Căng thẳng Mỹ – Iran bỗng chốc nóng rực sau các đòn không kích “ăn miếng trả miếng” dồn dập tại eo biển Hormuz. Giữa vòng xoáy bom đạn, câu chuyện về một thỏa thuận hòa bình dường như vẫn còn quá xa vời với người trong cuộc.
- Tehran bác bỏ tin Tổng thống Masoud Pezeshkian nộp đơn từ chức
- Thủ tục đất đai Đà Nẵng rút ngắn thời gian giải quyết một nửa
- Quân đội Mỹ phóng tên lửa chặn tàu hàng hướng về phía cảng Iran
Những đòn “ăn miếng trả miếng” dồn dập trên thực địa
Ngày 01/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã cho máy bay “hỏi thăm” các mục tiêu quân sự của Iran vào cuối tháng 5. Đây là đòn đáp trả sau khi Tehran bị cáo buộc bắn hạ máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ trên vùng biển quốc tế. Tại thành phố Geruk và đảo Qeshm, các hệ thống phòng không cùng trạm kiểm soát của Iran đã bị phá hủy trong tích tắc. Washington khẳng định đây chỉ là hành động “tự vệ” để bảo vệ tàu bè qua lại.
Phía Iran chẳng phải tay vừa khi lập tức tung đòn đáp trả nhắm thẳng vào các vị trí tại Kuwait. Tehran “tố” đây chính là nơi xuất phát các cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào mình. Tiếng còi báo động xé toạc không gian tại Kuwait khi quân đội nước này vất vả đánh chặn tên lửa và UAV bay tới. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, thẳng thừng tuyên bố họ có quyền trả đũa vào bất cứ “tài sản” nào được dùng để xâm phạm lãnh thổ.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực hồi tháng 4, những cuộc đụng độ lẻ tẻ thế này đã khiến ranh giới giữa “hòa bình” và “giao tranh” trở nên mong manh. Việc Iran siết chặt eo biển Hormuz cộng với đòn phong tỏa cảng biển từ Mỹ đã khiến vận tải hàng hải bị nghẽn mạch. Hậu quả nhãn tiền là giá dầu thế giới nhảy vọt hơn 3% chỉ trong một ngày. Cả thế giới đang nín thở dõi theo từng biến động từ điểm nóng đầy rẫy rủi ro này.
Bài toán lòng tin giữa “vòng vây” áp lực chính trị
Dù bom đạn vẫn nổ, Tổng thống Donald Trump lại bất ngờ đăng đàn khẳng định Tehran “thực sự muốn đạt được một thỏa thuận”. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng cũng đang kẹt giữa “gọng kìm” áp lực trong nước. Một mặt ông cần hạ nhiệt giá xăng dầu trước kỳ bầu cử tháng 11, mặt khác lại không muốn bị gắn mác “nhún nhường” trước đối thủ. Việc tìm ra một tiếng nói chung lúc này chẳng khác nào đi trên dây giữa tâm bão.
Phía Iran cũng chẳng mặn mà gì khi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf công khai chỉ trích Mỹ vi phạm thỏa thuận. Tehran nghi ngờ thiện chí của Washington khi các đòn phong tỏa cảng biển vẫn chưa được dỡ bỏ. Thêm vào đó, việc Mỹ không kiềm chế được các hành động của Israel tại Li Băng càng khiến Iran thêm phần “rắn mặt”. Hiện tại, Tehran đang rà soát lại các điều khoản trong bản ghi nhớ sau khi nhận được yêu cầu cứng rắn hơn từ Mỹ.
Giới chuyên gia nhận định, thay vì mơ về một thỏa thuận toàn diện ngay lập tức, các bên nên tính đến những “bước đi nhỏ” để xây dựng lòng tin. Giáo sư Vali Nasr gợi ý việc rút bớt quân hay giảm phong tỏa từng bước có thể là chìa khóa mở nút thắt căng thẳng. Tuy nhiên, ông Trita Parsi từ Viện Quincy lại lo ngại những giải pháp tạm thời chỉ là cách “hoãn binh”. Cuộc đối đầu này dường như vẫn chưa thể tìm thấy một hồi kết êm đẹp.
Theo: Báo Thanh Niên
