Nghệ An tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng cụm công nghiệp

NGHỆ AN – Sở Công Thương Nghệ An đề xuất loạt giải pháp về quy hoạch, hạ tầng và cơ chế quản lý nhằm tháo gỡ những vướng mắc đang tồn tại tại các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Theo báo cáo mới nhất của Sở Công Thương Nghệ An, dù tỷ lệ lấp đầy bình quân các cụm công nghiệp đã đạt 75%, nhiều hạng mục hạ tầng vẫn xuống cấp và một số dự án thi công dở dang kéo dài nhiều năm. Cơ quan này cho rằng cần xây dựng một mô hình quản lý, đầu tư và khai thác hiệu quả hơn, phù hợp với hệ thống pháp luật mới.

Toàn tỉnh hiện có 22 cụm công nghiệp do nhà nước đầu tư, trong đó 20 cụm đã được thành lập với tổng diện tích hơn 422 ha. Đến nay, 18 cụm đã đi vào hoạt động, thu hút 245 dự án đầu tư; đặc biệt có 10 cụm đã lấp đầy 100% diện tích, trở thành điểm đến của nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ trong các lĩnh vực chế biến nông lâm sản, vật liệu xây dựng, cơ khí, may mặc.

Nhiều cụm công nghiệp tại Nghệ An đang đối mặt với những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật. (Ảnh minh họa: NAM)

Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, trách nhiệm quản lý của UBND cấp xã đối với cụm công nghiệp được xác định rõ hơn theo quy định pháp luật. Hạ tầng kết nối bên ngoài như giao thông, điện, nước tại nhiều cụm cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh tiếp tục thu hút thêm dự án mới.

Tuy vậy, phần lớn cụm công nghiệp được đầu tư từ nhiều năm trước nên hạ tầng đã xuống cấp, trong khi nhu cầu kinh phí sửa chữa vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương lẫn năng lực tài chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung ở nhiều cụm chưa được đầu tư hoàn chỉnh, ảnh hưởng đến môi trường và khả năng tiếp nhận dự án mới.

Các cụm công nghiệp trở thành động lực phát triển kinh tế, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn lao động tại Nghệ An. (Ảnh minh họa: NAM)

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và điều chỉnh quy hoạch ở một số cụm còn kéo dài, làm chậm tiến độ đầu tư. Cụm công nghiệp Nghĩa Mỹ là một ví dụ điển hình, hiện vẫn vướng mắc về điều chỉnh dự án, giải phóng mặt bằng và bố trí nguồn vốn để hoàn thiện các hạng mục còn lại.

Bên cạnh vấn đề hạ tầng, công tác quản lý doanh nghiệp tại một số cụm công nghiệp cũng còn bất cập. Một số doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy, đất đai và đầu tư; vẫn còn tình trạng chuyển nhượng, cho thuê lại quyền sử dụng đất khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Trước thực trạng này, Sở Công Thương Nghệ An đề xuất rà soát, điều chỉnh quy hoạch cụm công nghiệp theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương; những cụm không còn khả thi sẽ được đưa ra khỏi quy hoạch, đồng thời nghiên cứu bổ sung cụm mới tại các địa bàn nhiều tiềm năng. Cơ quan này cũng đề nghị các địa phương sớm hoàn thành việc giao đơn vị quản lý, vận hành hạ tầng cụm công nghiệp theo Nghị định 178/2026/NĐ-CP, đồng thời kiến nghị sửa đổi Nghị quyết số 22/2021/NQ-HĐND theo hướng ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng cho các cụm hiện hữu.

Ông Phạm Văn Hóa, Giám đốc Sở Công Thương Nghệ An, cho biết mục tiêu của tỉnh không chỉ là nâng tỷ lệ lấp đầy mà quan trọng hơn là xây dựng các cụm công nghiệp hoạt động hiệu quả, có hạ tầng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về môi trường. “Cụm công nghiệp phải thực sự trở thành động lực phát triển công nghiệp ở cơ sở, tạo việc làm, nâng cao giá trị sản xuất và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Muốn làm được điều đó, phải đồng thời giải quyết các vấn đề về quy hoạch, hạ tầng, môi trường và cơ chế quản lý, trong đó lấy hiệu quả đầu tư và nhu cầu của doanh nghiệp làm trung tâm”, ông Phạm Văn Hóa nhấn mạnh.

Sở Công Thương Nghệ An cho biết sẽ đóng vai trò đầu mối, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương để rà soát từng cụm công nghiệp và đưa ra phương án xử lý phù hợp trong thời gian tới.

Hoàng Hà (tổng hợp)