Người mua ngày càng nhìn kỹ hơn vào thực phẩm

Vietnam Report ghi nhận sức mua thực phẩm – đồ uống cải thiện, trong khi người tiêu dùng ngày càng chú ý đến nguồn gốc, chất lượng và mức độ an toàn trước khi lựa chọn sản phẩm.

Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 7 triệu tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm trước và tăng 6,7% nếu loại trừ yếu tố giá. Sáu tháng đầu năm 2026, con số này đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ, tương đương mức tăng thực 7,3% sau khi loại trừ yếu tố giá.

Khi giá cả không còn là điều duy nhất

Sức mua cải thiện mở thêm dư địa cho doanh nghiệp thực phẩm – đồ uống, nhưng chi phí và giá bán cũng tăng theo. CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%, trong đó nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,27%, riêng thực phẩm tăng 3,61%; sáu tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, giá thực phẩm tăng 4,7% và đồ uống, thuốc lá tăng 3,52% so với cùng kỳ.

Mặt bằng giá cao hơn khiến người mua phải cân nhắc khả năng chi trả, đồng thời đặt ra yêu cầu rõ hơn về giá trị mà sản phẩm mang lại.

Những vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm, thực phẩm giả, hàng kém chất lượng và thông tin sai lệch về sản phẩm cũng khiến sự quan tâm đến nguồn gốc tăng lên. Khảo sát người tiêu dùng thực phẩm – đồ uống cho thấy nguồn gốc, xuất xứ được 60,1% người tham gia đề cập, cao hơn chất lượng tốt và an toàn cho sức khỏe với 59,2%.

Giá cả vẫn giữ vai trò đáng kể, với 52,9% người được khảo sát quan tâm đến mức giá phù hợp khả năng chi trả. Ngoài ra, 48,4% chú ý đến sự đa dạng và khả năng đáp ứng nhu cầu, còn 26% quan tâm hệ thống phân phối và mạng lưới bán hàng.

Những con số ấy cho thấy người mua đang đặt nhiều câu hỏi hơn trước một sản phẩm: đến từ đâu, chất lượng thế nào và thông tin có thể kiểm chứng hay không.

Doanh nghiệp vì thế được kỳ vọng minh bạch về nguồn gốc, xuất xứ và nguyên liệu, đồng thời công khai kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng, quy trình sản xuất và kiểm soát an toàn.

Một yêu cầu khác là cung cấp công cụ truy xuất nguồn gốc thuận tiện như mã QR để người mua tự kiểm tra. Khi phát sinh vấn đề về an toàn, doanh nghiệp cũng được kỳ vọng chủ động thông báo và xử lý.

Trong bối cảnh nguồn gốc, xuất xứ là yếu tố được cân nhắc hàng đầu, khả năng truy xuất đang trở thành một phần của niềm tin đối với sản phẩm, thay vì chỉ dừng ở yêu cầu tuân thủ.

Theo Statista, quy mô thị trường thực phẩm tại Việt Nam đạt khoảng 96,7 tỉ USD năm 2025 và dự kiến tăng lên 104,2 tỉ USD năm 2026. Trong khi đó, Mordor Intelligence ước tính quy mô thị trường dịch vụ ăn uống đạt 24,77 tỉ USD năm 2025, dự kiến tăng lên 27,38 tỉ USD năm 2026 và 45,21 tỉ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10,55%/năm trong giai đoạn 2026 / 2031.

Ân Hồng (tổng hợp)