[Eo biển Hormuz] “Mở cửa” lối đi riêng cho tàu dầu giữa thủy lôi chưa rà hết

[Eo biển Hormuz] sớm có thông tin thương mại nếu lập hành lang an toàn mà chưa cần quét sạch thủy lôi, giúp gỡ kẹt cho nguồn cung cấp năng lượng toàn cầu.

Lập “lối đi riêng” giữa vùng biển đầy thủy lôi tại eo biển Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright vừa đưa ra một định nghĩa về “giải pháp bảo vệ” cho thị trường năng lượng khi cho rằng việc khôi phục tuyến vận tải qua eo biển Hormuz không nhất thiết phải chờ nhanh chóng dọn sạch hoàn toàn thủy lôi. Theo ông, chỉ cần các bên bắt tay mở một hành lang an toàn đủ cho tàu thuyền qua lại là có thể vận hành lại mạch máu này nhanh chóng thay vì chờ đợi vô thời hạn. Ý tưởng này được đưa ra trong đề cương Hội nghị Ba Biển tại Dubrovnik, Croatia, mang lại tia hy vọng mới cho vận tải biển quốc tế theo ghi nhận từ Bloomberg.

Trước đó, những con số từ Lầu Năm Góc từng tạo giới kinh doanh phải “toát mồ hôi” khi ước tính việc làm sạch thủy lôi trong khu vực có thể mất đến 6 tháng ròng. Thời gian chờ đợi quá dài đồng nghĩa với việc hoạt động lưu thông khó lòng phục hồi sớm, trong khi đây là nơi trung chuyển của gần 1/5 sản phẩm dầu khí toàn cầu. Thực tế, từ cuối tháng 2, các tuyến hàng hải qua đây đã bị hạn chế nghiêm trọng sau khi xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel tạo ra luồng xung lượng bị tắc nghẽn.

Hệ quả của việc “nghẽn mạch” này là giá xăng dầu và diesel trên thế giới đồng loạt tăng cao, gây áp lực trực tiếp lên túi tiền người tiêu dùng. Tại Mỹ, cơn sốt nhiên liệu đang trở thành thành bài toán đau đầu cho chính quyền của Tổng thống Donald Trump ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Dù phía Iran chưa từng có thông báo xác thực chính xác về việc rải thủy lôi, nhưng những lời đồn đoán trên truyền thông phương Tây cũng đủ tạo ra tâm lý sợ hãi bao trùm các chủ tàu đang có ý định băng qua tuyến đường chiến lược này.

Rào cản từ phí bảo hiểm và nỗi lo “tiền mất tật mang”

Dù đã có những mẹo về hành lang an toàn, các công ty vận tải biển vẫn khá dè dặt và chưa mạo hiểm cho tàu “thử lửa” qua vùng biển nguy hiểm. Nỗi lo không chỉ ở những quả thủy lôi ẩn hiện dưới mặt nước mà còn ở nguy cơ tàu bị bắt giữ bất cứ lúc nào khi thiếu các đảm bảo an ninh thực tế. Hiện tại, hàng hóa con tàu vẫn đang chịu cảnh “chôn chân” trong Vùng Vịnh để chờ một tín hiệu khả quan hơn, nhất là khi Tổng thống Trump tiết lộ Iran cũng muốn mở lại eo biển này “sớm nhất có thể”.

Một rào chắn cực lớn khác tạo ra các doanh nghiệp nghiệp “nhụt chí” chính là chi phí bảo hiểm hàng hải đang tăng ở mức không tưởng trong thời gian qua. Theo các nhà bảo hiểm chia sẻ với báo Al Jazeera, bảo hiểm nguy hiểm đã nhảy vọt từ mức 0,25% giá trị thân tàu lên đến 5% ở thời điểm hiện tại do các rủi ro từ xung đột vũ trang. Điều này có nghĩa là với một chiếc tàu trị giá 100 triệu USD, chủ tàu phải “bấm bụng” chi thêm 5 triệu USD tiền phí, thay vì chỉ mất khoảng 250.000 USD như những ngày bình an trước đây.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo đây là sự gián đoạn nguồn cung cấp dầu lớn nhất lịch sử, vượt qua cả những cơn khủng hoảng kinh điển thập niên 1970. Để hoạt động thương mại trở lại bình thường, các chuyên gia khẳng định lệnh ngừng bắn ngắn hạn là chưa đủ để các nhà bảo hiểm tin tưởng cho tàu chạy lại. Thị trường cần một môi trường ổn định thực sự, nơi các quy tắc tự do hàng hải được tôn trọng, nhanh rà phá thủy lôi đáng tin cậy và an ninh hải quân được đảm bảo một cách nhất quán lâu dài.

Theo: Báo Dân trí