Thảm họa lũ quét tại khu vực biên giới Nepal – Tây Tạng khiến số người chết tăng lên gần 400, hơn 1.400 người mất tích. Nguyên nhân được xác định không phải mưa lớn mà là vụ sụp đổ bất ngờ của một khối băng đá trên núi cao.
- Cây trầm tổ hơn 500 năm tuổi được công nhận là Cây Di sản
- Quê nhà Đình Bắc, Xuân Mạnh vỡ òa trong niềm vui vô địch ASEAN Cup 2026
- Bốn hệ thống nhiệt đới cùng lúc, Thái Bình Dương có gì bất thường?
Cảnh sát Nepal cho biết đến chiều 27/8, hơn 389 người tại nước này đã thiệt mạng, trong khi Tây Tạng (Trung Quốc) ghi nhận thêm 3 người chết. Hơn 1.400 người ở hai nước vẫn chưa rõ tung tích, trong đó Nepal có hơn 500 người nước ngoài mất liên lạc. Lũ quét xảy ra rạng sáng 26/8 tại khu vực cửa khẩu Cát Long (Gyirong), sau khi một phần sông băng trên núi cao bất ngờ sụp đổ, kéo theo bùn đất tràn xuống thung lũng Trishuli. Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã tới Cát Long để “trực tiếp chỉ đạo công tác cứu hộ khẩn cấp”, theo Tân Hoa Xã.
Khối băng đá trên núi cao gây thảm họa
Lũ quét tràn xuống khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc sáng 26/8, cuốn theo nhiều làng dọc sông Trishuli và phá hủy cửa khẩu thương mại Cát Long, nơi từng chiếm gần 1/3 giá trị giao thương giữa hai nước.
Ngay trước khi lũ xảy ra, cơ quan địa phương ghi nhận rung chấn tương đương động đất 4,4 độ, làm dấy lên nghi vấn đây là nguyên nhân gây thảm họa. Tuy nhiên, phân tích sóng địa chấn chu kỳ dài cùng dữ liệu vệ tinh của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho thấy không có trận động đất nào xảy ra.
Rung chấn thực tế bắt nguồn từ một khối băng và đá trên núi cao bị sụp đổ, tạo năng lượng tương đương trận động đất 5,2 độ Richter. Khối vật chất khổng lồ lao xuống núi, kéo theo bùn đất men theo sông Lhende rồi đổ vào Trishuli.
Nepal đã tuyên bố Rasuwa, Nuwakot và Dhading — ba huyện chịu ảnh hưởng nặng — là vùng thảm họa trong ba tháng nhằm huy động nguồn lực cho công tác cứu trợ.
Điểm bất thường của thảm họa là lũ quét xảy ra khi trời không mưa lớn, khiến các hệ thống cảnh báo dựa vào diễn biến thời tiết gần như không kịp phản ứng. Tổ chức Phát triển Miền núi Tổng hợp Quốc tế (ICIMOD) tại Kathmandu cho biết mực nước sông Trishuli tăng tới 27 feet, tương đương khoảng 8,2 mét, chỉ trong nửa giờ.
Tiến sĩ Simon Cook, chuyên gia sông băng tại Đại học Dundee (Anh), nói với BBC rằng nhóm nghiên cứu phát hiện phần dưới một sông băng cách hiện trường khoảng 15 km về phía tây đã sụp đổ.
Nguy cơ tiếp diễn vẫn hiện hữu. Lượng đất đá lớn đang chắn ngang thung lũng có thể hình thành một đập tự nhiên, khiến nước dồn lại phía thượng nguồn rồi bất ngờ vỡ. Cơ quan dự báo lũ tại Kathmandu đã phát cảnh báo đặc biệt đối với toàn bộ vùng hạ lưu sông Bhote Koshi.
Giữa những công trình đổ nát phủ đầy bùn đất, nguy cơ tiềm ẩn từ các sông băng và địa hình Himalaya vẫn là bài toán chưa có lời giải.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
