UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các doanh nghiệp khai thác khoáng sản hoàn tất lắp đặt, vận hành và kết nối trạm cân, camera giám sát để kiểm soát sản lượng khai thác thực tế, hạn chế thất thoát tài nguyên.
- Việt Nam vượt Thái Lan, vươn lên vị trí thứ hai hàng không Đông Nam Á
- Xe đầu kéo va chạm xe máy trên tuyến tránh Vinh, một phụ nữ tử vong
- Alibaba ghi nhận doanh nghiệp Việt tăng tốc xuất khẩu nhờ ứng dụng AI
Trước ngày 31/8/2026, các mỏ khoáng sản trên địa bàn Nghệ An phải hoàn thành việc lắp đặt, vận hành và kết nối dữ liệu trạm cân, camera về hệ thống của tỉnh. Doanh nghiệp không thực hiện hoặc để dữ liệu giám sát bị gián đoạn có thể bị đình chỉ hoạt động, thậm chí bị thu hồi giấy phép khai thác.
Trạm cân xuống cấp, nhiều nơi chưa kiểm soát được sản lượng
Tại một bến cát ven sông Lam, khu vực giáp ranh Nam Đàn và Thanh Chương, việc kiểm soát khối lượng hàng hóa qua trạm cân đang bộc lộ nhiều bất cập. Theo ghi nhận thực tế, trong nhiều ngày, toàn bộ xe tải ra vào bến đều không đi qua trạm cân; thiết bị tại đây gần như bị vùi trong bùn đất, mặt bàn cân hư hỏng, bong tróc và xuất hiện những rãnh sâu.
Nhân viên bến bãi cho biết khối lượng hàng hóa được ước tính bằng cách đo kích thước thùng xe rồi quy đổi. Cách làm này thiếu chính xác, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.
Tình trạng trạm cân xuống cấp cũng được phản ánh tại một số mỏ đá, mỏ khoáng sản khác trên địa bàn Nghệ An. Một giám đốc doanh nghiệp khai thác đá cho biết đơn vị đã lắp trạm cân và camera theo yêu cầu từ 4-5 năm trước, nhưng sau khoảng 1-2 năm sử dụng, thiết bị xuống cấp và hư hỏng.
Một chủ mỏ khác cho rằng việc đầu tư hệ thống không quá khó, với chi phí khoảng 100-200 triệu đồng. Tuy nhiên, theo người này, “đa số lắp rồi để đó” do chưa có quy định bắt buộc phải cân 100% khối lượng hàng xuất mỏ.
Không chỉ vấn đề thiết bị, doanh nghiệp còn gặp những khó khăn khác trong quá trình vận hành và duy trì hệ thống giám sát. Đại diện một công ty khai thác cát tại Tân Kỳ cho biết bến bãi nằm trên bãi bồi, mỗi năm hứng chịu khoảng hai đợt lũ nên trạm cân thường xuyên hư hỏng, mỗi lần thay mới có thể tốn khoảng 120 triệu đồng.
Doanh nghiệp này kiến nghị các sở, ngành sớm hướng dẫn vị trí lắp đặt phù hợp hơn. Trong khi đó, một doanh nghiệp khác phản ánh mỏ nằm ở vùng sâu, vùng xa, khó kéo mạng và thường xuyên mất kết nối internet; hoạt động nổ mìn tại mỏ cũng tạo chấn động, có thể làm hỏng thiết bị.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, toàn tỉnh hiện có 289 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Trong số này, 235 mỏ đang hoạt động, 54 giấy phép tạm dừng hoặc chưa khai thác.
Giai đoạn 2021-2025, nguồn thu ngân sách từ hoạt động khoáng sản của tỉnh đạt khoảng 1.000-1.300 tỷ đồng mỗi năm. Quy mô này cho thấy việc kiểm soát sản lượng khai thác và nghĩa vụ tài chính tại các mỏ có ý nghĩa lớn đối với công tác quản lý tài nguyên và nguồn thu ngân sách địa phương.
Rà soát 289 giấy phép, siết trách nhiệm người đứng đầu
Trước những tồn tại trong quản lý hoạt động khai thác khoáng sản, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Kết luận số 165-KL/TU ngày 30/7/2026 về tăng cường quản lý lĩnh vực này. Kết luận yêu cầu kiểm soát chặt sản lượng khai thác thực tế, đồng thời bắt buộc các mỏ lắp đặt, kết nối trạm cân, camera và hệ thống giám sát.
Tỉnh cũng yêu cầu kiên quyết xử lý các trường hợp khai thác trái phép, vượt công suất hoặc khai thác ngoài phạm vi được cấp phép. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh việc kiểm tra, giám sát phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, “tuyệt đối không vì mục tiêu ngắn hạn mà hợp thức hóa sai phạm”.
Theo ông Nguyễn Văn Đệ, mục tiêu của tỉnh không phải hạn chế hoạt động khai thác khoáng sản mà là quản lý chặt chẽ, hướng tới khai thác tiết kiệm, hiệu quả và nâng cao giá trị tài nguyên.
Tại hội nghị diễn ra ngày 06/8 ở Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát toàn bộ 289 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Nội dung kiểm tra gồm ranh giới, công suất, thời hạn khai thác, đất đai, môi trường và nghĩa vụ tài chính; việc rà soát phải hoàn thành trong tháng 8/2026, sau đó đề xuất phương án xử lý trong tháng 9/2026.
Cùng với việc rà soát từng giấy phép, Nghệ An yêu cầu gắn trách nhiệm cụ thể với các cơ quan, địa phương và người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc không được xử lý dứt điểm. Tỉnh khẳng định tinh thần xử lý là “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
Mốc 31/8/2026 được đặt ra để các doanh nghiệp hoàn thành việc lắp đặt, vận hành và kết nối hệ thống trạm cân, camera giám sát. Những đơn vị không thực hiện hoặc để dữ liệu bị gián đoạn sẽ đứng trước nguy cơ bị đình chỉ hoạt động, thậm chí bị thu hồi giấy phép khai thác.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
