Iran khẳng định eo biển Hormuz thuộc chủ quyền của nước này, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ sớm biến tuyến hàng hải chiến lược thành lãnh thổ Mỹ.
- Đường ngang có cảnh báo tự động, cụ bà vẫn tử vong vì tàu hỏa
- Bé trai 8 tuổi nghi bị cha ruột hành hung, gia đình trình báo công an
- Bộ Công Thương lập tổ đặc biệt, gỡ thế độc quyền ngành điện
Rạng sáng 15/8 (giờ Hà Nội), Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi lên tiếng trên mạng xã hội X, đáp lại phát biểu của ông Trump tại một cuộc vận động ở Garden City, bang New York, chiều 14/8 giờ Mỹ. Ông Gharibabadi tuyên bố: “Eo biển Hormuz không thể được sử dụng bằng một dòng tweet, một tàu sân bay, một sắc lệnh hay một bài phát biểu tranh cử”.
Phát biểu này là màn đối đáp công khai mới nhất giữa Tehran và Washington về quyền kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục kéo dài
Tranh cãi về Hormuz diễn ra sau gần sáu tháng chiến sự, kể từ khi Washington và Tel Aviv mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2. Trong quá trình giao tranh, Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng, còn người kế nhiệm Mojtaba Khamenei gần như vắng bóng trước công chúng.
Iran sau đó phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường từng vận chuyển khoảng một phần sản lượng dầu mỏ toàn cầu. Mỹ đáp trả bằng hoạt động phong tỏa hải quân, khiến lưu lượng tàu qua khu vực sụt giảm mạnh. Theo Cơ quan Hàng hải thương mại Anh (UKMTO), chỉ khoảng 151 tàu ra vào tuyến này trong tuần qua, so với khoảng 130 tàu mỗi ngày trước chiến tranh.
Iran và Oman đồng thời thảo luận trong ba tuần và đạt đồng thuận về tọa độ tuyến hàng hải an toàn qua Hormuz. Tuy nhiên, thỏa thuận song phương không đồng nghĩa eo biển sẽ lập tức mở cửa. Tehran vẫn yêu cầu Washington bồi thường chiến tranh và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Tuyên bố của Trump đối mặt thực tế tại Hormuz
Tuyên bố về việc “sáp nhập” Hormuz được ông Trump đưa ra giữa mùa vận động cho cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026, trong bối cảnh quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ đứng trước sức ép. Ông Trump cho rằng mình đã “đánh bại” Iran, trong khi chiến sự chưa có dấu hiệu kết thúc và sự phản đối trong nước ngày càng gia tăng.
Theo khảo sát của Đại học Quinnipiac công bố cuối tháng 7, gần 60% người được hỏi phản đối hành động quân sự nhằm vào Iran. Một số báo cáo truyền thông cũng cho biết kho vũ khí Mỹ đang dần cạn kiệt, hạn chế khả năng tiếp tục leo thang.
Trong khi đó, giá xăng tại Mỹ đã tăng mạnh, cho thấy người dân nước này đang chịu tác động từ cuộc chiến mà ông Trump tuyên bố đã giành chiến thắng. Một tàu chở dầu liên quan đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng bị tấn công trong eo biển tối 14/8, theo Bộ Ngoại giao UAE.
Diễn biến trên cho thấy thực tế tại Hormuz vẫn khác xa tuyên bố kiểm soát hoàn toàn mà Washington đưa ra. Khi tuyên bố về một vùng lãnh thổ mới vẫn chỉ tồn tại trên mạng xã hội, câu hỏi đặt ra là ai mới thực sự nắm quyền kiểm soát eo biển chiến lược này?
Phan Sơn (tổng hợp)
