Đề xuất theo dõi tâm thần người chịu áp lực công việc

Ngày 5-3-2026, Bộ Y tế đề xuất đưa áp lực công việc vào diện giám sát rối loạn tâm thần tại dự thảo mới nhằm giúp người dân sớm phát hiện bệnh để điều trị.

Khi áp lực cơm áo gạo tiền được đưa vào “tầm ngắm” y tế

Chuyện “cày cuốc” đến kiệt sức hay học hành căng thẳng giờ đây không còn là chuyện riêng của mỗi nhà. Bộ Y tế đang xây dựng một dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó lần đầu tiên đề xuất đưa các yếu tố như áp lực học tập hay stress kéo dài vào diện cần được theo dõi sức khỏe tâm thần. Đây là một bước đi khá “mạnh dạn” nhằm chuyển dịch tư duy từ việc đợi có bệnh mới chữa sang chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm các nguy cơ ngay tại cộng đồng.

Theo tinh thần của dự thảo này, những người thường xuyên phải đối mặt với áp lực cao trong lao động, học tập hoặc kinh tế sẽ được hệ thống y tế quan tâm sát sao hơn. Không chỉ dừng lại ở những người đã được chẩn đoán mắc bệnh, phạm vi giám sát giờ đây mở rộng ra cả những ai đang nằm trong “vùng nguy hiểm” của những cơn sang chấn tâm lý. Mục tiêu cốt lõi là để những bất ổn tinh thần không có cơ hội bùng phát thành những hậu quả đáng tiếc cho bản thân người bệnh thông qua việc quản lý nguy cơ.

Cơ quan soạn thảo cho biết việc giám sát này sẽ được thực hiện một cách có hệ thống để phát hiện sớm các dấu hiệu bất ổn từ môi trường sống. Những áp lực vô hình từ gánh nặng tài chính hay lao động nếu được nhận diện kịp thời sẽ giúp ngành y tế có những biện pháp can thiệp và hỗ trợ phù hợp nhất. Điều này hứa hẹn sẽ tạo ra một “tấm lưới” bảo vệ sức khỏe tinh thần cho người dân hiệu quả hơn trong bối cảnh cuộc sống hiện đại đầy rẫy những lo toan.

Rối loạn tâm thần và những “mắt xích” rủi ro cần giám sát

Trong dự thảo lần này, cơ quan chức năng phân loại rõ ba nhóm đối tượng. Chính cần được theo dõi một cách khoa học. Đầu tiên là những người đã mắc các chứng rối loạn phổ biến như trầm cảm. Lo âu, sa sút trí tuệ hay tâm thần phân liệt. Kế đến là hoạt động theo dõi có hệ thống các ca tử vong mà rối loạn tâm thần. Được xác định là nguyên nhân chính dựa trên các tiêu chuẩn mã hóa bệnh quốc tế. Cuối cùng là nhóm người có nguy cơ cao do từng có tiền sử bệnh. Hoặc chịu tác động từ các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội.

Các chuyên gia y tế cũng chỉ ra rằng yếu tố di truyền hay những tổn thương não. Do tai biến hoặc chấn thương sọ não vốn là những “mầm mống” gây ra sự bất ổn. Thậm chí, những giai đoạn sinh lý nhạy cảm như tuổi dậy thì. Sau sinh hay tiền mãn kinh và tuổi cao cũng được xếp vào diện cần lưu tâm đặc biệt. Các căn bệnh mạn tính như tiểu đường. Tim mạch hay ung thư và HIV/AIDS cũng được xem là những tác nhân. Cộng hưởng khiến tinh thần con người dễ bị “tổn thương” hơn bao giờ hết.

Không chỉ có yếu tố bên trong. Những tác động từ môi trường bên ngoài như bạo lực gia đình. Sự cô lập xã hội hay lạm dụng rượu bia và chất kích thích. Cũng là những ngòi nổ nguy hiểm. Những người có đặc điểm nhân cách dễ lo âu. Tự ti hoặc kỹ năng đối phó với stress kém thường xuyên phải sống trong môi trường. Không an toàn sẽ luôn nằm trong danh sách cần được hỗ trợ. Việc quản lý và giám sát các nguy cơ này ngay tại cộng đồng. Được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe tâm thần cho mọi người dân.

Theo: VOV