Cuộc họp căng thẳng tại Phòng Tình huống Nhà Trắng ngày 29/5 đã hé lộ những quân bài cuối cùng của ông Trump trong ván cờ với phía Iran.
- Mỹ – Iran: Ông Trump ra điều kiện thép để mở cửa eo biển Hormuz
- Quan hệ Mỹ – Iran bước sang giai đoạn mới sau tuyên bố của Trump
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Đối đầu Mỹ – Iran và câu chuyện về eo biển Hormuz
Căn “phòng tình huống” tại Nhà Trắng ngày 29/5 vừa qua đã nóng hơn bao giờ hết với cuộc họp kéo dài suốt hai giờ đồng hồ của Tổng thống Donald Trump. Tại đây, ông đã vạch ra những “lằn ranh đỏ” cực kỳ đanh thép, buộc phía Iran phải lựa chọn nếu muốn có một thỏa thuận mới. Ông Trump khẳng định chắc nịch rằng Iran sẽ “không bao giờ” được sở hữu vũ khí hạt nhân và yêu cầu nước này phải ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz cho tàu bè qua lại tự do.
Chuyện hàng hải vốn không đơn giản khi ông Trump yêu cầu eo biển Hormuz phải được lưu thông hai chiều mà không mất một đồng tiền phí nào. Mỹ cũng đã điều tàu quét mìn để dọn dẹp hiện trường và yêu cầu phía Iran phải tự mình xử lý nốt những “vật thể lạ” là các loại thủy lôi còn sót lại. Tổng thống Mỹ cũng hào phóng tuyên bố sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân để các tàu thuyền đang mắc kẹt sớm được “về nhà”, tạo một lối thoát cho sự bế tắc bấy lâu nay.
Một điểm đáng chú ý khác là số uranium làm giàu đang nằm sâu dưới lòng đất, hậu quả từ đòn tấn công bằng máy bay B-2 của Mỹ vào tháng 6 năm ngoái. Washington không chỉ muốn kiểm soát mà còn đòi “khai quật” và tiêu hủy toàn bộ số nguyên liệu này dưới sự chứng kiến của các chuyên gia quốc tế. Đây được xem là hành động thực chất nhất để đảm bảo rằng giấc mơ hạt nhân của Tehran sẽ không bao giờ trở thành hiện thực theo đúng ý muốn của Nhà Trắng.
Tehran chờ đợi hành động thực tế từ phía Washington
Đáp lại những đòi hỏi từ phía Mỹ, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf tỏ ra khá “tỉnh” khi tuyên bố không tin vào những lời hứa suông. Ông khẳng định Tehran sẽ không nhúc nhích nếu Washington không ra tay hành động trước để chứng minh thiện chí. Với ông Ghalibaf, trong một thỏa thuận cân não như thế này, ai chuẩn bị tốt hơn cho kịch bản “va chạm” vào ngày hôm sau thì người đó mới thực sự là kẻ thắng cuộc trên bàn cờ chính trị.
Trong khi đó, “con thoi” ngoại giao vẫn đang chạy hết công suất với sự trung gian của Pakistan và Qatar để kết nối hai đối thủ. Phía Iran đã tung ra bản đề xuất 14 điểm với mong muốn dỡ bỏ lệnh phong tỏa và giải cứu đống tài sản đang bị Mỹ đóng băng bấy lâu nay. Hai bên đang nhắm tới một bản ghi nhớ trong vòng 60 ngày để tạm thời đình chiến, nhưng xem ra hành trình để đạt được chữ ký cuối cùng vẫn còn không ít gập ghềnh và gian nan.
Tuy nhiên, “ông nói gà bà nói vịt” là tình trạng hiện nay khi hai bên chưa thống nhất được đàm phán cái gì. Mỹ thì khăng khăng phải có hạt nhân và Hormuz, còn người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran lại bảo những việc đó “không liên quan” đến cuộc thảo luận hiện tại. Dù có nhiều tin đồn về một bản ghi nhớ sắp thành hình, nhưng thực tế thì các bên vẫn đang phải điều chỉnh từng chữ một và chưa có gì là chắc chắn trong ván bài cân não này.
Theo: Báo Dân trí
