Đối đầu hạt nhân: Iran khăng khăng giữ “báu vật” uranium tại nhà

Iran vừa tung đòn “phòng thủ” khi tuyên bố sẽ không đời nào chịu giao nộp kho uranium làm giàu cho Mỹ, coi đây là điều kiện không thể thương lượng

Những bước đi ngoại giao “con thoi” đầy khó khăn

Chuyện đàm phán giữa Iran và Mỹ vào ngày 22/5/2026 lại một lần nữa rơi vào trạng thái “căng như dây đàn”. Ông Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, đã thẳng thừng tuyên bố rằng không có chuyện Tehran chịu giao kho uranium của mình cho phía Mỹ. Đối với phía Iran, đây không chỉ là vật liệu hạt nhân mà còn là một phần chủ quyền không thể xâm phạm. Việc bàn giao Uranium được coi là một yêu cầu “vô tiền khoáng hậu” và không thể thực thi nếu muốn đạt được thỏa thuận hòa bình.

Trong cái thế “giằng co” này, Qatar và Pakistan đang phải đóng vai những người bạn hòa giải vô cùng bận rộn. Các quan chức Qatar liên tục có những buổi gặp gỡ với Ngoại trưởng Iran để tìm cách “gỡ rối” cho những mâu thuẫn hạt nhân. Pakistan vẫn kiên trì đứng giữa để làm cầu nối, hy vọng có thể kéo hai bên xích lại gần nhau hơn một chút. Tuy nhiên, ông Baghaei cũng thú nhận rằng hai bên vẫn còn “vênh” nhau lắm, và chuyện đạt được thỏa thuận chắc không thể tính bằng ngày hay bằng tuần được đâu.

Phía Iran khẳng định rằng trước khi bàn chuyện hạt nhân, phải bàn chuyện “ngừng bắn” trên tất cả các mặt trận trước đã. Họ coi việc chấm dứt xung đột là điều kiện tiên quyết nhất, giống như cái móng nhà trước khi muốn xây dựng tương lai. Dù các bên đang cố gắng tìm cách xích lại gần nhau, nhưng sự thật là khoảng cách giữa Tehran và Washington vẫn còn “mênh mông” lắm. Những nỗ lực thu hẹp khoảng cách hiện tại mới chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình dài đầy rẫy những cam go.

Thế kẹt của các bên bên bờ vực thỏa thuận mới

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump vào ngày 23/5/2026 tại New York lại tỏ ra rất “tươi tỉnh” khi nói về vấn đề này. Ông tuyên bố chắc nịch rằng cuộc xung đột này sẽ “sớm kết thúc thôi” và cam kết sẽ khóa chặt cơ hội chế tạo bom của phía Iran. Mỹ muốn tiêu hủy kho uranium làm giàu vì coi đó là cái mầm mống gây nguy hiểm cho an ninh thế giới. Thậm chí, khi Nga ngỏ ý muốn mang số vật liệu này về nước mình giữ hộ để đàm phán dễ dàng hơn, Washington cũng có vẻ khá hào hứng với phương án này.

Thế nhưng, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã nhanh chóng “chốt hạ” bằng một sắc lệnh không cho phép mang uranium ra nước ngoài. Các quan chức Iran tin rằng nếu để mất số vật liệu này, đất nước họ sẽ chẳng khác nào “mở cửa cho trộm vào” trước những cuộc tấn công tiềm tàng. Sự đồng lòng trong bộ máy lãnh đạo Tehran về việc giữ lại kho uranium cho thấy họ coi đây là lá bài an ninh quan trọng nhất. Họ thà chịu áp lực còn hơn là phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công khi không còn gì để răn đe.

Cuộc đối đầu hạt nhân này vì thế mà vẫn chưa tìm được lối thoát khi mỗi bên đều giữ chặt lấy cái lý của mình. Một nguồn tin từ đội ngũ đàm phán của Iran chia sẻ rằng dù có tiến triển ở vài điểm nhỏ, nhưng chừng nào mọi chuyện chưa ngã ngũ thì chưa có bản hợp đồng nào được ký kết cả. Trump thì lạc quan, còn Iran thì cứng rắn, khiến dư luận quốc tế không khỏi hồi hộp dõi theo từng bước đi của hai quốc gia này. Liệu một thỏa thuận hòa bình có thực sự xuất hiện, hay lằn ranh đỏ này sẽ dẫn đến những căng thẳng mới?

Theo: Báo Dân trí