Lấy hai bàn chải và thìa inox từ dạ dày bệnh nhân tự kỷ

Hà Nội: Bệnh viện Việt Đức vừa phẫu thuật lấy dị vật cho một nam bệnh nhân 28 tuổi mắc chứng tự kỷ, nhập viện vì đau bụng âm ỉ sau khi người thân phát hiện anh nuốt bàn chải.

Ngày 02/7, Bệnh viện Việt Đức thông tin ca mổ do ê-kíp Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu thực hiện, sau khi hình ảnh X-quang cho thấy trong dạ dày bệnh nhân không chỉ một mà có hai chiếc bàn chải và một thìa inox — nhiều hơn những gì người thân biết. Kích thước lớn và số lượng dị vật nhiều khiến nội soi không thể thực hiện vì nguy cơ rách thực quản, ê-kíp buộc phải phẫu thuật mở dạ dày để lấy từng dị vật ra ngoài.

Theo BSCKII Lê Nhật Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu, bệnh nhân mắc hội chứng Pica — một rối loạn ăn uống khiến người bệnh thèm nuốt những thứ không phải thực phẩm, được y học ghi nhận từ thế kỷ 14 và đặt tên chính thức vào thế kỷ 18. Ở người tự kỷ, hành vi này không phải nghịch ngợm mà xuất phát từ ba cơ chế khác nhau: rối loạn xử lý cảm giác khiến người bệnh tìm kích thích mãnh liệt ở vùng miệng qua vật cứng hoặc nhám; thiếu hụt sắt hoặc kẽm kích thích não tạo ra cơn thèm vật lạ; và cơ chế tự xoa dịu khi căng thẳng hoặc thay đổi môi trường.

Điều khiến tình trạng này trở nên nguy hiểm hơn là người tự kỷ thường có ngưỡng chịu đau rất cao hoặc không có khả năng diễn đạt cơn đau — nghĩa là dị vật có thể đã ở trong dạ dày nhiều ngày trước khi có biến chứng. Khi dị vật là vật sắc nhọn, nguy cơ thủng tạng và tắc ruột là hiện thực; nếu nuốt phải pin điện tử hoặc đồ chứa chì, ngộ độc có thể xảy ra âm thầm và khó phát hiện.

“Nếu thấy người bệnh bỗng dưng bỏ ăn, nôn, bụng chướng hoặc có hành vi kích động bất thường, hãy đưa người bệnh khám để được chẩn đoán. Gia đình cũng cần lưu ý, phẫu thuật lấy dị vật chỉ giải quyết được phần ngọn, quan trọng nhất là sự giám sát kiên trì của người thân”, BS Huy cho biết.

Về phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo gia đình cần rà soát và cất kỹ các vật nhỏ như pin, đồng xu, kim khâu vào tủ có khóa; thay thế bàn chải thông thường bằng loại silicon mềm hoặc tay cầm to ngắn khó nuốt, và ưu tiên dùng thìa nhựa dẻo trong bữa ăn, thu dọn ngay sau khi sử dụng. Đối với người bệnh có nhu cầu nhai, đồ chơi nhai (chewelry) bằng silicon y tế chuyên dụng là lựa chọn để họ thỏa mãn cảm giác mà không gây hại — song song với việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và bổ sung kịp thời nếu thiếu sắt hoặc kẽm.

Hoàng Hà (tổng hợp)