TP.HCM – Từ tên gọi dân gian “Đề Ngạn” của cộng đồng người Hoa, khu vực ven kênh rạch phía Nam Sài Gòn dần được biết đến rộng rãi với tên Chợ Lớn, gắn liền với quá trình phát triển đô thị và thương mại của vùng đất này.
- Công an và ngân hàng kịp ngăn cụ bà 74 tuổi chuyển 250 triệu đồng cho kẻ lừa đảo
- Một chiếc xe đỗ bên đường, hai sinh mạng khép lại trong hoàn cảnh đầy bí ẩn ở Phú Thọ
- Miền Bắc còn nắng hai ngày, sau đó đón đợt mưa lớn kéo dài nhiều ngày
Đến thế kỷ XIX, dưới thời Pháp thuộc, hoạt động thu mua, xay xát và xuất khẩu lúa gạo phát triển mạnh đã đưa khu vực này từ quy mô một ngôi chợ trở thành một đô thị thương mại sầm uất, tồn tại song song với Sài Gòn. Năm 1879, chính quyền thực dân Pháp chính thức thành lập Thành phố Chợ Lớn (Ville de Cholon), trước khi hai thành phố được sáp nhập vào năm 1931 để hình thành Khu Sài Gòn – Chợ Lớn.
Từ một khu chợ mang tính địa phương, Chợ Lớn dần trở thành danh xưng của một đô thị độc lập, tồn tại song song với Sài Gòn trong hơn nửa thế kỷ. Nhận thấy hai đô thị này đã mở rộng và hòa quyện không thể tách rời, tổng thống Pháp đã ký sắc lệnh sáp nhập thành một khu hành chính chung mang tên Khu Sài Gòn – Chợ Lớn.
Nhắc đến Chợ Lớn, không thể bỏ qua chợ Bình Tây, biểu tượng vật lý gắn liền với địa danh này cho đến ngày nay. Ngôi chợ Chợ Lớn ban đầu do người Hoa lập ra, được cho là nằm ở khu vực Bưu điện Quận 5 hiện tại, nhưng trải qua hàng trăm năm đã trở nên chật chội và xuống cấp.
Đến những năm 1920, Quách Đàm, một thương gia người Hoa làm giàu từ nghề thu mua lúa gạo, đã bỏ tiền túi mua lại một vùng đầm lầy rộng lớn tại khu vực Bình Tây, tiến hành san lấp và xây dựng một ngôi chợ hoàn toàn mới, mang phong cách kiến trúc Á Đông với mái ngói lưu ly, tháp lầu hình bát giác, song áp dụng kỹ thuật bê tông cốt thép hiện đại của phương Tây.
Chợ Bình Tây khánh thành năm 1928, các tiểu thương từ khu chợ cũ nhanh chóng dời về đây buôn bán. Người dân khi đó gọi ngôi chợ mới là “chợ Lớn Mới”, và theo thời gian, từ “Mới” dần rụng đi, để lại tên gọi Chợ Lớn như hiện nay.
Chợ Lớn không phải một cái tên hoa mỹ hay mang tính biểu tượng cao siêu, nhưng lại gói ghém sức nặng của hàng thế kỷ hình thành và phát triển. Đằng sau danh xưng giản dị ấy là câu chuyện về khát vọng sinh tồn, tài năng thương mại và sự giao thoa văn hóa bền chặt giữa cộng đồng người Việt và người Hoa trên vùng đất phương Nam.
Hoàng Hà (tổng hợp)
