Tháng 3-2025, Đội quy tập Quân đoàn 34 phát hiện thùng đạn kỷ vật của cụ Nguyễn Viết Tuất trong hang đá núi Chư Pa, mở ra hành trình tìm về ký ức.
- Y tế Hà Nội “trực chiến” 4 cấp, bảo vệ dân ngày lễ
- Khởi tố cựu Phó Viện trưởng liên quan vụ nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long
- Tai nạn xe khách tại Sơn La khiến nhiều người thương vong
Hành trình giải mã thùng đạn kỷ vật nằm sâu dưới lòng núi
Trong chuyến tìm kiếm đầy gian nan trên dãy núi Chư Pa hiểm trở, lực lượng Đội Quy tập mộ liệt sỹ Quân đoàn 34 đã tình cờ phát hiện một “báu vật” thời chiến nằm ẩn mình trong hốc đá. Đó là một thùng đạn kỷ vật bằng sắt, phủ đầy bụi đất và gần như hòa lẫn vào màu của đá núi sau hơn 50 năm đằng đẵng. Thượng tá Võ Quân chia sẻ, khu vực làng Dip này từng là nơi bộ đội ta ẩn náu và điều trị thương binh trong giai đoạn khốc liệt từ 1966 đến 1972.
Khi nắp thùng bật mở, những người lính thời bình không khỏi xúc động khi thấy bên trong vẫn còn vẹn nguyên một bộ quần áo, hai chiếc võng dù cùng xấp giấy tờ cũ. Đặc biệt, những cuốn sổ tay ghi chép tỉ mỉ về từng khẩu phần ăn, số lượng thực phẩm hằng ngày của các chiến sỹ vẫn còn rõ nét dù màu giấy đã ngả vàng theo thời gian. Nhờ nằm sâu trong hang đá, tránh được sự khắc nghiệt của mưa nắng, những di vật này như được “ướp” nguyên vẹn dòng ký ức của một thời máu lửa.
Manh mối quan trọng nhất chính là những tấm bằng khen, giấy chứng nhận chiến sỹ thi đua mang tên Nguyễn Viết Tuất, quê tại xã Trọng Quan, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cũ. Từ đây, một cuộc “chạy đua” với thời gian để xác minh thông tin đã được Đội quy tập phối hợp cùng các đơn vị địa phương thực hiện ròng rã suốt một tháng trời. Những nỗ lực ấy cuối cùng đã mang lại kết quả mỹ mãn khi tìm thấy chủ nhân của số kỷ vật đang sống lặng lẽ tại quê nhà.
Cuộc gặp gỡ định mệnh và sự trở về của thùng đạn kỷ vật
Cuộc trở về của thùng đạn kỷ vật diễn ra trong sự ngỡ ngàng của chính người lính già năm xưa giờ đã ở cái tuổi “xưa nay hiếm”. Ở tuổi 90, sức khỏe cụ Nguyễn Viết Tuất đã yếu, thính lực giảm sút nhiều, nhưng khi chạm tay vào những vật dụng mình từng cất giấu, ký ức về núi rừng Chư Pa bỗng chốc ùa về. Cụ hồi tưởng lại những năm tháng sống trong hang đá ban ngày để tránh địch càn quét, rồi đêm xuống lại cùng đồng đội tổ chức những trận đánh bất ngờ.
Buổi lễ trao lại kỷ vật tại Thái Bình diễn ra trong không khí trang trọng nhưng cũng đầy sự ấm áp, gắn kết tình đồng đội giữa các thế hệ. Chứng kiến sự trở về kỳ diệu này, anh Nguyễn Văn Mạnh – cháu nội cụ Tuất – không khỏi tự hào vì nay đã hiểu thêm về quá khứ hào hùng của ông mình thông qua những vật chứng sống động. Dù trí nhớ có lúc đứt quãng, cụ vẫn nâng niu từng tấm giấy khen, coi đó như báu vật vô giá minh chứng cho một thời tuổi trẻ hiến dâng cho Tổ quốc.
Thay vì giữ lại làm của riêng, cụ Tuất đã quyết định trao tặng toàn bộ số kỷ vật trong thùng đạn cho Bảo tàng Binh đoàn Tây Nguyên để làm tư liệu giáo dục cho thế hệ mai sau. Thượng tá Sáng cho rằng những di vật này không chỉ là manh mối tìm kiếm hài cốt liệt sỹ mà còn là di sản tinh thần quý giá của một thời kháng chiến. Câu chuyện về chiếc thùng đạn nằm sâu trong hang đá đã khép lại bằng một kết thúc đẹp, góp phần giải mã những ẩn số lịch sử sau hơn nửa thế kỷ lặng im.
Theo: Báo Dân trí
