Khoản tiền “quà biếu” và ranh giới với hối lộ

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận nhận 5,7 tỷ đồng từ cấp dưới là sai trái, nhưng cho rằng tiền doanh nghiệp biếu dịp lễ, tết chỉ là quà.

Ngày 22/8, phiên tòa xét xử 28 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội kết thúc phần tranh luận, HĐXX nghị án và dự kiến tuyên án ngày 24/8. Trước đó, luật sư bào chữa cho ông Hoan cho rằng khối lượng công việc lớn khiến bị cáo có sai sót trong kiểm tra, giám sát và không chủ động đặt điều kiện, sách nhiễu doanh nghiệp.

Trong phần bào chữa, luật sư nói ông Hoan chỉ nhận hối lộ theo cách “thụ động”, khi doanh nghiệp tự nguyện tiếp cận, đồng thời cho rằng việc nhận quà từ những doanh nghiệp thân thiết vào dịp lễ, tết là tập quán mà “lãnh đạo khác đều nhận quà doanh nghiệp thân thiết, đó là truyền thống văn hóa”.

Tuy nhiên, trước đó ông Hoan đã thừa nhận việc nhận 5,7 tỷ đồng từ Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, là hành vi sai trái. Trong giai đoạn 2020-2025, ông Nam nhiều lần nhận hối lộ và để cấp dưới nhận hơn 14 tỷ đồng, riêng bản thân hưởng lợi gần 8 tỷ đồng.

Đối với các khoản tiền doanh nghiệp biếu vào dịp lễ, tết, ông Hoan không thừa nhận đó là hối lộ mà xem như quà tặng. Quan điểm này bị Kiểm sát viên thực hành quyền công tố phản bác, khi cho rằng việc các chủ doanh nghiệp nhiều lần đưa tiền hàng tỷ đồng nhằm thiết lập “quan hệ” và tạo thuận lợi cho công việc.

Theo công tố, lời khai của các chủ doanh nghiệp cho thấy nếu không đưa tiền “bôi trơn”, công việc “có thể không thuận lợi”. Kiểm sát viên cũng lập luận rằng ông Hoan biết cấp dưới tạo rào cản đối với doanh nghiệp, trong khi các khoản tiền cảm ơn được đưa nhiều lần sau khi công việc đã được giải quyết, nên vẫn có căn cứ xác định đây là tiền hối lộ.

Kiểm sát viên trình bày quan điểm tại phiên tòa xét xử vụ án. (Ảnh minh họa: NAM)

Theo quan điểm luận tội, ông Hoan nhận tiền để ký 14 giấy phép, đồng ý xây dựng và thực hiện quy trình thẩm định hồ sơ cung ứng lao động diện Visa E7 trái quy định, qua đó buộc doanh nghiệp phải đưa “chi phí” và tiền biếu. Tổng số tiền ông Hoan bị xác định nhận hối lộ trong giai đoạn 2020-2025 là hơn 16,3 tỷ đồng, thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.

Viện Kiểm sát đề nghị phạt ông Hoan 12-13 năm tù, đồng thời đề nghị tịch thu vào ngân sách nhà nước hơn 30 tỷ đồng tiền các bị cáo nhận hối lộ và gần 6 tỷ đồng tiền môi giới hối lộ trong toàn vụ án.

Quá trình giải quyết vụ án, ông Hoan được ghi nhận đã thành khẩn khai báo, nộp lại 15,8 tỷ đồng cùng hơn 5 tỷ đồng bị thu giữ khi khám xét và có nhiều thành tích trong công tác. Những yếu tố này được Viện Kiểm sát đề nghị xem xét như tình tiết giảm nhẹ khi lượng hình.

Lê Hà NA (tổng hợp)