Giữa lòng phố cổ Hàng Buồm, đền Bạch Mã vẫn trầm mặc giữ lấy linh hồn của Thăng Long xưa qua huyền tích ngựa trắng linh thiêng và kiến trúc cổ.
Đền Bạch Mã và huyền thoại ngựa trắng dẫn đường
Câu chuyện bắt đầu từ hơn một thiên niên kỷ trước, khi vua Lý Thái Tổ chọn Đại La làm kinh đô mới. Sự bế tắc trong việc đắp thành đã được giải tỏa nhờ sự xuất hiện của một con ngựa trắng đầy bí ẩn. Dấu chân của linh vật này chính là bản thiết kế hoàn hảo nhất để nhà vua xây dựng nên một kinh thành vững chãi suốt nghìn năm.
Thực tế, ngôi đền đã tồn tại từ trước đó để thờ thần Long Đỗ – vị thần được coi là chủ tể của vùng đất này. Ngay cả Cao Biền, một viên quan đô hộ nổi tiếng với thuật trấn yểm, cũng phải cúi đầu trước sự linh ứng của vị thần. Những huyền tích này đã bồi đắp thêm sự linh thiêng và huyền bí cho ngôi đền nằm nơi cửa sông.
Là trấn Đông của Thăng Long, đền Bạch Mã mang trọng trách bảo vệ cửa ngõ huyết mạch về giao thương và phòng thủ của kinh thành. Trải qua bao dâu bể, ngôi đền không chỉ là công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng của tinh thần tự cường. Mỗi viên gạch, lớp ngói đều thấm đẫm câu chuyện về sức sống mãnh liệt của dân tộc.
Đền Bạch Mã lưu giữ kiến trúc cổ kính nghìn năm
Bước qua cổng đền, du khách sẽ ấn tượng với kiểu mái vòm mai cua độc đáo, một nét kiến trúc đặc trưng của thế kỷ XIX. Không gian được tổ chức chặt chẽ từ Phương đình đến Hậu cung, tạo nên một cảm giác trang nghiêm và ấm cúng. Những hàng cột gỗ lim bóng loáng theo thời gian là minh chứng cho sự bền bỉ của công trình.
Đền hiện sở hữu bộ sưu tập 15 bia đá cổ, ghi dấu những lần người dân chung tay tôn tạo lại chốn thiêng. Các sắc phong cổ từ nhiều triều đại được lưu giữ cẩn thận như những báu vật quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử độc nhất. Đây là nguồn tư liệu quý giá giúp giới trẻ hiểu thêm về nguồn cội và văn hóa của cha ông.
Tín ngưỡng tại đền là sự hòa quyện tuyệt vời giữa các dòng chảy tâm linh khác nhau của người Việt. Ngoài thờ vị thần chính, đền còn có các ban thờ Phật và Mẫu, thể hiện triết lý “Tam giáo đồng nguyên” sâu sắc. Sự đa dạng này khiến ngôi đền trở nên gần gũi hơn với mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội.
Điểm tựa tâm linh của cư dân phố cổ
Đối với người dân sống quanh phố Hàng Buồm, đền Bạch Mã như một người bảo hộ thầm lặng cho cuộc sống hàng ngày. Mỗi dịp Tết đến xuân về, dòng người lại đổ về đây để gửi gắm những ước nguyện về một năm mới an khang. Tiếng chuông đền ngân vang giữa phố phường nhộn nhịp gợi nhắc về những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Nhiều bạn trẻ tìm đến đền không chỉ để cầu nguyện mà còn để “chạm” vào lịch sử qua tượng ngựa trắng. Hành động xoa tay vào thân ngựa với hy vọng có được sức khỏe và sự dẻo dai đã trở thành một nét văn hóa đáng yêu. Đó là cách mà thế hệ trẻ kết nối với quá khứ một cách tự nhiên và giản dị nhất.
Lễ hội đền vào tháng Hai âm lịch hàng năm luôn là sự kiện văn hóa nổi bật, thu hút hàng vạn khách tham quan. Việc xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2022 là một cột mốc quan trọng để bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Đền Bạch Mã sẽ mãi là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh văn hóa đa sắc của Hà Nội.
Theo: Báo Dân trí
