Sau 15 ngày xung đột Mỹ – Israel với Iran, hơn 1.200 người chết, giá dầu vượt 110 USD, Trung Đông đối mặt bước ngoặt địa chính trị.
- Lão nông và giấc mơ cơ ngơi tiền tỷ trên vùng đất “chết
- Cơ chế hỗ trợ giải độc gan bằng hành tây nhờ các hoạt chất lưu huỳnh và quercetin
- Trốn thuế tại Ninh Bình, hai lãnh đạo doanh nghiệp bị khởi tố
Trung Đông trước nguy cơ chiến tranh toàn diện
Cuộc tấn công phủ đầu ngày 28-2 do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện nhằm vào Iran, được phía Mỹ đặt tên “Cơn cuồng nộ kinh hoàng”, đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng một số quan chức an ninh, quân sự thiệt mạng. Tehran xem đây là hành động tuyên chiến và nhanh chóng đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa, UAV nhằm vào Israel và các căn cứ Mỹ tại Bahrain, Qatar, Iraq, Syria. Chỉ trong chưa đầy hai tuần, vòng xoáy trả đũa đẩy khu vực vào trạng thái căng thẳng nghiêm trọng nhất nhiều năm qua.
Theo các nguồn tin quân sự phương Tây, đợt không kích ban đầu nhắm vào cơ sở hạt nhân Natanz, hệ thống phòng không và các trung tâm chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Trong kịch bản xấu nhất, xung đột có thể leo thang thành chiến tranh khu vực toàn diện. Iran được cho là sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông và có thể phong tỏa eo biển Hormuz bằng thủy lôi, tàu vũ trang và tên lửa chống hạm. Israel và Mỹ nhiều khả năng mở rộng chiến dịch quân sự nếu căng thẳng tiếp tục.
Hệ quả của một cuộc chiến toàn diện sẽ rất lớn. Eo biển Hormuz chiếm khoảng 20% lượng dầu mỏ vận chuyển toàn cầu, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể khiến giá dầu vượt 140-150 USD/thùng. Làn sóng tị nạn mới, đứt gãy chuỗi cung ứng và nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu là những kịch bản được nhiều chuyên gia cảnh báo. Dù nguy hiểm, đây được xem là lựa chọn mà các bên đều muốn tránh.
Trung Đông với kịch bản ủy nhiệm và đàm phán
Một kịch bản có khả năng cao hơn là leo thang chiến tranh ủy nhiệm. Iran nhiều năm qua xây dựng mạng lưới ảnh hưởng rộng khắp, gồm Hezbollah tại Li Băng, Houthi ở Yemen và các nhóm Shiite tại Iraq, Syria. Sau đòn phủ đầu, Houthi gia tăng tấn công bằng UAV và tên lửa tại Biển Đỏ, trong khi Hezbollah phóng rocket về phía bắc Israel. Khu vực có thể xuất hiện nhiều mặt trận song song, gây bất ổn kéo dài nhưng không bùng nổ thành chiến tranh trực diện giữa các cường quốc.
Song song đó là khả năng xung đột chuyển sang “chiến tranh ngầm”. Các bên hạn chế đối đầu công khai nhưng tăng cường tấn công mạng, phá hoại bí mật và chiến dịch tình báo. Hệ thống ngân hàng, điện lưới, hạ tầng kỹ thuật số có thể trở thành mục tiêu. Giá dầu có thể dao động 80-90 USD/thùng, còn rủi ro an ninh tiếp tục đè nặng lên thương mại và đầu tư trong khu vực.
Một hướng khác là Iran bị cô lập sâu hơn về ngoại giao và kinh tế nếu phương Tây siết trừng phạt. Ngược lại, kịch bản lạc quan là hạ nhiệt qua đàm phán với vai trò trung gian của Oman, Qatar hoặc Thụy Sĩ. Một thỏa thuận tạm thời có thể giúp ổn định thị trường năng lượng, kéo giá dầu xuống dưới 80 USD/thùng. Tuy nhiên, các mâu thuẫn chiến lược giữa Iran và Israel vẫn còn sâu sắc, khiến tương lai Trung Đông tiếp tục khó lường.
Theo: Báo Dân trí
