Cơ sở y tế xuống cấp, hoạt động khám chữa bệnh gặp khó

Nghệ An: Nhiều trạm y tế và cơ sở khám chữa bệnh đang gặp khó do công trình xuống cấp, thiếu phòng chức năng, nước sạch và thiết bị phù hợp.

Tại Trạm Y tế Mậu Đức, xã Mậu Thạch, nhiều hạng mục như nền, tường, trần và khu xử lý chất thải đã hư hỏng, ảnh hưởng điều kiện hoạt động. Trong khi đó, Trạm Y tế Lục Dạ, xã Môn Sơn, phải sử dụng cơ sở tạm do trụ sở cũ không còn đáp ứng yêu cầu, còn công trình mới chậm tiến độ.

Trạm y tế phải làm việc trong điều kiện xuống cấp

Tại Trạm Y tế Mậu Đức, xã Mậu Thạch, cơ sở được xây dựng trên khuôn viên gần 2.800m², gồm một nhà hai tầng và hai nhà một tầng với tổng cộng 23 phòng.

Trạm Y tế Lục Dạ phải mượn cơ sở Trường tiểu học Lục Dạ làm nơi khám, chữa bệnh do trụ sở cũ xuống cấp.(Ảnh minh họa: NAM)

Qua kiểm tra thực tế, nền dãy nhà hai tầng bong tróc trên diện rộng, tường và trần nhiều vị trí hư hỏng. Nhà vệ sinh bị thấm dột, hệ thống điện từng xảy ra chập cháy; khu xử lý rác thải cũng hư hỏng, gây khó khăn cho việc thu gom và xử lý chất thải y tế.

Dãy nhà một tầng, nơi bố trí phòng đẻ, phòng hậu sản và các phòng chăm sóc sức khỏe sinh sản, cũng xuất hiện nhiều vị trí xuống cấp. Cửa hư hỏng, trần phòng đẻ và phòng hậu sản bong tróc, thấm dột khiến nhân viên y tế lo ngại khi sử dụng.

Y sĩ Nguyễn Thị Hồng, Trạm Y tế Mậu Đức cho biết đơn vị hiện có 6 nhân viên, trong khi cơ sở vật chất không đáp ứng tốt yêu cầu công việc.

“Cái khó nhất hiện nay là cơ sở vật chất. Gạch bong tróc, trần nhà hư hỏng, nhiều phòng xuống cấp. Mỗi khi mưa lớn, mọi người làm việc với tâm trạng lo lắng”, chị Hồng nói.

Đáng chú ý, từ khoảng tháng 3/2026, Trạm Y tế Mậu Đức không còn tiếp nhận đỡ đẻ tại cơ sở. Trước đó, đầu năm 2026, trạm từng hỗ trợ hai trường hợp sinh do người nhà đưa đến quá gấp.

Theo chị Hồng, phòng đẻ không có điện, phần trần phía trên đã bong tróc và thấm dột nên nhân viên y tế lo ngại vật liệu có thể rơi xuống trong lúc sản phụ sinh con.

“Không phải chúng tôi không muốn nhận bệnh nhân, mà vì điều kiện cơ sở vật chất không bảo đảm. Phòng đẻ không có điện, trần nhà lại bong tróc, thấm dột. Nếu có sự cố xảy ra thì không an toàn cho cả mẹ và bé”, chị Hồng nói.

Những phụ nữ đến sinh được trạm hướng dẫn chuyển lên tuyến trên. Việc này cũng làm phát sinh thêm thời gian và chi phí đi lại đối với người dân.

Bà Kha Thị Giang, 66 tuổi, ở bản Đức Thành, đến trạm khám vì đau đầu, chóng mặt và đang điều trị tăng huyết áp. Theo bà, cơ sở đã cũ từ lâu, nhiều hạng mục hư hỏng, trong đó khu vực phòng sinh khiến bà lo ngại nhất.

“Trạm cũ lâu rồi, nhìn đâu cũng thấy hư hỏng. Bà con đến khám chỉ mong có chỗ sạch sẽ, an toàn. Tôi thấy phòng sinh là xuống cấp nhất, trần nhà có chỗ bong ra, nhìn mà lo”, bà Giang nói.

Ông Phạm Trọng Bình, Bí thư Đảng ủy xã Mậu Thạch cho biết tình trạng cơ sở vật chất đang gây khó khăn cho công tác khám chữa bệnh. Một số người dân phải tìm đến bệnh viện tuyến trên, kéo theo thêm chi phí và thời gian đi lại.

Theo ông Bình, địa phương đã có nguồn kinh phí để sửa chữa nhưng chưa thể triển khai các hạng mục theo kế hoạch do việc nghiệm thu công trình chưa hoàn tất.

“Xã rất mong các thủ tục liên quan sớm được tháo gỡ để có thể tiến hành sửa chữa, bảo đảm điều kiện hoạt động cho trạm và thuận lợi hơn cho người dân khi đến khám, chữa bệnh”, ông Bình nói.

Tại Trạm Y tế Lục Dạ, xã Môn Sơn, cán bộ y tế cũng đang làm việc trong điều kiện tạm thời. Từ ngày 29/5/2025, trạm phải chuyển sang mượn cơ sở Trường Tiểu học Lục Dạ để khám chữa bệnh do trụ sở cũ xuống cấp.

Bác sĩ Ngân Văn Anh, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Lục Dạ cho biết công trình mới ban đầu được dự kiến hoàn thành, bàn giao vào tháng 12/2025 nhưng tiến độ không đạt kế hoạch.

“Chúng tôi chờ mãi nhưng công trình không hoàn thành như kế hoạch. Sau đó thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, việc thi công cũng bị chững lại. Trạm nhiều lần làm đơn, báo cáo, kiến nghị về tình trạng cơ sở vật chất”, bác sĩ Văn Anh nói.

Tại nơi làm việc tạm, diện tích và số phòng không đủ để triển khai các hoạt động chuyên môn. Tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và lưu bệnh nhân đều gặp khó khăn.

Trang thiết bị cũng thiếu không gian bố trí, bảo quản, trong khi điều kiện vệ sinh môi trường chưa bảo đảm cho công tác phòng, chống nhiễm khuẩn.

“Cơ sở như hiện nay vừa khó cho anh em làm chuyên môn, vừa ảnh hưởng đến người dân khi đến khám. Người dân nhìn thấy nơi khám chữa bệnh xuống cấp, thiếu thốn thì tâm lý cũng không yên tâm”, bác sĩ Văn Anh nói.

Ở trụ sở cũ, tình trạng xuống cấp tiếp tục diễn ra với trần hành lang và một số phòng khám mục nát, tường bị mối mọt, hoen ố và bong tróc. Khi trời mưa, nước thấm từ trần xuống khiến nhiều phòng ẩm thấp.

Nguồn nước phục vụ hoạt động của trạm cũng không ổn định. Giếng khoan không có nước nên đơn vị phải dẫn nước từ trường học gần đó về sử dụng, nhưng lượng nước không đáp ứng đủ nhu cầu.

“Không có nước sạch thì việc vệ sinh phòng khám, dụng cụ và các công việc chuyên môn đều gặp khó. Đây là điều chúng tôi lo nhất”, y sĩ Hà Thị Hoa chia sẻ.

Một số thiết bị như giường bệnh, bàn khám, bàn tiểu phẫu, tủ thuốc và tủ đựng dụng cụ đã được sử dụng trong thời gian dài, trong đó có thiết bị bị hư hỏng. Khu nhà ở của cán bộ y tế cũng xuống cấp, tường và trần bong tróc, phòng ngủ và khu vệ sinh ẩm thấp, thường bị dột khi mưa.

Theo bác sĩ Văn Anh, trong điều kiện hiện tại, Trạm Y tế Lục Dạ chủ yếu thực hiện cấp thuốc bảo hiểm y tế, tiêm chủng mở rộng, y tế dự phòng và các chương trình y tế quốc gia. Việc người dân đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm còn hạn chế.

Trạm Y tế Lục Dạ thuộc 63 điểm y tế nằm trong dự án nâng cấp, sửa chữa và xây mới mạng lưới y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Dự án khởi công cuối tháng 5/2025, với kế hoạch ban đầu hoàn thành, bàn giao toàn bộ vào tháng 12/2025.

Riêng Trạm Y tế Lục Dạ được đầu tư xây mới hoàn toàn với kinh phí hơn 6 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Đình Hoàn, Phòng Quản lý Kỹ thuật Chất lượng Công trình thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An, công trình bị gián đoạn chủ yếu do nhà thầu thi công ban đầu, đơn vị 469, gặp khó khăn về tài chính nên không thể tiếp tục.

Các đợt mưa lớn cũng tác động đến tiến độ thi công. Ban Quản lý dự án sau đó làm thủ tục chấm dứt hợp đồng với nhà thầu 469 và chuyển phần khối lượng còn lại cho một thành viên khác trong liên danh tiếp tục thực hiện.

Đơn vị thi công mới hiện cơ bản hoàn thành phần khung, vỏ công trình và đang lắp đặt thiết bị y tế. Theo kế hoạch, Trạm Y tế Lục Dạ sẽ hoàn thành, bàn giao vào cuối tháng 9/2026.

Ông Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND xã Môn Sơn cho biết sau khi sáp nhập xã Lục Dạ và xã Môn Sơn, địa phương có hai trạm y tế. Cả hai cơ sở đều được xây dựng từ lâu, diện tích nhỏ và xuống cấp, ảnh hưởng đến điều kiện khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu.

“Địa phương mong công trình sớm được hoàn thành, bàn giao để cán bộ y tế có nơi làm việc ổn định, yên tâm phục vụ người dân. Nếu kéo dài thêm, việc khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu trên địa bàn sẽ tiếp tục gặp khó khăn”, ông Hùng nói.

UBND xã Môn Sơn đã có văn bản gửi các cơ quan chức năng đề nghị đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa Trạm Y tế Lục Dạ vào sử dụng.

Tình trạng cơ sở vật chất xuống cấp cũng được ghi nhận tại Trung tâm Y tế Hoàng Mai. Cơ sở cũ trên quốc lộ 1 vốn là Phòng khám Đa khoa khu vực Hoàng Mai được đơn vị tiếp quản sau khi thành lập.

Theo ông Hồ Sỹ Dương, Giám đốc Trung tâm Y tế Hoàng Mai, cơ sở cũ xuống cấp và thường xuyên quá tải trong bối cảnh nhu cầu khám chữa bệnh của người dân tăng. Trung tâm được giao 100 giường bệnh nhưng có thời điểm số bệnh nhân vượt quy mô, đơn vị phải tận dụng các khoảng trống để kê thêm giường.

Cơ sở này nằm ở vị trí thấp hơn quốc lộ 1 nên nước thường tràn vào khi mưa lớn. Cách đó khoảng 1km là Trung tâm Y tế Hoàng Mai mới, được xây dựng với kỳ vọng thay thế cơ sở cũ, song dù giai đoạn 1 cơ bản hoàn thành, công trình vẫn chưa thể đưa vào sử dụng.

Thực trạng tại các cơ sở trên cho thấy từ trạm y tế vùng xa đến cơ sở khám chữa bệnh tuyến huyện, một số công trình vẫn đang chờ sửa chữa, nâng cấp hoặc hoàn thiện để đáp ứng điều kiện hoạt động. Với các cơ sở y tế tuyến đầu, việc bảo đảm không gian làm việc, phòng chức năng, nước sạch và trang thiết bị phù hợp là điều kiện cần thiết để duy trì hoạt động chăm sóc sức khỏe người dân.

Nguyễn Quế (tổng hợp)