Iran phát tín hiệu cứng rắn giữa sức ép mới

TEHRAN – Iran tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả những quốc gia tham gia chiến dịch cô lập kinh tế do Mỹ thúc đẩy, trong khi Washington chuẩn bị đưa ra gói trừng phạt mới nhằm vào Tehran.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước IRIB ngày 22/8, ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, cho biết Tehran trước hết sẽ tìm cách trao đổi và đề nghị các nước đứng ngoài cuộc xung đột. Nếu yêu cầu này không được chấp nhận, Iran sẽ nhắm vào lợi ích của những quốc gia liên quan.

Cảnh báo được đưa ra khi cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, đã bước sang tháng thứ sáu mà chưa xuất hiện dấu hiệu hạ nhiệt hoặc nối lại đàm phán hòa bình. Hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz gần như đình trệ hoàn toàn, trong khi giá dầu Brent đã vượt 92 USD/thùng sau các tuyên bố trừng phạt mới từ Washington.

Ông Rezaei cho rằng các quốc gia láng giềng nếu lựa chọn tham gia chiến dịch bao vây kinh tế của Mỹ sẽ phải đối mặt với phản ứng từ Tehran. Ông tuyên bố Iran sẽ không để một giọt dầu nào được xuất khẩu qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh nước này đã tích lũy kinh nghiệm đối phó các lệnh trừng phạt của Mỹ để duy trì hoạt động bán dầu trong nhiều năm.

Theo Al Jazeera, quan chức Iran nhận định chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đặt kỳ vọng vào việc sức ép kinh tế có thể làm lung lay sự đoàn kết trong xã hội Iran. Theo cách nhìn của ông, Washington muốn người dân xuống đường biểu tình và vô tình tiếp tay cho các máy bay F-35 của Mỹ.

Phát biểu của ông Rezaei xuất hiện sau khi ông Trump hôm thứ Tư tuyên bố sẽ triển khai “chiến dịch kinh tế nghiền nát nhất từng được thực hiện nhằm vào bất kỳ quốc gia nào”. Tổng thống Mỹ gọi đây là một “ngày D kinh tế” và kêu gọi toàn bộ đồng minh cùng tham gia cô lập Iran.

Những mắt xích trong chiến dịch mới

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết sẽ tổ chức họp báo vào thứ Hai, 24.8, để công bố chi tiết gói biện pháp mà ông mô tả là “các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử”. Chiến lược này được triển khai cùng lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ đã áp đặt với Iran từ tháng 4.

Ông Bessent so sánh cách tiếp cận mới với các chiến dịch từng được Mỹ sử dụng đối với Venezuela và Cuba. Theo ông, mô hình kết hợp giữa phong tỏa và trừng phạt có thể phát huy tác dụng, đồng thời những đồng minh tiếp tục giao dịch hoặc mua dầu của Iran sẽ đối mặt nguy cơ bị Bộ Tài chính Mỹ chế tài.

Trung Quốc hiện mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran, theo dữ liệu năm 2025 của hãng phân tích Kpler. Đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tiếp tục phản đối cách tiếp cận bằng trừng phạt, kêu gọi các bên liên quan hành động có trách nhiệm và tìm lời giải thông qua biện pháp chính trị, ngoại giao.

Về phía Tehran, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn khi cho rằng chiến dịch kinh tế của Mỹ nhằm vào Iran chắc chắn sẽ thất bại. Ông đặt chiến dịch mới trong cùng mạch với những biện pháp cưỡng ép mà Washington từng triển khai trước đây.

Trong khi cuộc đối đầu kéo dài, áp lực cũng ngày một lớn hơn đối với nền kinh tế Iran. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới dự báo GDP thực của nước này sẽ giảm 6,4% trong năm 2026, do ngành du lịch suy sụp, tiêu dùng suy yếu, chuỗi cung ứng đứt gãy và tình trạng bất ổn kéo dài.

Lạm phát của Iran trong năm nay được dự báo tăng lên 17,5%. Giới quan sát cho rằng hiệu quả thực tế của chiến dịch trừng phạt mới sẽ phụ thuộc đáng kể vào mức độ hợp tác của các đồng minh vùng Vịnh với Washington.

Trong số đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất được xem là một mắt xích đáng chú ý. Dubai từ lâu được coi là trung tâm giúp Iran lách các lệnh cấm vận quốc tế, vì vậy mức độ sẵn sàng siết hợp tác với Mỹ có thể ảnh hưởng lớn đến kết quả của chiến dịch mới.

Phạm Mai (tổng hợp)