Bồi thường thiệt hại trong tình thế cấp thiết là vấn đề pháp lý khi lái xe đánh lái tránh tai nạn lỡ gây hư hỏng tài sản của người dân ngay ven đường.
- Đà Nẵng tịch thu xe của người nước ngoài buông tay khi lái mô tô
- Quy Nhơn: Tạm giữ nhóm người từ Hải Phòng vào cho vay rồi đánh đập con nợ
- Iran phóng tên lửa vào Israel, thỏa thuận ngừng bắn bị phá vỡ
Người gây ra tình thế cấp thiết phải bồi thường thiệt hại
Anh Liêm lái ô tô đúng luật thì bất ngờ gặp xe máy đi ngược chiều lấn làn lao trực diện về phía mình. Để tránh một vụ va chạm có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng, anh buộc phải đánh lái gấp lên vỉa hè và làm hỏng hàng hóa cùng chiếc xe máy của một cửa hàng bên đường. Sau sự việc, chủ cửa hàng yêu cầu anh Liêm bồi thường vì là người trực tiếp gây ra hư hỏng, nhưng anh cho rằng lỗi thuộc về người đi xe máy đi sai luật.
Theo luật sư Phạm Thanh Bình, hành động của anh Liêm được xem là “tình thế cấp thiết” theo quy định tại Điều 171 Bộ luật Dân sự 2015. Đây là tình huống một người muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa trực tiếp lợi ích của mình hoặc người khác mà không còn cách nào khác là phải gây ra một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn. Việc đánh lái để bảo toàn tính mạng trong trường hợp này hoàn toàn phù hợp với thực tế và quy định pháp luật.
Về trách nhiệm dân sự, khoản 2 Điều 595 Bộ luật Dân sự quy định người gây ra tình thế cấp thiết dẫn đến thiệt hại phải bồi thường cho nạn nhân. Như vậy, chính người đi xe máy lấn làn, đi ngược chiều mới là bên có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho chủ cửa hàng thay vì tài xế ô tô. Luật sư cũng lưu ý chủ cửa hàng có quyền khởi kiện người đi xe máy ra tòa án nếu người này không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ bồi thường của mình.
Cẩn trọng ranh giới khi xử lý vượt quá mức cần thiết
Dù pháp luật bảo vệ người hành động trong tình thế cấp thiết, tài xế vẫn cần lưu ý về mức độ phản ứng của mình khi xử lý sự cố. Theo Điều 595 Bộ luật Dân sự, nếu thiệt hại xảy ra do vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết, người gây ra thiệt hại vẫn phải bồi thường phần vượt quá đó cho nạn nhân. Điều này có nghĩa là quyền tự vệ và ngăn chặn tai nạn chỉ được luật pháp thừa nhận trong một phạm vi hợp lý và cần thiết nhất định.
Ví dụ, nếu thiệt hại tài sản chỉ vài triệu đồng nhưng giúp cứu được một mạng người thì đó là hành động phù hợp với tinh thần cấp thiết. Tuy nhiên, nếu thực tế tài xế chỉ cần đánh lái nhẹ là có thể tránh được va chạm nhưng do hoảng loạn lại xử lý quá mạnh, lao sâu vào nhà dân gây sập đổ lớn thì câu chuyện pháp lý sẽ khác. Khi đó, tòa án có thể xem xét rằng mức độ tổn thất tài sản quá lớn so với mức cần thiết để thoát khỏi nguy hiểm ban đầu.
Trong trường hợp xác định có phần thiệt hại phát sinh do xử lý vượt mức cần thiết, tài xế đánh lái sẽ phải tự mình chi trả phần tổn thất chênh lệch đó. Đây là lời nhắc nhở quan trọng cho các tài xế cần giữ vững tâm lý và kỹ năng lái xe để có phản xạ tối ưu nhất trong các tình huống khẩn cấp trên đường. Việc hiểu rõ ranh giới pháp lý sẽ giúp người tham gia giao thông vừa bảo vệ được mình, vừa tránh được những rắc rối tài chính không đáng có.
Theo: VnExpress
