Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 24/8 công bố Operation Economic Outcast, chiến dịch trừng phạt kinh tế quy mô toàn cầu nhằm cô lập Iran, đồng thời cảnh báo các quốc gia tiếp tục giao thương với Tehran sẽ phải đối mặt với hậu quả nặng nề.
- Hàng trăm người vây bắt nghi can sát hại em trai rồi trốn vào rừng
- Bí mật trong những chum tương Đình Tổ
- Thanh Hóa: Công an xã Trung Sơn dẹp ma túy, dân bản thôi nơm nớp lo mất trộm
Ngày 24/8 Washington tuyên bố đang phát động “một cuộc tấn công kinh tế toàn diện” nhằm vào các mối đe dọa liên quan đến hệ thống tài chính của Iran trên toàn cầu.
“Mục tiêu của chúng tôi trên toàn cầu là cắt đứt mọi mạch máu kinh tế nuôi sống chế độ độc tài này cho đến khi Tehran hoàn toàn bị cô lập”, ông Bessent nói.
Chiến dịch được ví như một “D-Day kinh tế” trên mặt trận tài chính, diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bước sang tháng thứ sáu mà chưa có bên nào giành được ưu thế quyết định.
Cuộc chiến Mỹ với Iran kéo dài gần sáu tháng và rơi vào thế bế tắc, trong khi Washington đã áp dụng các biện pháp gây sức ép tại eo biển Hormuz. Theo giới quan sát, những biện pháp này khiến Iran thiệt hại doanh thu dầu mỏ.
Operation Economic Outcast mở rộng các biện pháp trừng phạt thứ cấp sang nhiều lĩnh vực như tài sản số, vàng, hàng không, công nghệ và vận tải biển. Ngay trong ngày công bố, Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt hơn 60 thực thể, cá nhân và tàu bị cáo buộc hỗ trợ Iran vận chuyển dầu, né tránh lệnh trừng phạt và phát triển công nghệ tên lửa, hạt nhân.
Ông Bessent cho biết Tổng thống Donald Trump đang trực tiếp điện đàm với lãnh đạo nhiều nước, yêu cầu chấm dứt giao thương với Tehran.
Theo một nguồn tin, Mỹ cũng gây sức ép với châu Âu nhằm đóng cửa các chi nhánh của Bank Melli, ngân hàng quốc doanh lớn của Iran. Tuy nhiên, thông tin này chưa được xác nhận độc lập.
“D-Day kinh tế” vẫn còn nhiều câu hỏi
Điểm đáng chú ý là dù được mô tả bằng những ngôn từ mạnh như “D-Day kinh tế” hay “cuộc tấn công chưa từng có trong lịch sử”, ông Bessent thừa nhận đây mới chỉ là một “phát cảnh báo”. Washington chưa áp dụng biện pháp mạnh nhằm vào các ngân hàng hay tập đoàn lớn của Trung Quốc, khách hàng mua dầu quan trọng của Iran.
Khi được hỏi vì sao chưa hành động ngay, ông Bessent giải thích: “Chúng tôi đang chọn tất cả cơ hội để sửa sai, tại sao tôi lại muốn làm giảm toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu”.
Ông Jonathan Panikoff, Giám đốc cấp cao Sáng kiến An ninh Trung Đông Scowcroft thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng cuộc họp báo của ông Bessent để lại nhiều câu hỏi chưa có lời giải, trong đó có việc các nước sẽ có bao nhiêu thời gian để thực hiện yêu cầu cô lập Iran và Washington sẽ sử dụng những công cụ nào.
Sức ép cũng đặt Washington trước bài toán khó, bởi việc nhằm vào các ngân hàng lớn của Trung Quốc có thể làm gia tăng căng thẳng ngay trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Về phía Tehran, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố trên mạng xã hội rằng không ai tin những lời đe dọa của Mỹ. Các đối tác thương mại của Iran cũng cho biết họ không quan tâm đến những tuyên bố từ Washington.
Khi những lời đe dọa vẫn lớn hơn các hành động thực tế, câu hỏi ai sẽ chớp mắt trước trong ván cờ kinh tế giữa Mỹ, Iran và các đối tác của Tehran vẫn chưa có câu trả lời.
Phan Sơn (tổng hợp)
