TP HCM: Các chuyên gia lão khoa và tế bào gốc nhấn mạnh cần chủ động duy trì sức khỏe, khả năng vận động và kiểm soát chặt các liệu pháp chống lão hóa.
- Một chai hóa chất trong tủ lạnh và cái giá của sự nhầm lẫn
- Hai giảng viên Việt tìm lời giải cho giả thuyết Courtade – Kumar
- Khoảnh khắc nam nhân viên bị đánh sau một va chạm nhẹ
Tại hội thảo khoa học thường niên ngày 26/9, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho biết Việt Nam có hơn 14,5% dân số trên 60 tuổi. Điều này đặt ra yêu cầu kéo dài thời gian sống khỏe, thay vì chỉ kéo dài số năm sống có bệnh tật.
Theo PGS Thanh, quá trình già hóa ở Việt Nam có những đặc điểm khác với nhiều nước phát triển. Tại Việt Nam, không ít người từ 80 tuổi trở lên gặp khó khăn khi đi lại, sinh hoạt và cần người hỗ trợ. Ông cho biết người cao tuổi Việt Nam trung bình có thể phải sống chung với bệnh tật trong khoảng 10-12 năm cuối đời, kéo theo suy giảm chức năng và nhu cầu chăm sóc.Bệnh viện Thống Nhất hiện có khoảng 5.000-6.000 lượt khám mỗi ngày, trong đó người cao tuổi chiếm 65-75%, trung bình khoảng 70%.
Từ thực tiễn điều trị, PGS Thanh cho rằng cách tiếp cận không nên chỉ bắt đầu khi bệnh xuất hiện. Phòng ngừa, duy trì thể lực và khả năng vận động từ sớm được xem là nền tảng để hướng tới “lão hóa thành công”.
Lão hóa và giới hạn của các liệu pháp tế bào
Các nghiên cứu gần đây cho thấy một số cơ chế sinh học của lão hóa có thể được can thiệp. Trong đó, tế bào già được quan tâm vì dù đã mất khả năng phân chia, chúng vẫn tồn tại và có thể tiết ra các chất gây viêm, tác động đến mô và cơ quan.Theo PGS Thanh, khi tế bào lão hóa tích lũy, chúng vẫn tồn tại và có thể tiết ra các chất thúc đẩy phản ứng viêm, ảnh hưởng đến các mô xung quanh.
Một số hướng nghiên cứu đang thử nghiệm việc loại bỏ hoặc kiểm soát tế bào già bằng tế bào miễn dịch và tế bào gốc trung mô. Một số nghiên cứu có tín hiệu tích cực, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào loại tế bào, phương pháp sản xuất và người được điều trị.
PGS Thanh lưu ý không nên đánh đồng các nghiên cứu này với quảng cáo “trẻ hóa” bằng tế bào gốc. Việt Nam đã ứng dụng tế bào gốc trong điều trị một số bệnh cụ thể, song những ứng dụng nhằm trẻ hóa cần được thực nghiệm nghiêm ngặt, cấp phép và đánh giá bởi các cơ sở khoa học.
Phòng ngừa lão hóa không phải câu chuyện chỉ bắt đầu ở tuổi 60-70. PGS Thanh cho rằng hình thành cơ thể khỏe mạnh từ khi còn trẻ, cùng thói quen và lối sống phù hợp, có ý nghĩa trong việc duy trì sức khỏe.
PGS.TS Phạm Văn Phúc, Viện trưởng Viện Tế bào gốc, cho biết thế giới đang có hàng nghìn nghiên cứu lâm sàng về tế bào gốc trên nhiều nhóm bệnh. Thách thức khi đưa các liệu pháp này vào điều trị là kiểm soát chất lượng, độ an toàn và khả năng tạo hiệu quả ổn định.
Tế bào sử dụng trong điều trị có thể khác nhau về nguồn gốc, quy trình nuôi cấy và chất lượng. Vì vậy, cần đánh giá toàn bộ quá trình sản xuất, đặc tính, độ an toàn và hiệu quả trước khi đưa vào điều trị. PGS.TS Phạm Văn Phúc cho rằng cần tiếp cận sản phẩm tế bào theo hướng dược phẩm hóa, thay vì chỉ đánh giá đặc điểm của tế bào, ông nói.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
