Những cánh đồng nứt nẻ chờ mưa giữa hạn hán ở Nghệ An

Nghệ An: Gần 1.300ha lúa hè thu tại 9 xã trong tỉnh đang thiếu nước tưới khi hạn hán kéo dài, buộc chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp phải tính đến các phương án cấp nước và chuyển đổi cây trồng.

Tại xã Nghi Lộc, nơi vụ hè thu gieo cấy hơn 1.200ha lúa, khoảng 270ha đang thiếu nước do nắng nóng kéo dài và nguồn nước sông Cấm xuống thấp khiến trạm bơm nhiều lần phải dừng hoạt động để tránh xâm nhập mặn. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại xã Lam Thành với khoảng 80ha lúa bị ảnh hưởng, trong những ngày cuối tháng 6 khi nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều địa phương ở Nghệ An.

Trên cánh đồng xóm Thọ Sơn, xã Nghi Lộc, mặt ruộng nứt thành từng rãnh dài dưới cái nắng cuối tháng 6. Những thửa lúa hè thu vừa bén rễ đã cháy vàng, quăn lá, có nơi héo rũ vì nhiều tuần liền không được cấp nước.

Anh Hòa, trú tại xóm Thọ Sơn, đứng giữa thửa ruộng hơn 1 sào mà gia đình đã bỏ ra hơn 600.000 đồng để cày ải, mua giống và phân bón gần một tháng trước. Lúa vừa vào giai đoạn đẻ nhánh thì loa truyền thanh của xóm thông báo dừng bơm vì nguồn nước bị nhiễm mặn.

“Ruộng khô trắng, lúa đang héo dần. Chỉ mong có mưa mới cứu được”, anh nói.

Cách đó không xa, hơn 30 gốc ổi 6 năm tuổi của ông Nguyễn Xuân Hải cũng lần lượt héo úa rồi chết khô. Những cây từng cho thu hoạch đều đặn, mang về vài triệu đồng mỗi tháng, giờ chỉ còn lại cành khô quắt với những túi bóng bọc quả treo lơ lửng.

“Hơn một tháng nay hầu như không có mưa, nắng nóng kéo dài khiến ổi chết dần. Một số cây đã khô hẳn, tôi phải chặt bỏ, gom vào một góc vườn”, ông Hải chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng phòng Kinh tế xã Nghi Lộc, vụ hè thu năm nay địa phương gieo cấy hơn 1.200ha lúa, trong đó khoảng 270ha đang thiếu nước tưới. Các trạm bơm vẫn vận hành khi có điều kiện, nhưng mực nước sông Cấm xuống thấp làm tăng nguy cơ xâm nhập mặn, buộc nhiều thời điểm phải dừng bơm để giữ đồng ruộng khỏi nước mặn.

Tại xã Lam Thành, hạn hán cũng để lại dấu vết tương tự trên mặt ruộng khô trắng và nứt toác. Khoảng 80ha lúa bị ảnh hưởng, trong khi nhiều tuyến kênh dẫn nước bị ách tắc cục bộ và bèo tây phát triển dày đặc càng làm chậm dòng chảy tới các trạm bơm.

Trước tình hình đó, Chủ tịch UBND xã Lam Thành Nguyễn Hữu Hà yêu cầu các trạm bơm thường xuyên theo dõi nguồn nước, tranh thủ vận hành tối đa công suất khi đủ điều kiện và ưu tiên cấp nước cho những diện tích có nguy cơ hạn nặng. Địa phương cũng đã chuẩn bị phương án bố trí máy bơm dã chiến để hỗ trợ các vùng khô hạn khi cần thiết.

Không phải nơi nào cũng còn cơ hội để cứu. Tại xã Nghi Liên cũ, nay là phường Vinh Hưng, nhiều cánh đồng đã bị người dân bỏ hoang vì không có nước để gieo trồng.

Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, thống kê sơ bộ cho thấy gần 1.300ha lúa hè thu tại 9 xã trên địa bàn tỉnh đang thiếu nước tưới. Ngành nông nghiệp đã yêu cầu các địa phương sử dụng nước tiết kiệm, nạo vét và tu sửa hệ thống kênh mương, đồng thời chủ động chuyển đổi sang cây trồng chịu hạn ở những diện tích không thể bảo đảm nguồn tưới.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, trong hai ngày 28/29/6, khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế tiếp tục nắng nóng và nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất 36-38 độ, có nơi trên 38 độ. Chiều tối và đêm có thể xuất hiện mưa rào, giông vài nơi; riêng Thanh Hóa và Nghệ An có khả năng mưa rào, giông rải rác, cục bộ mưa to — chưa rõ liệu đó có là cơn mưa mà anh Hòa và bao người khác đang chờ.

Nguyễn Quế (tổng hợp)