Doanh nghiệp Việt lo chi phí logistics tăng vọt do xung đột Trung Đông

Sáng 4-3-2026, doanh nghiệp Việt lo lắng chi phí logistics tăng vọt do xung đột Trung Đông khiến tàu phải vòng qua châu Phi, gây nghẽn chuỗi cung ứng.

Chi phí logistics leo thang mạnh trước biến động tại Trung Đông

Theo thông tin từ Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), các hiệp hội doanh nghiệp đang đứng ngồi không yên trước cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran. Điểm nóng tại eo biển Hormuz có nguy cơ trở thành “nghẽn cổ chai” khiến hoạt động hàng hải quốc tế bị đình trệ. Nhiều hãng tàu lớn buộc phải tạm dừng hoặc điều chỉnh hải trình để đảm bảo an toàn cho các chuyến hàng Á – Âu.

Tình hình tại Biển Đỏ và kênh đào Suez cũng không mấy khả quan khi khả năng khôi phục hoàn toàn tuyến vận tải trong năm 2026 ngày càng mong manh. Các hãng tàu container khổng lồ như Maersk hay Hapag-Lloyd đã chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng để tránh rủi ro chiến sự. Việc đi đường vòng này khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 10 đến 14 ngày, tạo áp lực cực lớn lên các ngành linh kiện điện tử và nông sản.

Trong kịch bản xấu nhất, cước container 40 feet có thể tăng gấp 2 đến 3 lần, vượt ngưỡng 5.000 USD như các đợt bất ổn trước đây. Đi kèm với đó là phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh và phụ phí nhiên liệu leo thang theo giá dầu Brent trên thị trường thế giới. Sự biến động này không chỉ làm đội giá thành sản phẩm mà còn khiến các kế hoạch sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp bị đảo lộn hoàn toàn.

Chi phí logistics tăng vọt buộc doanh nghiệp phải linh hoạt ứng phó

Ngành điều đang chịu ảnh hưởng nặng nề khi Trung Đông vốn là thị trường lớn thứ ba của Việt Nam. Hiện tại, nhiều tàu chở hạt điều phải nằm chờ ngoài khơi vì không được lệnh cập cảng do mất an ninh, khiến hàng hóa không thể đến tay người mua đúng hạn. Tình trạng này dẫn đến việc chậm trễ thanh toán cho các lô hàng cũ và khiến các hợp đồng mới gần như bị đóng băng.

Ở lĩnh vực may mặc, các đối tác đã bắt đầu đề nghị đẩy lịch giao hàng sớm nhất có thể để “chạy” trước nguy cơ giá cước vận tải tăng cao. Đối với ngành nông sản nhập khẩu, giá hàng hóa đã bắt đầu tăng nhẹ 5% theo tâm lý chung của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp đã chủ động thay thế nguyên liệu sản xuất như dùng lúa mì hoặc sắn lát thay cho bắp để ổn định giá thành trong nước.

Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa, quãng đường vận tải sẽ tăng thêm khoảng 7.000 km, khiến chi phí vận hành bị đẩy lên mức không tưởng. Thực tế vài ngày qua, nhiều khách hàng quốc tế đã tỏ ra dè dặt hơn hẳn khi chốt đơn hàng mới do lo ngại giá dầu và phí bảo hiểm leo thang. Trước mắt, các doanh nghiệp xác định phải bình tĩnh ứng phó bằng cách đa dạng hóa thị trường để phân tán rủi ro và tăng cường liên kết với các đối tác vận tải.

Theo: Người Lao Động