Bác sĩ Bạch Mai cảnh báo nguy cơ ung thư dạ dày từ thói quen "ăn sai"

Với 16.000 ca mắc mới mỗi năm, nguy cơ ung thư dạ dày tại Việt Nam đang trở thành gánh nặng lớn do thói quen sinh hoạt và phát hiện bệnh muộn.

“Sát thủ thầm lặng” và nguy cơ ung thư dạ dày rình rập trên mâm cơm

Tại Việt Nam, ung thư dạ dày không còn là chuyện xa lạ khi mỗi năm ghi nhận khoảng 16.000 ca mắc mới. Đáng lo ngại là có đến 60-70% trường hợp chỉ “tới gõ cửa” bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên vô cùng gian nan. Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật (Bệnh viện Bạch Mai), căn bệnh này thường tiến triển âm thầm, “ngụy trang” dưới những dấu hiệu mơ hồ như đầy hơi, chán ăn hay đau bụng vùng thượng vị. Chính vì dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường, nhiều người đã vô tình bỏ qua thời điểm vàng để can thiệp sớm.

Nguyên nhân dẫn đến nguy cơ ung thư dạ dày thường bắt nguồn từ chính những thói quen “ăn sai” hằng ngày của người Việt. Việc lạm dụng đồ ăn mặn, sử dụng quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn như thịt xông khói, cùng thói quen hút thuốc lá là những “tác nhân” âm thầm phá hủy dạ dày. Đặc biệt, vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) được xem là căn nguyên hàng đầu tại nước ta. Dù không phải ai nhiễm HP cũng sẽ mắc ung thư, nhưng tình trạng viêm mạn tính do loại vi khuẩn này gây ra nếu không được kiểm soát sẽ đẩy rủi ro lên rất cao.

Thực tế lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân chỉ nhập viện khi đã xuất hiện biến chứng nặng như nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Bác sĩ Phương nhấn mạnh rằng ung thư dạ dày không xuất hiện đột ngột mà là một tiến trình kéo dài nhiều năm. Nếu các tổn thương tiền ung thư hay tình trạng nhiễm HP được phát hiện và điều trị kịp thời, chúng ta hoàn toàn có thể chặn đứng lộ trình tiến triển thành ác tính. Việc thay đổi lối sống, bớt ăn mặn và từ bỏ thuốc lá chính là “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Chặn đứng nguy cơ ung thư dạ dày nhờ kỹ thuật nội soi hiện đại

Để đối phó với “sát thủ” này, nội soi dạ dày hiện đại được xem là “mắt thần” giúp tầm soát và chẩn đoán sớm bệnh lý. Khác với trước đây, các kỹ thuật nội soi hiện nay cho phép bác sĩ phát hiện những tổn thương cực nhỏ ngay khi chúng còn khu trú ở lớp niêm mạc. Tại các quốc gia có tỷ lệ mắc cao như Nhật Bản hay Hàn Quốc, chương trình tầm soát định kỳ qua nội soi đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do ung thư dạ dày. Tại Việt Nam, các chuyên gia cũng đang nỗ lực khuyến khích người dân chủ động đi khám thay vì đợi đến khi “có bệnh mới lo”.

Một trong những bước tiến đột phá là kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD), đã được triển khai tại Bệnh viện Bạch Mai khoảng 12 năm qua. Thay vì phải trải qua những cuộc đại phẫu cắt bỏ một phần dạ dày như truyền thống, bác sĩ chỉ cần sử dụng các “dao cắt” tí hon có đường kính khoảng 2,6mm thông qua ống nội soi. Kỹ thuật này cho phép bóc tách và lấy trọn vẹn khối u ra khỏi thành dạ dày mà vẫn bảo tồn được nguyên vẹn cơ quan này cho người bệnh. Đây là cơ hội giúp bệnh nhân sớm phục hồi và quay trở lại cuộc sống bình thường mà không phải chịu nhiều đau đớn.

Dù nguy cơ ung thư dạ dày tại Việt Nam vẫn ở mức cao, nhưng sự phát triển của y học đã mang lại nhiều hy vọng mới. Đối với 80% dân số trưởng thành đang nhiễm vi khuẩn HP, bác sĩ khuyên không nên quá hoang mang vì chỉ khoảng 1% trong số đó tiến triển thành ung thư. Tuy nhiên, sự chủ động vẫn là yếu tố quyết định. Việc nhận biết sớm các yếu tố rủi ro, thực hiện tầm soát định kỳ và tin tưởng vào các kỹ thuật điều trị tiên tiến chính là cách tốt nhất để mỗi người tự bảo vệ mình trước căn bệnh nguy hiểm này.

Theo: Báo Dân trí