Nghệ An – Người dân xóm Hưng Lam 2, xã Hưng Nguyên Nam thay nhau thức đêm để đuổi tàu hút cát trái phép trên sông Lam, song các tàu vẫn quay lại hút cho đến rạng sáng.
- Ngâm nước nóng 30 phút giúp giảm huyết áp tốt hơn đạp xe?
- Giun rồng chui ra từ dưới da, cảnh báo nguy cơ nhiễm bệnh khi uống nước suối
- Hai đêm giữa biển và ngày trở về của người ngư dân
Từ chiều tối 3/10 đến rạng sáng 5/10, phóng viên ghi nhận nhiều tàu hút cát loại lớn thay nhau hoạt động tại bãi sông này. Người dân phải ra bờ vì lo tàu càng áp sát thì nguy cơ sạt lở đất càng lớn.
Chiều tối 3/10, hai tàu hút cát loại lớn thả vòi xuống lòng sông, đoạn mà người dân ví von là điểm “trẩy hội hút cát”. Mỗi tàu có từ hai đến sáu vòi tùy kích thước, cát lẫn nước chảy rào rào vào khoang. Vừa hút, hai tàu vừa chậm rãi đi ngược dòng. Được vài trăm mét, dường như phát hiện có người theo dõi, chúng quay đầu chạy xuôi, vẫn hút, và hơn một tiếng sau khi khoang đầy mới rời về hạ du.
Theo một người dân địa phương, việc này thường diễn ra lúc đêm khuya, nhưng gần đây, vào cuối tuần hoặc ngày mưa, tàu ra sớm từ khoảng 17 – 18 giờ. Chở cát đi bán xong, tàu quay lại hút lần thứ hai, thứ ba cho đến rạng sáng.
Khoảng 19 giờ 40, hai tàu khác đã nằm trên sông, tiếng máy nổ vọng vào bờ ầm ầm như một công trường. Khi tàu áp gần bờ, ông V.P cùng hai người dân mang đèn pin công suất lớn ra rọi xuống sông, một người trên tàu cũng rọi ngược vào bờ, rồi hai tàu ra giữa sông và tiếp tục hút.
Ông P. cho biết: “Hôm nay còn sớm, lại có nhiều người nên chúng sợ. Chứ khoảng 2 – 3 giờ sáng, nhất là lúc trời mưa, chúng lì lợm lắm. Có lúc chúng tôi phải lấy đá ném vào cabin, nghe tiếng loảng xoảng thì tàu mới chịu rời đi”.
Khoảng 1 giờ 5 ngày 4/10, hai tàu khác hút theo cách tương tự, 40 phút sau thêm một tàu nữa kéo đến. Khi nhiều đèn pin cùng rọi, người trên tàu trốn vào cabin, tàu chạy chếch ra xa bờ trong lúc các vòi vẫn hút. Hơn 2 giờ, hai tàu rời đi sau khi đầy cát, mặt sông yên chừng 15 phút thì ba tàu khác lần lượt đến. Các tàu không bật đèn, chạy ngược lên khoảng 300m rồi mới thả vòi.
Bị rọi đèn, hai tàu quay xuôi dòng, chiếc còn lại hút ở vị trí xa bờ. Phóng viên theo hai tàu về hạ du, nơi chúng lại dừng hút, và một tàu áp sát bờ vẫn không rời đi dù đèn pin rọi liên tục. “Họ biết mình ném đá không tới nên không sợ”, một người dân nói.
Khoảng 3 giờ 30, khoang đầy cát, thân tàu chìm xuống nước vì sức nặng, phần còn lại chỉ như chiếc lá tre. Hai tàu lần lượt rời đi, nửa giờ sau một tàu khác xuất hiện và đến rạng sáng mới rút.
Người giữ bờ
Theo người dân, mỗi tàu chứa khoảng 120 – 200m³ cát. Đêm ấy cho thấy hoạt động hút cát trên đoạn sông này không phải vài trường hợp riêng lẻ.
Chiều 4/10, từ 17 giờ, nhiều tàu tập kết tại bãi sông xóm Hưng Lam 2. Giữa ban ngày, ba tàu vẫn lần lượt ra sông, vừa chạy vừa hút rồi ngược lên thượng nguồn, và khi thấy có người ghi hình thì quay ra xa bờ, hút đầy khoang mới đi.
Đêm 4/10, gió mùa đông bắc tràn về, trời mưa lớn, đúng lúc thuận lợi nhất cho tàu hút cát. Từ khoảng 19 giờ đến rạng sáng 5/10, theo ghi nhận của phóng viên và người dân, có khoảng 12 lượt tàu loại lớn xuất hiện trên đoạn sông này.
Ông P. nhiều năm nay thường xuyên thức đêm xua tàu. Ông nói: “Tình trạng này diễn ra nhiều năm rồi. Trước đây, họ dùng tàu nhỏ, nhưng khoảng 2 – 3 năm nay xuất hiện nhiều tàu lớn. Khi lực lượng chức năng kiểm tra, làm mạnh thì yên ắng được một thời gian. Sau đó, đêm khuya họ lại tiếp tục hút”. Điều ông lo nhất là các tàu ngày càng vào gần bờ. “Họ hút ngay sau nhà, hút sát bờ thì bờ kè sẽ bị cuốn đi, sạt lở sẽ đe dọa nhà cửa”, ông nói.
Sau nhà ông, sát mép sông, có một lán tôn do công an xã dựng cách đây ít năm để trực, canh tàu hút cát. Ông được giao chìa khóa và dùng nơi này làm chỗ ngủ để theo dõi: “Nhiều đêm tôi không ngủ được tí nào, vừa chợp mắt là nghe tiếng máy hút cát ầm ầm nên phải dậy xua đuổi”.
Cách nhà ông khoảng 300m về phía thượng nguồn, người dân cũng thường kéo nhau ra bờ sông mỗi khi thấy tàu, có lúc đánh kẻng báo động để nhiều người cùng ra. Theo ghi nhận của phóng viên, khu vực hút trộm cát cách khá xa hai mỏ cát đã được cấp phép, một mỏ thuộc Nghệ An và một mỏ thuộc Hà Tĩnh, và một chủ mỏ cho biết nhiều đêm ông phải dùng thuyền ra xua đuổi các tàu hút trái phép vì lo ngại ảnh hưởng đến khu vực khai thác được cấp phép.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
