Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố thuế quan của ông Trump trái luật

Quyết định từ Tòa án Tối cao Mỹ đã làm suy yếu vũ khí thuế quan của ông Trump, đồng thời mở ra khả năng phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD tiền thuế đã thu.

Thuế quan của ông Trump vấp phải rào cản từ Tòa án Tối cao

Hãng tin Reuters ngày 20-2 cho biết Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump đơn phương áp đặt với tỉ lệ phiếu 6-3. Tòa khẳng định việc Nhà Trắng viện dẫn Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 để ban hành thuế là vượt quá thẩm quyền được Hiến pháp quy định cho Tổng thống. Phán quyết nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ trao cho Quốc hội thẩm quyền ban hành thuế, chứ không phải nhánh hành pháp.

Việc ông Trump sử dụng IEEPA để áp thuế lên gần như mọi đối tác thương mại mà không có sự đồng ý của Quốc hội bị coi là hành vi xâm phạm quyền lập pháp. Chánh án John Roberts khẳng định những quyết định có ảnh hưởng lớn tới kinh tế và chính trị bắt buộc phải có sự phê chuẩn rõ ràng từ cơ quan lập pháp. Chính vì thiếu sự ủy quyền này, các chính sách thuế cốt lõi của ông Trump đã bị tuyên bố vô hiệu do vi phạm “học thuyết các vấn đề lớn”.

Kể từ khi trở lại cầm quyền vào đầu năm 2025, ông Trump đã không ngừng mở rộng ranh giới quyền lực hành pháp trong nhiều lĩnh vực từ nhập cư đến quân sự. Tuy nhiên, phán quyết lần này đã đặt ra một giới hạn pháp lý đanh thép, ngăn chặn việc Tổng thống tự ý điều tiết thương mại quốc tế thông qua các sắc lệnh khẩn cấp. Điều này gây ra sự xáo trộn lớn cho chiến lược kinh tế đối ngoại mà chính quyền đương nhiệm đang theo đuổi quyết liệt.

Thuế quan của ông Trump có thể khiến ngân khố mất 175 tỷ USD

Hệ quả pháp lý từ phán quyết của tòa án có thể dẫn tới việc chính quyền Mỹ phải thực hiện một đợt hoàn trả tiền thuế quy mô lớn chưa từng có trong lịch sử. Các hồ sơ cho thấy hơn 175 tỷ USD đã được thu vào ngân khố thông qua các mức thuế dựa trên đạo luật IEEPA bị tuyên là trái luật. Các doanh nghiệp và 12 tiểu bang khởi kiện hiện đang đứng trước cơ hội lấy lại số tiền khổng lồ mà họ đã phải nộp trong suốt thời gian qua.

Trong nội bộ Tòa án Tối cao, việc các thẩm phán Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett đứng về phe đa số để phản đối chính sách của người đã bổ nhiệm mình là một chi tiết gây bất ngờ. Nó chứng minh rằng ngay cả những thẩm phán có quan điểm bảo thủ cũng không chấp nhận việc lạm dụng các đạo luật khẩn cấp để thâu tóm quyền lực của Quốc hội. Phán quyết này cũng chấm dứt chuỗi ủng hộ mà tòa từng dành cho ông Trump trong các quyết định khẩn cấp kể từ khi ông nhậm chức.

Dù Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định sẽ tìm cách viện dẫn các lý do về an ninh quốc gia để duy trì thuế quan, nhưng tính linh hoạt của chúng sẽ bị giảm sút nghiêm trọng. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng thiếu đi sức mạnh của IEEPA, các chính sách thuế của ông Trump sẽ mất đi tính bất ngờ và khả năng gây sức ép tức thì lên các đối tác. Thời gian tới, chính quyền Mỹ sẽ phải đối mặt với một lộ trình pháp lý gian nan hơn nếu muốn duy trì các rào cản thương mại này.

Theo: Báo Tuổi Trẻ