Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố mỗi công dân trưởng thành có thể nhận 5.000 USD nếu đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện.
- Dự án 13 tỷ đồng dang dở sau nhiều năm ở Đà Nẵng
- Nghệ An dâng hương ngày giỗ Vua Quang Trung, nơi cố đô còn dang dở
- Iran mở đợt đáp trả mới sau căng thẳng với Mỹ gia tăng
Tối 9/9 theo giờ Mỹ, ông Trump đưa ra cam kết trên tại Đại hội Toàn quốc giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa ở Dallas, bang Texas. Khoản tiền được ông gọi là “cổ tức Trump” và dự kiến chỉ được sử dụng trong phạm vi nước Mỹ.
Phát biểu trước những người tham dự đại hội, Tổng thống Trump cho biết khoản tiền 5.000 USD, tương đương hơn 125 triệu đồng, sẽ được trao nếu đảng Cộng hòa duy trì thế đa số tại cả hai viện Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
“Nếu đảng Cộng hòa chiến thắng, các bạn cùng thắng với chúng tôi, và các bạn sẽ nhận được 5.000 USD”, ông Trump nói, đồng thời nhấn mạnh số tiền này phải được chi tiêu trong nước Mỹ.
Ông Trump ví khoản tiền với hình thức chia cổ tức của các tập đoàn và gắn đề xuất với những gì ông mô tả là “thành tựu kinh tế tuyệt vời” của chính quyền. Tổng thống Mỹ cho rằng nguồn tài chính có thể đến từ tiền thuế quan.
Phó Tổng thống JD Vance đề cập khả năng sử dụng nguồn thu từ thuế quan để tài trợ cho khoản tiền này, đồng thời cho rằng chương trình có thể hướng tới tầng lớp trung lưu.
Dù vậy, quy mô của đề xuất đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng thực hiện. Các chuyên gia tài chính ước tính nếu áp dụng cho toàn bộ công dân trưởng thành, chương trình có thể cần hơn 1.000 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với khoản thu thuế quan hiện có.
Ông Trump chưa đưa ra thông tin cụ thể về nguồn tiền cũng như cơ sở pháp lý để thực hiện cam kết. Đây cũng không phải lần đầu Tổng thống Mỹ đề cập đến việc chia khoản tiền từ nguồn thuế quan, khi đề xuất “cổ tức thuế quan” 2.000 USD mỗi người được ông đưa ra hồi tháng 11 năm ngoái vẫn chưa được triển khai.
Khả năng thực hiện còn chịu tác động từ chính sách thuế quan sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi đầu năm nay, trong đó tòa bác bỏ cơ sở pháp lý mà chính quyền Trump sử dụng để áp đặt các mức thuế quan toàn cầu trước đó. Sau phán quyết, chính quyền Mỹ tìm cách sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì chính sách thuế quan.
Cam kết được đưa ra trong thời điểm mức độ ủng hộ dành cho ông Trump giảm đáng kể. Khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ giảm từ 47% hồi đầu nhiệm kỳ thứ hai xuống 33% vào giữa tháng 8, trong bối cảnh sự không hài lòng của người dân đối với tình hình kinh tế gia tăng.
Đại hội tại Dallas cũng có ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu đảng Cộng hòa tổ chức một đại hội toàn quốc riêng phục vụ bầu cử giữa kỳ. Hình thức này từng được đảng Dân chủ thử nghiệm trong thời gian ngắn trước khi từ bỏ sau năm 1982.
Bên cạnh vấn đề về nguồn tiền, đề xuất còn được đặt trong bối cảnh tài khóa nhiều sức ép của Mỹ. Nợ công nước này đã vượt 40.000 tỷ USD, trong khi mức thâm hụt ngân sách hằng năm khoảng 1.800 tỷ USD.
Theo Tax Foundation, nếu mỗi công dân nhận 5.000 USD, khoản chi có thể sử dụng gần như toàn bộ nguồn thu dự kiến từ các mức thuế quan mới trong vòng một thập kỷ. Một chuyên gia kinh tế cấp cao của tổ chức này cho rằng lời hứa trên “sẽ không thể xảy ra”.
Dù vấp phải nhiều nghi vấn, ông Trump vẫn kêu gọi cử tri ủng hộ tích cực tham gia bỏ phiếu với mục tiêu duy trì quyền kiểm soát Quốc hội. Đại hội kéo dài hai ngày có sự tham dự của các nghị sĩ, ứng viên Cộng hòa và những nhân vật có ảnh hưởng trên mạng xã hội, trong lúc đảng này đứng trước thách thức giữ đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện.
Lê Hà NA (tổng hợp)
