Kênh Bắc ô nhiễm sắp bị “xóa sổ” dưới đường 10 làn xe

Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An đang lấy ý kiến phương án ngầm hóa toàn bộ kênh Bắc – tuyến kênh đen kịt, bốc mùi hôi giữa lòng TP Vinh – để mở rộng đường Nguyễn Sỹ Sách lên 60m, đủ bố trí 10 làn xe. Đây là lần thứ hai con kênh được tìm cách “giải cứu”, sau dự án cải tạo hàng trăm tỷ đồng năm 2016 nhưng ô nhiễm tái diễn chỉ vài năm sau.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An, đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung TP Vinh (cũ) đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đang được lấy ý kiến cộng đồng. Một nội dung đáng chú ý là phương án ngầm hóa đoạn kênh Bắc từ đường Nguyễn Văn Cừ, phường Trường Vinh, đến hồ điều hòa Hưng Hòa, phường Vinh Lộc.

Cùng với đó, đường Nguyễn Sỹ Sách chạy dọc kênh, trục giao thông đối ngoại nối trung tâm Vinh cũ với khu vực phát triển phía Đông, dự kiến được mở rộng lên 60m, đủ bố trí 10 làn xe. Việc này nhằm khắc phục tình trạng mặt cắt đường không đồng bộ giữa các đoạn, vốn gây ùn tắc.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Vinh Lộc, cho biết trong quá trình lấy ý kiến, đa số người dân khu vực bày tỏ đồng tình với phương án trên.

Kênh Bắc dài hơn 4,6km, lòng rộng khoảng 15m, giữ vai trò tiêu thoát lũ chính cho khu vực phía bắc TP Vinh cũ. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tuyến kênh này trở thành điểm nóng về ô nhiễm môi trường.

Năm 2016, một dự án cải tạo với kinh phí hàng trăm tỷ đồng được triển khai, xây bờ kè hai bên và lắp hệ thống thu gom nước thải riêng. Công trình từng được kỳ vọng xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm kéo dài.

Nhưng chỉ vài năm sau, ô nhiễm lại tái diễn nghiêm trọng. Hiện hơn 1,2km đầu tuyến đã được đặt cống hộp, đảm bảo vệ sinh. Trong khi đó, phần còn lại dài khoảng 3,2-3,4km vẫn có đoạn nước đen, bốc mùi hôi nồng nặc, nhất là vào mùa nắng nóng.

Nguyên nhân được ghi nhận là nước thải từ nhiều khu vực vẫn chảy trực tiếp vào kênh trước khi đổ về hồ điều hòa Hưng Hòa.

Nước kênh Bắc đen kịt, nhiều đoạn xuất hiện lớp váng đục trên mặt nước. (Ảnh minh họa: NAM)

Ngầm hóa kênh, mở đường 10 làn

Trong bối cảnh ô nhiễm tái diễn, Sở Xây dựng Nghệ An đề xuất ngầm hóa toàn bộ đoạn kênh còn lại, đồng thời điều chỉnh quy hoạch đường Nguyễn Sỹ Sách. Tuyến đường này vốn đã được định hướng mở rộng nhưng chưa triển khai đồng bộ.

Điểm đáng chú ý là đây đã là lần thứ hai ngành xây dựng Nghệ An tìm cách xử lý tình trạng ô nhiễm tại kênh Bắc. Sau phương án xây bờ kè và hệ thống thu gom nước thải không duy trì được hiệu quả lâu dài, lần này dòng kênh được tính toán đưa xuống lòng đất.

Theo phương án điều chỉnh, đường Nguyễn Sỹ Sách sẽ có mặt cắt rộng 60m. Trong đó, lòng đường chính rộng 36m, bố trí 10 làn xe, cùng dải phân cách, đường gom và vỉa hè hai bên.

Quy mô này khiến tuyến đường sau điều chỉnh có chiều rộng gần bằng một sân bóng đá tiêu chuẩn 68m. Còn đoạn kênh dài hơn 4,6km tương đương quãng đường đi bộ khoảng một giờ, cho thấy phạm vi cải tạo là không nhỏ.

Tuy nhiên, ngầm hóa có thể mới giải quyết phần dễ nhìn thấy của vấn đề. Một số ý kiến từ báo chí địa phương cho rằng việc kiểm soát nguồn nước thải sinh hoạt đổ vào kênh vẫn phải được tính toán đồng bộ. Nếu nguồn thải không được xử lý, nguy cơ tái diễn ô nhiễm vẫn còn dù dòng kênh đã nằm dưới mặt đất.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Vinh Lộc, cho biết người dân kỳ vọng phương án lần này sẽ “giải quyết dứt điểm điểm đen ô nhiễm” – kỳ vọng từng được đặt ra gần một thập kỷ trước.

Đường Nguyễn Sỹ Sách được đề xuất mở rộng lên 60m theo phương án thiết kế. (Ảnh minh họa: NAM)

Dòng kênh có thể biến mất dưới lòng đất, nhưng bài toán nước thải đô thị sẽ được giải quyết đến đâu vẫn là câu hỏi lớn.

Nguyễn Hiền (tổng hợp)