Nghệ An khởi động dự án nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm thiên tai

Nghệ An chính thức triển khai dự án do UNESCO thực hiện với nguồn tài trợ từ Chính phủ Nhật Bản nhằm nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm lũ quét, sạt lở đất và tăng cường năng lực ứng phó thiên tai tại các khu vực có nguy cơ cao.

Ngày 24/7, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An tổ chức lễ khởi động dự án “Tăng cường năng lực quốc gia của Việt Nam về cảnh báo sớm, phòng ngừa, ứng phó, phục hồi sau thiên tai và bảo đảm môi trường học tập an toàn cho các nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất sau các cơn bão Wipha, Bualoi và Matmo”.

Dự án do Chính phủ Nhật Bản tài trợ, được triển khai trong thời gian 12 tháng, từ tháng 3/2026 đến tháng 3/2027. Mục tiêu là nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai, đồng thời xây dựng môi trường học tập an toàn cho học sinh tại Nghệ An.

Theo UNESCO, dự án được thực hiện tại Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, tập trung ở hai xã Tương Dương và Mường Xén. Hai nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm lũ quét, sạt lở đất tại các khu vực có nguy cơ cao và tăng cường năng lực ứng phó thiên tai cho ngành giáo dục, giáo viên, học sinh cùng chính quyền địa phương.

Dự kiến khoảng 15.000 người sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ dự án, gồm cán bộ làm công tác dự báo, cảnh báo và quản lý rủi ro thiên tai, chính quyền địa phương, giáo viên, học sinh và người dân tại khu vực triển khai. Những kết quả đạt được sẽ là cơ sở tham khảo để nhân rộng mô hình tại các địa phương khác và phục vụ công tác quản lý ở cấp quốc gia.

Trong quá trình triển khai, UNESCO sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát kế hoạch quản lý rủi ro thiên tai, đánh giá hệ thống cảnh báo sớm và bản đồ rủi ro hiện có. Đồng thời, dự án hỗ trợ xây dựng hoặc cập nhật bản đồ nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại hai địa phương thí điểm và nghiên cứu nâng cấp hạ tầng cảnh báo sớm ở cấp tỉnh cũng như các khu vực trọng điểm.

Ở lĩnh vực giáo dục, UNESCO sẽ phối hợp với các cơ quan quản lý và nhà trường xây dựng công cụ lập kế hoạch phòng, chống thiên tai có sự tham gia của giáo viên, học sinh và cộng đồng. Một nhóm cán bộ, giáo viên nòng cốt sẽ được đào tạo để hỗ trợ các trường học trong vùng dự án xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống thiên tai.

Cách tiếp cận của dự án tập trung vào ba nội dung chính gồm nhận diện các nguy cơ xung quanh trường học, thiết lập quy trình và phân công trách nhiệm ứng phó, đồng thời chuẩn bị phương án duy trì việc dạy và học trong thời gian xảy ra thiên tai cũng như giai đoạn phục hồi.

Phát biểu tại lễ khởi động, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết dự án hướng tới mục tiêu biến mỗi cảnh báo thành hành động kịp thời nhằm giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng người dân, đặc biệt là trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương. Dự án cũng kế thừa kinh nghiệm của Nhật Bản trong lĩnh vực cảnh báo sớm, giáo dục và ứng phó thiên tai, đồng thời điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của Nghệ An.

Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, đánh giá đây là sự hỗ trợ thiết thực, giúp địa phương tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, ứng dụng khoa học – công nghệ vào công tác cảnh báo sớm, quản lý rủi ro thiên tai và xây dựng môi trường học tập an toàn, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển bền vững.

Nguyễn Quế (tổng hợp)