Đề nghị làm rõ vụ lấn chiếm đất công kéo dài

HÀ NỘI – Thanh tra Chính phủ đề nghị Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc cá nhân lấn chiếm khoảng 80m2 đất tại cơ sở 23 Tông Đản và quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy vừa ký ban hành thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Kết luận nêu vụ việc tại số 23 Tông Đản, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, nơi một phần đất do Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý, sử dụng bị cá nhân lấn chiếm.

Diễn biến vụ việc tại số 23 Tông Đản

Theo kết luận thanh tra, cơ sở nhà, đất tại số 23 và 25 Tông Đản thuộc khuôn viên Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, từ tháng 9/2011 là Bảo tàng Lịch sử quốc gia, với tổng diện tích gần 9.500m2. Đến ngày 19/6/2026, bảo tàng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do xảy ra việc lấn chiếm nhà, đất tại số 23 Tông Đản.

Nhà số 23 Tông Đản trước đây có hai nguyên giám đốc bảo tàng sử dụng làm nơi ở trong thời gian công tác. Ông Đặng Xuân Thiều, giám đốc đầu tiên của bảo tàng, ở nhà E2 rộng khoảng 211m2 phía trong, còn ông Phạm Văn Hảo ở nhà E1 rộng khoảng 80m2 phía ngoài; hai gia đình sinh sống liên tục tại đây trong giai đoạn 1966-2007.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia là nơi lưu giữ và trưng bày hàng chục nghìn hiện vật quý giá phản ánh lịch sử, văn hóa Việt Nam.(Ảnh minh họa: NAM)

Sau khi gia đình ông Phạm Văn Hảo được UBND TP Hà Nội cấp một ngôi nhà khác, Bảo tàng tiếp nhận lại nhà E1 cùng khu đất rộng khoảng 80m2 vào ngày 23/7/2007. Việc bàn giao được thực hiện từ Xí nghiệp Quản lý và Phát triển nhà số 3, sau khi gia đình ông Hảo trả lại nhà, với sự chứng kiến của Sở Tài nguyên Môi trường và Nhà đất, Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, UBND phường Tràng Tiền và ông Đặng Quốc Thắng, con ông Đặng Xuân Thiều.

Kết luận thanh tra xác định đến tháng 1/2009, gia đình ông Thắng thuê thợ tháo dỡ phần nhà phụ cùng bức tường ngăn cách giữa khu vực các con ông Thiều sử dụng với phần nhà, đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của Viện Bảo tàng Cách mạng. Sau đó, hoạt động thi công xây dựng trái phép tiếp tục diễn ra trên diện tích tại số 23 Tông Đản mà bảo tàng được giao quản lý, sử dụng.

Bảo tàng và các cơ quan chức năng đã lập văn bản liên quan đến vụ việc. Tuy nhiên, ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BC741482 cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc đối với thửa đất tại số 23 Tông Đản.

Thửa đất được cấp giấy chứng nhận có diện tích hơn 304m2, trong đó bao gồm toàn bộ phần diện tích khoảng 80m2 mà Bảo tàng được giao quản lý, sử dụng. Theo kết luận thanh tra, Bảo tàng không biết việc cấp giấy chứng nhận này vào thời điểm đó.

Đến tháng 11/2013, gia đình ông Đặng Quốc Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ nhà số 23 Tông Đản để xây dựng lại, bao gồm cả phần nhà, đất do Bảo tàng được giao quản lý, sử dụng. Trong tháng 11/2013, Bảo tàng đã có công văn gửi UBND TP Hà Nội đề nghị đình chỉ việc phá dỡ trái phép nhưng không nhận được phản hồi.

Hiện nay, nhà số 23 Tông Đản đã được xây dựng kiên cố trên toàn bộ diện tích, bao gồm cả khoảng 80m2 thuộc phần đất Bảo tàng được giao quản lý, sử dụng. Việc này khiến đến ngày 19/6/2026, Bảo tàng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khuôn viên liên quan.

Đề nghị làm rõ việc lấn chiếm đất công

Tại kết luận vừa ban hành, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc để cá nhân lấn chiếm đất công tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản, phường Hoàn Kiếm. Các vấn đề liên quan đến quá trình quản lý, sử dụng phần nhà, đất này cũng thuộc nội dung cần được tiếp tục xem xét, làm rõ.

UBND TP Hà Nội có trách nhiệm giao Thanh tra thành phố cùng các cơ quan có thẩm quyền làm rõ dấu hiệu hủy hoại tài sản công, lấn chiếm đất công và việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xảy ra tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản. Đây là những nội dung được Thanh tra Chính phủ nêu trong kết luận và đề nghị các cơ quan liên quan xử lý theo thẩm quyền.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia được thành lập ngày 3/9/1958 trên cơ sở kế thừa Bảo tàng Louis Finot do người Pháp xây dựng năm 1929 và đưa vào hoạt động năm 1932. Đây là Viện bảo tàng của Trường Viễn Đông Bác cổ, đồng thời là nơi lưu giữ và trưng bày hàng chục nghìn hiện vật phản ánh lịch sử, văn hóa Việt Nam từ thời tiền sử đến năm 1945 và giai đoạn cách mạng sau đó.

Nguyễn Quế (tổng hợp)