Hơn 3 thập kỷ trôi qua, những nhát dao và tiếng súng trong đêm định mệnh vẫn ám ảnh ông Nguyễn Anh Phương, người sống sót duy nhất trong vụ lâm tặc sát hại 2 cán bộ kiểm lâm tại Bãi Sim, Vườn Quốc gia Bến En, Thanh Hóa.
- Khách Việt thưởng thức mâm kaiseki hơn 15 món tại Nhật
- Năm tàu cá cùng gặp nạn trong một vụ cháy
- Mỹ chuẩn bị “đòn kinh tế chưa từng có” nhằm vào Iran: 47 năm trừng phạt nói lên điều gì?
Năm 1992, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Lâm nghiệp Triệu Sơn, ông Phương làm nhân viên hợp đồng tại Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Bến En. Hai năm sau, ông cùng Lê Văn Việt (SN 1964) và Đỗ Văn Vận (SN 1962) được phân công về chốt kiểm lâm Bãi Sim, xã Xuân Bình, huyện Như Xuân cũ.
Đêm định mệnh khiến hai kiểm lâm hy sinh
Khoảng 1h ngày 18 tháng Chạp năm 1994, Lê Hùng Lĩnh, quê xã Cát Vân, cùng cháu bé tên Huế hơn 10 tuổi mang đồ nghề vào rừng khai thác gỗ. Phát hiện dấu hiệu nghi vấn, ông Phương cùng hai đồng nghiệp đưa cả hai về chốt, giữ lại để chờ sáng hôm sau giải quyết.
Do Lĩnh có vẻ ngoài bặm trợn, các cán bộ trói tay người này, còn cháu bé được cho ngủ cạnh ông Phương. Gần sáng, Lĩnh tháo được dây trói, phát hiện 2 khẩu AK đặt ở đầu giường rồi chộp lấy một khẩu, nổ súng vào ông Việt.
Sau đó, Lĩnh cầm dao chém ông Vận nhiều nhát. Nghe tiếng động, ông Phương vùng dậy nhưng trong bóng tối tiếp tục bị đối tượng dùng dao chém vào chân và đầu gối.
Tưởng cả ba người đã tử vong, Lĩnh lấy súng, dẫn cháu bé rời khỏi hiện trường. Khoảng 5h cùng ngày, ông Phương gượng dậy, chạy khỏi chốt để hô hoán người dân đến ứng cứu.
Ông Việt đã tử vong tại chỗ, còn ông Vận bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. “Người dân địa phương khiêng tôi và anh Vận vượt quãng đường hơn 4km ra bệnh viện. Do vết thương quá nặng, anh Vận tử vong. Hôm đó, khẩu súng bị hóc đạn, nếu không có lẽ tôi cũng không qua khỏi”, ông Phương nhớ lại.
Sau vụ việc, Công an tỉnh Thanh Hóa huy động lực lượng chốt chặn nhiều hướng, đồng thời cử trinh sát đến khu vực giáp ranh Nghệ An truy tìm Lĩnh. Khoảng một ngày sau, cháu bé đi cùng thấy công an xuất hiện điều tra nên kể lại toàn bộ sự việc với bố, từ đó gia đình phối hợp cơ quan chức năng vây bắt Lĩnh khi đối tượng đang lẩn trốn tại quê nhà.
Lĩnh sau đó bị tuyên án tử hình. Hai cán bộ kiểm lâm Lê Văn Việt và Đỗ Văn Vận được công nhận là liệt sĩ, còn ông Phương được hưởng chế độ thương tật.
Sau biến cố, ông Phương chuyển về công tác gần trụ sở Vườn Quốc gia Bến En. Đến năm 2000, ông xin chấm dứt hợp đồng và rời nghề, bởi những ký ức về vụ án vẫn để lại những ám ảnh sâu sắc.
“Sau vụ án, tính cách tôi cũng thay đổi rất nhiều. Mỗi khi tiếp xúc với lâm tặc, tôi có phần căng thẳng và dễ nổi nóng hơn”, ông nói.
Theo ông Phương, những năm 1990, tình trạng lâm tặc tàn phá rừng diễn biến phức tạp, kiểm lâm thường xuyên đối mặt nguy hiểm. Khi đó, lương của ông chỉ 262.000 đồng mỗi tháng, có thời điểm 4 tháng mới về nhà một lần, cuộc sống giữa rừng chủ yếu dựa vào sắn, ngô và rau.
Liệt sĩ Đỗ Văn Vận chưa lập gia đình khi gặp nạn. Còn liệt sĩ Lê Văn Việt hy sinh vào thời điểm vợ mới sinh con trai thứ hai được vài tháng tuổi.
Bà Nguyễn Thị Phượng (SN 1972), vợ liệt sĩ Việt, vẫn nhớ lần cuối chồng trở về thăm gia đình trước khi xảy ra vụ việc. “Anh hy sinh đúng vào ngày cận Tết. Trước khi mất, anh có về thăm tôi và các con. Con trai đầu 3 tuổi, còn bé thứ 2 mới được 4 tháng tuổi”.
Ông Việt khi đó nói với vợ sẽ không về ăn Tết vì phải trực và hứa sau Tết sẽ trở về thăm các con. Lời hứa ấy không thể thực hiện, bà Phượng sau đó một mình nuôi hai con khôn lớn.
Ông Lê Công Cường, Giám đốc Vườn Quốc gia Bến En, cho biết đây là một trong những vụ việc rúng động nhất ngành kiểm lâm vào thời điểm đó. Vụ án xảy ra trong bối cảnh nhận thức về bảo vệ rừng, hệ thống pháp luật lâm nghiệp còn hạn chế, trong khi đường sá và thông tin liên lạc gặp nhiều khó khăn.
Từ năm 2000 đến nay, nhờ công tác tuyên truyền và hoàn thiện pháp luật, tình trạng khai thác gỗ trái phép đã giảm đáng kể, an ninh rừng ổn định hơn. Nhưng với ông Nguyễn Anh Phương, ký ức về đêm định mệnh khiến hai đồng đội hy sinh vẫn chưa bao giờ thực sự khép lại.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
