Việt Nam – Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Trung Quốc đã trở thành thị trường lớn thứ hai của gạo Việt Nam, với hơn 1 triệu tấn được nhập khẩu trong 8 tháng năm 2026.
- Nghệ An phê duyệt quy hoạch Khu trung tâm hành chính tỉnh rộng 41,76ha
- Thanh niên trình báo sai về giao dịch tiền bị xử phạt hành chính
- Cơ phó Flydubai bị điều tra sau chuyến bay gặp sự cố
Trong 9 tháng năm 2026, các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu khoảng 6,4 triệu tấn gạo, thu về 3,11 tỷ USD, giảm cả lượng và giá trị so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 9, lượng gạo xuất khẩu đạt 377.400 tấn, trị giá 205,6 triệu USD.
Số liệu cập nhật đến hết tháng 8 cho thấy Philippines vẫn đứng đầu về nhập khẩu gạo Việt Nam, chiếm 40,9% tổng lượng xuất khẩu, dù lượng mua từ thị trường này giảm 16,8%.
Trong khi đó, Trung Quốc từ vị trí thứ tư cùng kỳ năm 2025 đã vươn lên thứ hai trong năm nay, chiếm 17,4% tổng lượng gạo Việt Nam xuất khẩu trong 8 tháng. Thị trường này đã mua khoảng 1,03 triệu tấn gạo Việt Nam, với tổng giá trị gần 505 triệu USD, trong khi cùng kỳ năm trước nhập hơn 565.000 tấn, trị giá 286,7 triệu USD.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhu cầu gạo tấm tại Trung Quốc tăng mạnh, chủ yếu phục vụ ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Cùng thời gian, xuất khẩu gạo Việt Nam sang Iraq tăng 98,9 lần so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu sang thị trường này mới đạt gần 14 triệu USD.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá diễn biến tại Iraq cho thấy dư địa mở rộng và đa dạng hóa thị trường vẫn còn, trong đó việc khai thác các thị trường mới cần được thực hiện theo hướng chủ động và bền vững.
Bên cạnh cơ hội, cơ cấu thị trường xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu giảm mức độ phụ thuộc. Philippines và Trung Quốc chiếm khoảng 58,3% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, theo tỷ trọng lần lượt 40,9% và 17,4% được công bố. tạo lợi thế trong ngắn hạn nhưng đồng thời làm gia tăng rủi ro khi thị trường tập trung vào một số khách hàng lớn.
Theo tính toán của Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Việt Nam dự kiến xuất khẩu 400.000 tấn gạo trong tháng 10. Hai tháng cuối năm, lượng xuất khẩu dự kiến lần lượt đạt khoảng 220.000 tấn và 268.300 tấn.
Cả năm 2026, tổng lượng gạo xuất khẩu được dự báo đạt gần 7,74 triệu tấn, với kim ngạch khoảng 3,94 tỷ USD, giảm 4% về giá trị so với năm 2025 do giá xuất khẩu bình quân những tháng đầu năm ở mức thấp. Nếu đạt mức xuất khẩu dự kiến, Việt Nam có thể tiếp tục giữ vị trí thứ hai thế giới về lượng gạo xuất khẩu, sau Ấn Độ.
Triển vọng những tháng cuối năm được hỗ trợ bởi dự báo cân đối cung – cầu gạo thế giới niên vụ 2026-2027 chuyển sang trạng thái thâm hụt, trong khi thương mại gạo toàn cầu có khả năng đạt mức kỷ lục.
Đối với Philippines, nước này mới đây khẳng định không tạm dừng nhập khẩu gạo trong năm 2026 và sẽ tiếp tục mua để tăng dự trữ. Đây được xem là yếu tố thuận lợi đối với Việt Nam khi nước ta đang chiếm phần lớn lượng gạo nhập khẩu của thị trường này.
Tại Trung Quốc, lượng gạo Việt Nam xuất khẩu tăng mạnh, tạo thêm dư địa cho các nhóm sản phẩm như gạo nguyên liệu, gạo tấm và gạo nếp.
Ở phân khúc chất lượng cao, gạo có chứng nhận về phát thải thấp đã đạt mức giá trên 1.000 USD/tấn tại các thị trường Nhật Bản, EU và Australia. Diễn biến này cho thấy khả năng nâng giá trị gia tăng vẫn còn đối với ngành gạo Việt Nam.
Nguồn cung gạo thế giới thời gian tới có thể chịu ảnh hưởng bởi El Niño, diễn biến gió mùa tại Ấn Độ và diện tích gieo cấy lúa vụ Kharif. Ngoài ra, tình hình địa chính trị tại Trung Đông có thể tác động đến chi phí năng lượng và vận tải biển.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
