Đường ống dẫn dầu Iraq – Thổ Nhĩ Kỳ: Tuyến đường mới từ Basra đến Ceyhan được đề xuất để thay thế eo biển Hormuz đang bất ổn và “dễ vỡ.”
- Căng thẳng Mỹ – Iran leo thang sau màn nổ súng bắt tàu hàng
- Không quân Iran bảo toàn lực lượng nhờ mạng lưới căn cứ ngầm
- Quan hệ Mỹ – Iran: Tehran xem xét các đề xuất hòa bình mới
Tầm quan trọng của đường ống dẫn dầu Iraq – Thổ Nhĩ Kỳ
Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, vừa đưa ra đề xuất mang tính chiến lược về việc xây dựng một tuyến đường ống dẫn dầu mới kết nối các mỏ dầu tại Basra của Iraq với cảng Ceyhan thuộc Thổ Nhĩ Kỳ. Mục tiêu cốt yếu của dự án táo bạo này là dịch chuyển cán cân cung cấp dầu mỏ ra khỏi sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz đầy biến động. Ông Birol khẳng định đây là một giải pháp đặc biệt hấp dẫn đối với các quốc gia châu Âu trong nỗ lực bảo đảm an ninh nguồn cung năng lượng bền vững hơn cho khu vực.
Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz đang diễn biến hết sức phức tạp và khó lường khi Iran liên tục thay đổi các quyết định đóng, mở cửa tuyến đường này. Nhiều tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã buộc phải quay đầu sau những cảnh báo thắt chặt từ phía Iran, gây ra tâm lý bất an cho thị trường năng lượng quốc tế. Tình trạng này đang đặt áp lực cực lớn lên Iraq, quốc gia vốn đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào eo biển Hormuz để xuất khẩu dầu thô ra thị trường thế giới qua cảng Basra.
Tầm quan trọng của Basra đối với nền kinh tế Iraq là không thể phủ nhận khi khu vực này sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ lên tới khoảng 90 tỷ thùng, chiếm tới 90% tổng sản lượng xuất khẩu của cả nước. Ông Birol ví von eo biển Hormuz hiện nay giống như một “chiếc bình đã vỡ” và rất khó để hàn gắn lại nguyên vẹn như trước. Do đó, một tuyến đường ống dẫn dầu mới không chỉ là nhu cầu thiết yếu để Iraq tự cứu mình mà còn là cơ hội chiến lược để vẽ lại bản đồ dòng chảy dầu khí toàn cầu.
Động lực địa chính trị thúc đẩy hành lang năng lượng mới
Để hiện thực hóa dự án này, Thổ Nhĩ Kỳ đã chủ động đề xuất kế hoạch mở rộng hệ thống đường ống hiện có giữa Ceyhan và các mỏ dầu Kirkuk ở phía Bắc xuống tới tận các mỏ dầu chiến lược ở phía Nam. Đây là một phần trong nỗ lực đầy tham vọng nhằm xây dựng một tuyến đường thương mại trị giá hàng tỷ USD trải dài từ cảng Faw đến biên giới phía Bắc Thổ Nhĩ Kỳ. Lãnh đạo IEA tin tưởng rằng dù còn nhiều rào cản nhưng vấn đề tài chính cho công trình quy mô này hoàn toàn có thể được giải quyết ổn thỏa trong bối cảnh hiện nay.
Bên cạnh đó, một hành lang vận tải liên mạch đang dần hình thành qua sự hợp tác giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Jordan thông qua việc hiện đại hóa hệ thống đường sắt và đường cao tốc. Mục tiêu của các bên là tạo ra sự kết nối trực tiếp giữa Nam Âu và khu vực Vịnh Ba Tư đầy tiềm năng, mở ra những triển vọng giao thương mới cho toàn khu vực. Sự đồng thuận chính trị giữa Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ được xem là chìa khóa then chốt để dự án này có thể sớm khởi công trên thực tế, mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho các quốc gia liên quan.
Trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều xáo trộn, tuyến đường ống dẫn dầu qua Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một lựa chọn khả thi nhất khi các dự án đối thủ đang gặp bế tắc. Hành lang Kinh tế Ấn Độ – Trung Đông – Châu Âu (IMEC) do Mỹ hậu thuẫn hiện đang bị đình trệ do xung đột căng thẳng tại dải Gaza và các cuộc tấn công của lực lượng Houthi trên Biển Đỏ. Những yếu tố rủi ro này càng làm tăng thêm tính cấp thiết cho đề xuất về tuyến đường ống từ Iraq sang Thổ Nhĩ Kỳ, biến nó trở thành mắt xích an toàn và ổn định hơn cho dòng chảy năng lượng thế giới.
Theo: CafeF
