Cơ quan Quản lý thị trường phối hợp lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện, tạm giữ lượng lớn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc tại nhiều địa phương, trong đó có vụ hơn 16 tấn hàng tại TP Đồng Nai.
- Bệnh nhân tâm thần trốn viện, lấy xe máy nhà dân giữa trưa ở Đắk Lắk
- Cụ bà 86 tuổi tử vong sau va chạm với tàu SE8
- Nhóm đòi nợ gây sức ép tại bệnh viện, bác sĩ phải trả thay
Sáu tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra, xử lý 2.124 vụ vi phạm về an toàn thực phẩm và xử phạt khoảng 16,9 tỷ đồng. Riêng ngày 31/7, tại TP Đồng Nai, lực lượng chức năng kiểm tra một xe tải, phát hiện 16.350 kg thực phẩm đông lạnh không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và tạm giữ toàn bộ số hàng để lấy mẫu kiểm nghiệm.
Thực phẩm không rõ nguồn gốc được phát hiện tại nhiều kênh phân phối, từ chợ dân sinh, kho lạnh ven đô đến hoạt động vận chuyển qua biên giới và kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.
Các nhóm hàng vi phạm chủ yếu gồm thực phẩm đông lạnh, nội tạng động vật, sản phẩm gia súc, gia cầm, thủy hải sản, cùng bánh kẹo, rượu, nước giải khát và thực phẩm đóng gói sẵn. Đây là những mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn, dễ chia nhỏ và vận chuyển qua nhiều kênh, gây khó khăn cho việc kiểm tra nguồn gốc và chất lượng.
Trước đó, lực lượng chức năng từng phát hiện hơn 20 tấn nội tạng động vật đông lạnh không rõ nguồn gốc tại TP Hồ Chí Minh, hơn 7 tấn tại Hà Nội và hơn 2,5 tấn sản phẩm đông lạnh nhập lậu tại Quảng Bình.
Ngày 02/8, tại Km287 Quốc lộ 18, phường Móng Cái 1, Quảng Ninh, lực lượng chức năng kiểm tra một xe tải và phát hiện khoảng 1,9 tấn thực phẩm đông lạnh do Trung Quốc sản xuất, gồm tràng gà, trứng gà non, tràng lợn và ức vịt.
Số hàng này được ghi nhận đã có dấu hiệu bị hư hỏng
Tại Thái Nguyên, trong hai ngày 25-26/7, lực lượng chức năng phát hiện ba vụ vận chuyển, kinh doanh thực phẩm và trái cây nhập lậu, thu giữ xúc xích, lạp xưởng, măng ngâm, cổ vịt cùng hơn 560 kg trái cây Trung Quốc.
Ở Gia Lai, 410 kg thịt lợn và xương đùi gà đông lạnh có dấu hiệu chuyển màu, bốc mùi cũng bị phát hiện. Trước đó, một kho khác trên địa bàn đã buộc tiêu hủy 970 kg thịt và đùi gà đông lạnh không rõ nguồn gốc.
Tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai, tình trạng vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc qua biên giới cũng được phát hiện liên tiếp trong tháng 7 và đầu tháng 8.
Trong thời gian này, Hải quan cửa khẩu đã phát hiện, tạm giữ 686 kg thực phẩm không rõ nguồn gốc; riêng ngày 01/8, 330 kg lạp xưởng, xúc xích và thịt xiên bị bỏ lại tại khu vực cửa khẩu nhằm né tránh kiểm tra.
Theo lãnh đạo đơn vị, một thủ đoạn phổ biến là chia nhỏ hàng hóa từ phía Trung Quốc, vận chuyển trái phép qua đường bộ rồi tập kết hoặc vứt bỏ rải rác gần cửa khẩu trước khi tìm cách đưa vào nội địa tiêu thụ.
Siết kiểm soát từ kho hàng đến sàn thương mại điện tử
Không chỉ diễn ra ở các kênh phân phối truyền thống, hoạt động kinh doanh thực phẩm vi phạm còn được đưa lên môi trường thương mại điện tử. Các đối tượng sử dụng tài khoản cá nhân, hội nhóm kín, livestream, tin nhắn riêng và thanh toán điện tử nhằm che giấu chủ thể kinh doanh, địa điểm chứa hàng cũng như nguồn gốc sản phẩm.
Trước thực trạng này, cơ quan quản lý xác định cần chuyển từ xử lý từng vụ việc sang đấu tranh theo chuỗi, từ kho hàng, vận chuyển, quảng cáo đến tiêu thụ.
Trọng tâm kiểm tra được mở rộng tới chợ đầu mối, cơ sở logistics, cơ sở giết mổ và các gian hàng trên sàn thương mại điện tử. Thông tư 31/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương, có hiệu lực từ ngày 11/6/2026, quy định thương nhân có thể thực hiện truy xuất nguồn gốc qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa hoặc kết nối với hệ thống VeriGoods.
Bộ Công an và Bộ Công Thương cũng ban hành Kế hoạch 440/KH-BCA-BCT nhằm phối hợp liên ngành tổng rà soát, xử lý các vi phạm về an toàn thực phẩm.
Bà Trần Thị Dung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng, nhận định nguy cơ thực phẩm “bẩn”, thực phẩm giả và hàng không rõ nguồn gốc vẫn hiện hữu, nhất là tại các kênh phân phối nhỏ lẻ.
Theo bà Dung, tình trạng này không chỉ đe dọa sức khỏe mà còn làm tăng chi phí điều trị, giảm năng suất lao động và ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng. Bà kiến nghị tăng cường hậu kiểm, thống nhất đầu mối quản lý, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc và khuyến khích người dân chủ động phát hiện, phản ánh vi phạm để tham gia giám sát thị trường.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
