Mỹ cảnh báo thỏa thuận ngoại giao với Iran sẽ đổ vỡ nếu Tehran thu phí tại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu đảm bảo tự do hàng hải tại vùng biển này.
- Tàu sân bay USS Nimitz hiện diện tại Caribbean giữa bối cảnh khu vực phức
- Tên lửa Minuteman III và nỗ lực bảo vệ hệ thống hạt nhân Mỹ
- Cuba lên án Mỹ cáo buộc ông Raul Castro về vụ việc năm 1996
Eo biển Hormuz và tham vọng lập “trạm thu phí” của Tehran
Câu chuyện căng thẳng tại Vùng Vịnh lại tiếp tục nóng lên khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 21 tháng 5 vừa đưa ra lời cảnh báo đanh thép. Theo ông, một thỏa thuận ngoại giao giữa hai nước sẽ trở nên “bất khả thi” nếu Tehran quyết định triển khai hệ thống thu phí đối với tàu bè qua lại khu vực này. Đây vốn được xem là yết hầu giao thương quan trọng, nơi mà mọi động thái “thu tiền” đều bị phía Washington coi là hành động không thể chấp nhận được.
Ông Rubio nhấn mạnh trước giới truyền thông rằng thực tế chẳng có bên nào ủng hộ một hệ thống phí như vậy trên tuyến đường thủy quốc tế. Vị Ngoại trưởng khẳng định kịch bản Tehran muốn kiểm soát dòng chảy hàng hóa qua khu vực chiến lược này là điều không thể xảy ra. Mỹ cho rằng hành động này sẽ dập tắt mọi hy vọng về một giải pháp hòa bình mà các bên đang nỗ lực gây dựng bấy lâu nay.
Đồng quan điểm với cấp dưới, Tổng thống Donald Trump cũng lên tiếng khẳng định Washington muốn tuyến đường này phải hoàn toàn tự do cho mọi phương tiện. Tại Nhà Trắng, ông cho biết Hải quân Mỹ đã làm rất tốt nhiệm vụ của mình và thực tế chưa một con tàu nào có thể đi qua mà không có sự chấp thuận của phía Mỹ. Việc Iran muốn đơn phương thu phí bị ông xem là rào cản lớn đối với lưu thông hàng hải quốc tế vốn đang chịu nhiều áp lực.
Áp lực bủa vây và những toan tính trên bàn đàm phán
Lệnh phong tỏa hàng hải mà Mỹ áp đặt từ trung tuần tháng 4 đang khiến nền kinh tế Iran “ngấm đòn” nặng nề sau khi các cuộc hòa đàm tại Pakistan thất bại. Theo giới quan sát, Tehran đang phải đối mặt với mức thất thu khổng lồ, ước tính lên tới khoảng 500 triệu USD mỗi ngày. Dù Hải quân Mỹ đã tạm dừng chiến dịch hộ tống tàu thương mại, nhưng sự hiện diện quân sự và áp lực kinh tế vẫn bao trùm lấy vùng nước nhạy cảm này.
Phía Iran cũng không vừa khi phớt lờ các yêu cầu mở lại tuyến đường vận tải và thậm chí còn đề nghị được công nhận chủ quyền đối với eo biển Hormuz trong các bản dự thảo hòa bình. Tehran đã công bố một cơ chế kiểm soát mới, yêu cầu mọi tàu thuyền muốn qua lại phải có sự phối hợp và cho phép từ lực lượng chức năng nước này. Mới đây, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã điều phối cho hơn 30 tàu thương mại qua lại an toàn.
Hiện tại, các cuộc đàm phán vẫn đang trong tình trạng “giậm chân tại chỗ” do những bất đồng sâu sắc về quyền kiểm soát vùng biển và vấn đề làm giàu uranium. Dù có một vài dấu hiệu tiến triển nhỏ, nhưng phía Mỹ vẫn cảnh báo về khả năng nối lại các chiến dịch tấn công quân sự nếu không sớm đạt được thỏa thuận. Thời hạn mà ông Trump đặt ra hiện chỉ còn tính bằng ngày, khiến dư luận không khỏi lo âu về một kịch bản xấu có thể xảy ra tại khu vực.
Theo: Báo Dân trí
