho biết hồ sơ mà họ tiếp cận chưa có đủ bảng kê hay tài liệu hiện trường để kiểm chứng số gốc, bụi nứa bị thiệt hại.
Luật sư cũng cho rằng phương pháp nội suy cần được làm rõ về biên độ sai số và mức độ tin cậy, nhất là khi kết quả được dùng để xác định hậu quả vụ án và áp dụng khung hình phạt. Nếu các mâu thuẫn về trạng thái rừng, diện tích và trữ lượng chưa được giải quyết, theo luật sư cần xem xét việc giám định lại bởi một tổ chức độc lập, đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyên môn.
Theo tài liệu luật sư thu thập, ngày 17/5/2024, Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Nghệ An ban hành Văn bản số 05/CV-HĐĐGTS, từ chối định giá 80.490,3 m² rừng bị mất hoàn toàn và suy giảm nghiêm trọng. Lý do là địa bàn tỉnh chưa có đơn giá khung rừng và loại tài sản này không có giao dịch phổ biến trên thị trường.
Thiệt hại lâm sản được xác định trên cơ sở số liệu của kết luận giám định, trong đó 56,11 m³ gỗ và 32.679 cây nứa được Hội đồng định giá tài sản huyện Quỳ Hợp định giá 153,16 triệu đồng. Con số này gồm 130,716 triệu đồng tiền nứa và 22,4448 triệu đồng phần gỗ quy đổi thành củi.
Ngoài số gỗ và nứa được định giá theo kết luận giám định, 2,097 m³ gỗ nhóm VIII cùng 2,5 ster củi bị thu giữ được Hội đồng định giá tài sản tỉnh Nghệ An định giá 2.794.000 đồng. Theo các mức giá được bài viết dẫn, tổng giá trị lâm sản được tính vào khoảng 155,95 triệu đồng. Khắc phục hậu quả và đề nghị gửi cấp phúc thẩm Theo phía bào chữa, bị cáo Lê Văn Thành đã trồng rừng mới và làm giàu rừng bằng cách trồng xen cây keo trên diện tích đất bị tác động. Luật sư cho rằng cần kiểm tra hiện trạng cây trồng để đánh giá mức độ khắc phục hậu quả, làm cơ sở xác định nghĩa vụ bồi thường theo thiệt hại thực tế còn tồn tại.
Từ những lập luận trên, luật sư đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm làm rõ căn cứ định giá và trách nhiệm bồi thường của bị cáo. Trường hợp các thiếu sót không thể khắc phục ở cấp phúc thẩm, luật sư đề nghị tòa án xem xét hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại theo quy định pháp luật. Đây là quan điểm bào chữa của luật sư, chưa phải kết luận của Hội đồng xét xử phúc thẩm.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
