Đắk Lắk: Lộ hàng loạt sai phạm trong công tác quản lý khoáng sản

Ngày 10/4, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk kết luận về những “lỗ hổng” trong quản lý khoáng sản, khiến hàng loạt doanh nghiệp sai phạm nhưng không bị xử lý.

“Gật đầu” cho doanh nghiệp “tay ngang” thăm dò

Theo kết luận thanh tra thời kỳ từ năm 2019 đến giữa năm 2024, trách nhiệm chính để xảy ra sai phạm thuộc về Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường). Một trong những sai sót nghiêm trọng là việc “nới tay” trong khâu thẩm định hồ sơ. Cụ thể, cơ quan này đã tư vấn chấp thuận cho 5 doanh nghiệp gồm An Huy, Đình Trung, Sài Gòn, Buôn Hồ và Minh Tuyết được khảo sát, lấy mẫu lập đề án thăm dò. Điều đáng nói là các đơn vị này hoàn toàn không đăng ký ngành nghề thăm dò khoáng sản, cũng không có hợp đồng với tổ chức đủ điều kiện hành nghề theo quy định.

Không chỉ dừng lại ở việc cho phép các đơn vị “tay ngang” vào cuộc, quy trình thẩm định còn bị đánh giá là kém chất lượng và thiếu minh bạch. Qua kiểm tra ngẫu nhiên, toàn bộ 8/8 hồ sơ đều không được công khai thông tin trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hoặc Báo Đấu thầu. Trong quá trình thẩm định, cơ quan chuyên môn cũng “quên” gửi hồ sơ xin ý kiến chuyên gia chuyên sâu, thậm chí nhiều hồ sơ lưu trữ còn thiếu cả biên bản kiểm tra thực địa để xác định tọa độ, mốc giới.

Chính sự thiếu đôn đốc và giám sát này đã dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp như Công ty TNHH TV, Khải Dương hay Tân Thành Đạt “ngó lơ” các nghĩa vụ sau khi giấy phép hết hiệu lực. Dù giấy phép đã không còn giá trị, các đơn vị này vẫn không báo cáo kết quả thăm dò hay bàn giao mẫu vật, tài liệu theo luật định. Sự im lặng khó hiểu từ phía cơ quan quản lý trước những vi phạm này đã tạo ra tiền lệ xấu trong hoạt động khai thác tài nguyên tại địa phương.

Những “khoảng trống” trong quản lý khoáng sản

Sự lỏng lẻo trong quản lý khoáng sản còn thể hiện qua việc chậm trễ ban hành các quy định về tài chính và đấu giá. Trong suốt giai đoạn từ năm 2017 đến tháng 7-2023, phía UBND tỉnh đã không trình Hội đồng nhân dân ban hành nghị quyết về phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản. Nghiêm trọng hơn, có đến 50 khu vực dù đã được phê duyệt đấu giá quyền khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng nhưng cơ quan chức năng vẫn “dậm chân tại chỗ”, không tổ chức thực hiện.

Tại hiện trường khai thác, các “chốt chặn” kiểm soát sản lượng cũng chỉ mang tính hình thức. Nhiều doanh nghiệp lớn như Trung Nam, Tân Nam, An Nguyên bố trí trạm cân ở những vị trí không thuận lợi, gây khó khăn cho việc giám sát thực tế. Thêm vào đó, dữ liệu từ camera và trạm cân vẫn chưa được kết nối về cơ quan quản lý để theo dõi trực tuyến. Riêng trong lĩnh vực khai thác cát, một số công ty như Hà Bình hay Đoàn Chính Nghĩa vẫn “quên” lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho phương tiện theo quy định.

Trước những “mảng tối” trong bức tranh khai thác tài nguyên, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo xử lý dứt điểm các tồn tại. Đồng thời, cơ quan này yêu cầu Sở Nội vụ vào cuộc xem xét, kiểm điểm trách nhiệm đối với các tổ chức và cá nhân liên quan vì đã để xảy ra những khuyết điểm, hạn chế kéo dài. Việc siết chặt kỷ cương trong khai thác khoáng sản lúc này là vô cùng cần thiết để tránh thất thoát tài nguyên và đảm bảo sự công bằng cho môi trường kinh doanh.

Theo: Báo Tiền Phong