Nhà lãnh đạo Mỹ vừa tuyên bố dỡ bỏ phong tỏa cảng biển Iran nhưng yêu cầu Tehran phải từ bỏ hoàn toàn tham vọng sở hữu bom hạt nhân ngay lập tức.
- Căng thẳng Israel và Liên hợp quốc sau đòn cắt đứt quan hệ với Tổng thư ký Guterres
- Mỹ chi hơn 95 tỷ USD cho chiến dịch quân sự tại Iran
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Lệnh phong tỏa hải quân từ tháng tư và phản ứng từ phía Tehran
Trong một diễn biến đầy bất ngờ vào ngày 29/5 Tổng thống Donald Trump đã viết trên mạng xã hội Truth Social về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran. Đây là tin vui cho nhiều tàu bè vốn đã “chôn chân” tại eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ thực hiện lệnh phong tỏa nghiêm ngặt bắt đầu vào ngày 13/4 vừa qua. Ông Trump gửi lời nhắn nhủ thân tình đến các thủy thủ rằng họ đã có thể nhổ neo để trở về “ăn cơm gia đình” sau những ngày dài đối mặt với tình trạng bế tắc trên biển.
Thực tế eo biển Hormuz đã rơi vào tình trạng “đóng băng” kể từ khi cuộc xung đột giữa hai nước bùng phát từ cuối tháng 2 năm nay. Iran đã đáp trả các lệnh trừng phạt của phương Tây bằng cách thắt chặt kiểm soát và thậm chí có ý định “thu phí qua đường” đối với các tàu vận tải quốc tế. Tuy nhiên Washington đã đặt ra điều kiện rất rõ ràng là eo biển phải được mở cửa thông thoáng không thu một đồng phí nào và tàu bè phải được đi lại thoải mái theo cả hai chiều như chưa hề có cuộc chia ly.
Bên cạnh việc mở cửa biển Mỹ còn yêu cầu Iran phải cùng phối hợp để “dọn sạch” các loại thủy lôi còn sót lại dưới lòng đại dương. Ông Trump tiết lộ rằng các tàu quét mìn của Mỹ đã làm việc hết công suất để kích nổ nhiều loại vật liệu nguy hiểm này trong suốt thời gian phong tỏa. Phía Mỹ khẳng định an toàn của những chuyến tàu là trên hết và Iran cần phải thực hiện đúng cam kết loại bỏ các mối đe dọa này ngay lập tức để dòng chảy giao thương không bị ảnh hưởng.
Quy trình tiêu hủy bụi hạt nhân tại các cơ sở nằm sâu trong núi
(Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Câu chuyện hạt nhân vẫn là “nút thắt” khó gỡ nhất khi Mỹ yêu cầu Iran phải từ bỏ hoàn toàn lượng uranium làm giàu cao mà họ đang sở hữu. Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế Tehran đang nắm trong tay hơn 400kg uranium được làm giàu ở mức 60% mức độ “suýt soát” để chế tạo bom. Washington coi đây là một ranh giới đỏ cực kỳ nguy hiểm và yêu cầu Iran phải bàn giao toàn bộ số vật liệu này cho các tổ chức quốc tế để xử lý triệt để nhằm đảm bảo hòa bình khu vực.
Đáng chú ý kế hoạch của ông Trump bao gồm việc khai quật số “bụi hạt nhân” đang nằm sâu dưới những ngọn núi bị đổ nát sau trận không kích bằng máy bay B-2 cách đây 11 tháng. Tổng thống Mỹ khẳng định chỉ có Mỹ và Trung Quốc là có đủ “nghề” để thực hiện việc đào bới và tiêu hủy đống vật liệu phóng xạ khổng lồ này một cách an toàn nhất. Đây là bước đi quan trọng để đảm bảo rằng những cơ sở hạt nhân bí mật sẽ không bao giờ có cơ hội hoạt động trở lại dưới bất kỳ hình thức nào.
Mặc dù nhiều điều khoản phụ đã được các bên đồng thuận nhưng ông Trump vẫn tỏ ra rất thận trọng khi thông báo về cuộc họp tại phòng Tình huống để chốt hạ vấn đề. Ông khẳng định chắc nịch rằng “tiền bạc phân minh” và sẽ không có khoản thanh toán nào được thực hiện cho đến khi Iran thực hiện đúng các cam kết. Trong khi đó Tehran vẫn một mực khẳng định mình vô tội và chương trình hạt nhân chỉ là để phục vụ đời sống dân sinh nhưng có lẽ họ sẽ phải cân nhắc kỹ trước những điều kiện thép này.
Theo: Báo Dân trí
