NEVADA – Công ty 3Proton Lithium công bố phát hiện mỏ vonfram lớn nhất từng được ghi nhận tại Mỹ, nằm dưới sa mạc Great Basin thuộc bang Nevada.
- Lao động nông thôn Nghệ An chuyển hướng làm việc ngay tại quê
- Nghiên cứu 5 năm ghi nhận mạng xã hội có thể làm tăng triệu chứng ADHD
- Công an Hải Phòng phong tỏa 3.000 tỷ đồng trong chuyên án rửa tiền
Báo cáo tài nguyên mà Financial Times tiếp cận cho thấy trữ lượng tại đây ước tính khoảng 1,78 triệu tấn, gấp gần 5 lần mỏ vonfram lớn thứ hai của nước Mỹ. Phát hiện được đưa ra vào thời điểm Washington đang tìm cách thoát khỏi sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, nơi vẫn nắm giữ khoảng 80% sản lượng vonfram toàn cầu.
Sa mạc Great Basin từ lâu vẫn im lìm dưới cái nắng khô cằn của Nevada, nơi ít ai nghĩ đến việc một kim loại từng bị lãng quên có thể nằm sâu bên dưới. Vonfram là thứ nước Mỹ đã ngừng khai thác từ khoảng một thập kỷ trước, để rồi giờ đây phải nhập khẩu gần như toàn bộ.
Ông Kevin Moore, Chủ tịch kiêm Giám đốc Tài chính của 3PL, nói về phát hiện này không bằng những con số, mà bằng một câu ngắn: “Đây là loại kim loại mà Mỹ đã ngừng khai thác từ khoảng một thập kỷ trước và hiện phải phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi Trung Quốc đang kiểm soát phần lớn nguồn cung toàn cầu”. Giá vonfram trên thị trường thế giới đã tăng gần 600% kể từ tháng 2/2025. Đằng sau con số ấy là một chuỗi cung ứng bị siết lại từ phía Trung Quốc, cùng nhu cầu ngày một lớn từ ngành quốc phòng và hàng không vũ trụ, những lĩnh vực cần đến độ cứng và khả năng chịu nhiệt mà vonfram mang lại.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington vẫn giữ giọng điềm tĩnh trước diễn biến này, khẳng định sẽ tiếp tục cấp phép cho các đơn xuất khẩu đáp ứng đúng quy định. Không có gì thay đổi trong lời cam kết duy trì ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu mà phía Trung Quốc đưa ra. Xung quanh khu vực Railroad Valley, đất đai còn giữ nhiều thứ khác ngoài vonfram. Lithium, boron và kali nằm trong các tầng muối ngầm trải rộng khoảng 150km² gần thị trấn Ely, nơi 3PL đang nắm quyền khai thác.
Nhưng con đường từ phát hiện đến khai thác không phẳng lặng. Một phần diện tích xin khai thác chồng lấn với khu vực NASA dùng để thu tín hiệu vệ tinh, khiến cơ quan này từ năm 2023 đã đề nghị Cục Quản lý Đất đai Mỹ hạn chế việc thăm dò tại đây. 3PL đã huy động gần 50 triệu USD và đang cùng chính quyền, Quốc hội Mỹ tìm cách gỡ những nút thắt về quyền sử dụng đất. Đó là một tiến trình chưa có hồi kết rõ ràng.
Ông Timothy Puko, chuyên gia của Eurasia Group, nhìn nhận sự việc bằng một khoảng lùi cần thiết: một phát hiện địa chất lớn luôn gây chú ý, nhưng khai thác thương mại là chuyện của nhiều năm đánh giá kỹ thuật, môi trường và cấp phép. Theo ông, ngay cả khi mọi vướng mắc được tháo gỡ, Railroad Valley cũng khó đi vào khai thác trước khoảng 5 năm tới.
Ở phía bên kia địa cầu, Việt Nam đang nắm giữ khoảng 100 nghìn tấn vonfram, theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ. Mỏ Núi Pháo tại Thái Nguyên, chiếm khoảng 33% sản lượng vonfram toàn cầu nếu không tính Trung Quốc, lặng lẽ giữ vị trí thứ hai thế giới.
Phạm Mai (tổng hợp)
