RIMPAC 2026 quy tụ 30 nước, Philippines lần đầu góp tàu tuần duyên

Hawaii – Hải quân Mỹ cùng 29 quốc gia đồng minh và đối tác triển khai hơn 30.000 quân nhân, 31 tàu nổi, 5 tàu ngầm và 197 máy bay trong cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC), quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Cuộc tập trận diễn ra từ ngày 24.6 đến 31.7 trên vùng biển rộng lớn của Thái Bình Dương, hai năm một lần do Mỹ đứng ra tổ chức. Theo giới phân tích, RIMPAC 2026 nhắm tới mục tiêu đối phó chiến thuật vùng xám của Trung Quốc và bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất chạy từ Nhật Bản qua Đài Loan đến Philippines.

Philippines đưa cả hải quân lẫn lực lượng tuần duyên tham gia RIMPAC 2026. Đây là lần đầu tiên một lực lượng tuần duyên ngoài Mỹ góp mặt trong cuộc tập trận này. Tổng cộng 31 tàu nổi, 5 tàu ngầm, 197 máy bay và hơn 30.000 quân nhân tham gia RIMPAC 2026, trong đó có nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt cùng Phi đoàn Không quân tàu sân bay số 9, nhóm tác chiến sẵn sàng đổ bộ USS Essex với quân từ Đơn vị Viễn chinh thủy quân lục chiến số 15 và thủy quân lục chiến từ căn cứ Hawaii.

Máy bay MV-22B Osprey của thủy quân lục chiến Mỹ đáp xuống tàu USS Essex để chuẩn bị cho cuộc tập trận. (Ảnh minh họa: NAM)

Nội dung tập trận trải rộng từ đổ bộ, bắn đạn thật, phóng tên lửa đến tác chiến chống tàu ngầm và phòng không. Quân y, hỗ trợ nhân đạo, ứng phó thảm họa, chống cướp biển, đối phó mìn, xử lý bom mìn cùng các hoạt động lặn, trục vớt cũng nằm trong chương trình. Hải quân Mỹ và các nước đồng minh còn thực nghiệm phóng tên lửa bắn chìm một tàu chiến nổi cỡ lớn.

Theo trang USNI News, hải quân Mỹ trước đây thường giữ kín các thử nghiệm tàu mặt nước không người lái. Tháng 4 vừa qua, nhà sản xuất USV Saildrone tiết lộ đang hợp tác với Lockheed Martin để tích hợp bệ phóng tên lửa AGM-179 lên dòng USV Saildrone Surveyor, chuẩn bị bắn đạn thật vào mục tiêu cơ động cao tại RIMPAC 2026.

Công ty trí tuệ nhân tạo HavocAI cũng tham gia thử nghiệm phối hợp các hệ thống tự động trong nhiệm vụ trên không và hàng hải. Các tàu mặt nước tự hành của công ty này sẽ tự động tiếp tế cho tàu Mỹ và đồng minh, thay cho khâu hậu cần thủ công; HavocAI không tiết lộ dòng cụ thể được dùng lần này, dù hãng hiện cung cấp nhiều loại, trong đó có dòng Atlas 100 dài tới 30 m.

Tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ sẽ tích hợp với các phương tiện dưới biển không người lái nhằm định hình chiến thuật hỗ trợ tấn công tầm xa. Mỹ hiện dùng UUV cho do thám, trinh sát, giúp mở rộng phạm vi và độ bền của hoạt động tình báo dưới biển; tại RIMPAC 2026, tàu ngầm Mỹ sẽ thử nghiệm thêm khả năng phóng tên lửa chống hạm Harpoon.

Trả lời Thanh Niên ngày 5.7, tiến sĩ Satoru Nagao thuộc Viện Nghiên cứu Hudson (Mỹ) chỉ ra RIMPAC 2026 mang nhiều tầng ý nghĩa. Ông nói: “Thứ nhất, và quan trọng nhất, cuộc tập trận tập trung vào cách đối phó với chiến thuật vùng xám của Trung Quốc. Các nước đang đối phó với chiến thuật này như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines đều tham gia. Đặc biệt, Philippines không chỉ gửi tàu khu trục mà còn có cả tàu tuần duyên.”

Theo ông Nagao, cuộc tập trận còn nhằm bảo vệ Chuỗi đảo thứ nhất, từ Nhật Bản qua Đài Loan đến Philippines. Thủy quân lục chiến Mỹ, được cải tổ để tác chiến tên lửa chống hạm cơ động giữa các đảo, phối hợp cùng hải quân, không quân Mỹ và các nước khác trong RIMPAC 2026, với cả tàu sân bay lẫn tàu đổ bộ cùng tham gia.

Ông Nagao nói thêm: “Thứ ba, nhiều lực lượng hải quân của châu Mỹ tham gia RIMPAC. Chiến lược An ninh quốc gia gần đây của Mỹ chỉ ra rằng chính quyền đương nhiệm của khu vực này ưu tiên tập trung vào tây bán cầu, theo Học thuyết Monroe mới. Khi Mỹ can thiệp vào Venezuela, họ tấn công các tàu buôn lậu của các băng đảng ở cả hai phía Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Vì thế, sự phối hợp của các nước ven biển như Mexico, Peru, Chile… là rất quan trọng. Và trong RIMPAC 2026, các quốc gia vừa nêu cũng tham gia.”

Qua RIMPAC 2026, Mỹ cho thấy khả năng kết nối đồng minh và đối tác trên diện rộng, ngay giữa lúc quan hệ với một số đồng minh được cho là còn nhiều rạn nứt.

Thanh Tâm (tổng hợp)