Slovakia vừa chính thức ngừng viện trợ điện khẩn cấp cho Ukraine để trả đũa việc Kiev chặn đường ống dầu Druzhba, khiến quan hệ hai nước trở nên căng thẳng.
- Độc đáo phong tục mai mối kết duyên của đồng bào Sán Dìu
- An Giang: Khống chế vụ cháy rừng đặc dụng tại xã Giang Thành
- Chủ tịch tỉnh yêu cầu xử lý xe thi công sân bay Phù Cát “băm nát” tỉnh lộ
Chuyện cái “vòi dầu” bị khóa và phản ứng của ông Fico
Câu chuyện năng lượng giữa Slovakia và Ukraine đang từ “mặn nồng” bỗng chuyển sang “lạnh nhạt” chỉ sau một cái khóa vòi. Đường ống Druzhba vốn được coi là mạch máu nuôi sống các nhà máy lọc dầu tại Slovakia nay bỗng dưng khô khốc vì phía Ukraine chặn lại. Sự việc này khiến chính quyền của Thủ tướng Robert Fico như ngồi trên đống lửa khi phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về dầu mỏ từ ngày 18-2. Khi cái bụng đã đói thì lòng tốt cũng khó lòng duy trì như trước.
Ông Fico kể rằng mình đã rất nỗ lực để có một cuộc điện đàm “phải trái trắng đen” với Tổng thống Zelensky nhằm tìm lối thoát cho dòng dầu. Tuy nhiên, câu trả lời nhận được lại mang tính chất “khất lần” khi phía Ukraine bảo rằng chỉ sẵn sàng trao đổi sau ngày 25-2 tới đây. Trong bối cảnh nguồn cung chiến lược bị đe dọa nghiêm trọng, Slovakia cảm thấy mình không còn thời gian để chờ đợi thêm bất cứ một lời hứa hẹn xa xôi nào nữa từ phía nước láng giềng.
Quyết định “ngắt điện” khẩn cấp được đưa ra nhanh gọn như một cách để Slovakia khẳng định vị thế của mình trong cuộc chơi năng lượng. Thủ tướng Fico đã lệnh cho công ty vận hành lưới điện quốc gia SEPS dừng ngay việc hỗ trợ ổn định lưới điện cho Ukraine kể từ ngày 23-2. Đây được xem là cú “phản đòn” đầu tiên mà Slovakia tung ra để đáp trả việc lợi ích quốc gia của họ bị tổn hại nghiêm trọng. Hành động này diễn ra trong sự ngỡ ngàng của giới quan sát quốc tế về độ quyết liệt của Bratislava.
Khi sự hỗ trợ “hết nấc” bỗng chốc quay xe
Nhìn lại thời gian qua, Slovakia đã từng giúp đỡ nước láng giềng “hết mình” khi lưới điện Ukraine gặp sự cố vì chiến sự. Chỉ riêng trong tháng 1 năm nay, lượng điện khẩn cấp mà Slovakia gửi sang để cứu vãn lưới điện Ukraine đã gấp đôi tổng lượng của cả năm 2025 cộng lại. Những con số biết nói này cho thấy tinh thần tương trợ của người dân Slovakia dành cho Ukraine là không hề nhỏ. Vậy mà, sự hy sinh đó bỗng chốc trở nên vô nghĩa khi nguồn dầu thô lại bị chặn đứng.
Giờ đây, quan niệm “có qua có lại mới toại lòng nhau” đang được ông Fico áp dụng triệt để trong chính sách đối ngoại. Thủ tướng Slovakia tuyên bố thẳng thừng rằng nếu Ukraine tiếp tục gây khó dễ cho dòng dầu thô, Slovakia sẽ không bao giờ cung cấp thêm một watt điện nào nữa,. Sự “quay xe” này không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là một đòn tâm lý cực mạnh nhắm vào Kiev. Khi lưới điện đang mong manh, việc mất đi một nguồn tiếp ứng khẩn cấp là một bài toán vô cùng nan giải.
Không chỉ dừng lại ở chuyện điện và dầu, Slovakia còn mang tấm vé vào Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine ra để “nhắc nhở”. Ông Fico cảnh báo rằng nếu lợi ích chiến lược của đất nước ông tiếp tục bị xâm phạm, Slovakia sẽ xem xét lại lập trường ủng hộ Ukraine gia nhập khối này. Đây thực sự là một áp lực chính trị nặng nề vì mọi quốc gia thành viên đều có quyền phủ quyết. Con đường đến với Brussels của Ukraine bỗng nhiên có thêm một “hòn đá tảng” mang tên năng lượng.
Nỗi lo năng lượng của những người láng giềng
Thực tế, không chỉ Slovakia mà cả Hungary cũng đang “nhấp nhổm” vì bài toán mang tên đường ống Druzhba. Cả hai quốc gia Trung Âu này đều phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu từ Nga chảy qua lãnh thổ Ukraine để duy trì các hoạt động công nghiệp và sưởi ấm cho người dân. Việc đường ống bị ngưng trệ không khác nào bị “bóp nghẹt” hơi thở kinh tế. Chính vì thế, Hungary cũng đang tính chuyện đi theo bước chân của Slovakia để gây sức ép ngược lại với phía Kiev.
Thiệt hại từ việc ngừng trung chuyển khí đốt và dầu mỏ qua lãnh thổ Ukraine được Slovakia tính toán lên tới 500 triệu euro mỗi năm. Đây là một con số khổng lồ đối với ngân sách của một quốc gia như Slovakia, nhất là trong giai đoạn kinh tế toàn cầu đang đầy biến động. Ông Fico cáo buộc chính quyền Ukraine đã cố tình gây tổn hại đến lợi ích của Slovakia dù họ đã rất nỗ lực hỗ trợ Ukraine trong các lĩnh vực khác. Sự thất vọng này đang đẩy quan hệ láng giềng vào ngõ cụt.
Cuộc khủng hoảng năng lượng này là minh chứng cho thấy sự mong manh của các mối liên kết tại khu vực khi quyền lợi bị đụng chạm. Đường ống Druzhba dài 4.000km giờ đây không chỉ chở dầu mà còn chở theo cả những mâu thuẫn chính trị sâu sắc. Liệu Ukraine có “mềm lòng” để khôi phục dòng dầu hay Slovakia sẽ tiếp tục giữ vững lệnh “tắt điện” cho đến cùng? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ sau ngày 25-2, nhưng cái lạnh của mùa đông dường như đang trở nên khắc nghiệt hơn bao giờ hết.
Theo: Báo Dân trí
