Cửa Lò (Nghệ An) – Tận dụng những ngày biển động, nhiều ngư dân ven biển dùng nhủi và lưới kéo vớt ruốc, thu về tiền triệu chỉ sau vài giờ, góp phần giữ gìn nếp nghề biển truyền thống.
- Truy tìm 4 người trong vụ án tổ chức đánh bạc
- Hoàng Tài Hiếu bị truy tố sau hơn 13 năm trốn nã
- Hai đêm giữa biển và ngày trở về của người ngư dân
Từ tờ mờ sáng những ngày đầu tháng 10, người dân ngâm mình dưới nước vớt ruốc, còn chị em trên bờ tất bật gánh hàng đi tiêu thụ. Ruốc, hay còn gọi là moi, là loài hải sản nhỏ thường xuất hiện dày đặc khi biển động hoặc thời tiết oi bức.
Khi sóng lớn, đàn ruốc theo dòng nước dạt vào bờ trú ẩn. Ngư dân Cửa Lò tận dụng tập tính này để biến những ngày thời tiết xấu, vốn phải nằm bờ, thành cơ hội tăng thu nhập.
Ông Nguyễn Đình Bình (60 tuổi, trú tại Cửa Lò), một ngư dân dày dạn kinh nghiệm, cho biết ruốc có quanh năm nhưng rộ nhất vào tháng 6 đến tháng 9 âm lịch. Khi đàn ruốc vào sát bờ, nước đổi màu rõ rệt so với vùng xung quanh, nhờ đó người đi biển lâu năm xác định được chỗ khai thác.
Việc đánh bắt không cần thuyền lớn hay máy móc. Ngư dân lội dọc bờ, dùng nhủi, loại ngư cụ thô sơ gồm tay lưới vòm gắn cán tre, rồi đi giật lùi, kéo sát mép nước để đàn ruốc tự lọt vào đáy lưới.
Cha con ông Bình lại chọn cách kéo lưới đôi: mỗi người cầm một đầu dải lưới dài, rà dọc mép bờ một đoạn rồi cùng gập lưới lại. Theo ông Bình, cách làm này đỡ tốn sức mà năng suất cao hơn hẳn.
“Hôm nay, hai cha con tôi kéo được hơn 1 tạ. Những ngày cao điểm trúng luồng, gia đình vớt được tới 4 – 5 tạ ruốc. Với giá bán tươi tại bãi dao động 20.000 – 30.000 đồng/kg, mỗi ngày chúng tôi cũng thu về vài triệu đồng để trang trải cuộc sống,” ông Bình phấn khởi chia sẻ.
Với nhiều người dân nơi đây, ruốc không chỉ để bán mà còn được muối mắm, phơi khô hoặc đem biếu người thân, hàng xóm. Ông Đinh Văn Thơ (trú tại Cửa Lò) bộc bạch: “Tôi nối nghề cha ông để lại. Ngày nhỏ, cứ hễ biển động, tôi lại theo bố ra mép sóng đẩy ruốc. Giờ có tuổi nhưng thấy ruốc về là tôi lại vác nhủi ra bãi.”
Cũng theo ông Thơ: “Đi vớt một buổi có khi thu nhập bằng cả ngày làm thuê, lại được hít thở khí biển, vận động gân cốt. Hôm nào trúng mẻ được chục ký, tôi mang chia cho bạn bè, xóm giềng coi như chút ‘lộc biển’ lấy thảo.”
Theo các lão ngư, nghề này không tốn vốn đầu tư nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và thể lực tốt. Việc ngâm mình dưới nước biển nhiều giờ và liên tục kéo lưới dễ khiến người không quen nghề đuối sức.
Theo ông Thơ, sóng mạnh, cát lún có thể làm người không quen nghề kiệt sức, thậm chí bị xô ngã.
Ngoài bán tươi cho thương lái, ngư dân còn phơi ruốc khô để bán dần ra thị trường, với giá dao động 120.000 – 150.000 đồng/kg. Những ngày rộ luồng ruốc, dọc các làng chài ven biển Nghệ An đâu đâu cũng thấy phên ruốc phơi trải dài, tỏa mùi mặn mòi đặc trưng.
Từ nguồn hải sản này, người dân chế biến nhiều món quen thuộc như ruốc tươi xào lá chanh, ruốc rim mặn, nấu canh rau vặt hay ủ mắm ruốc. Những món ăn ấy là đặc sản níu chân du khách mỗi dịp đến Cửa Lò.
Giữa lúc đô thị hóa khiến nhiều nghề truyền thống dần mai một, nghề đẩy ruốc ven bờ ở Cửa Lò vẫn bền bỉ và được trao truyền qua nhiều thế hệ. Theo các lão ngư nơi đây, nghề này chẳng thể làm giàu nhưng mang lại niềm vui lao động cho người dân miền biển, những người miệt mài đi chân trần trên cát.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
