Trước vòng đàm phán Geneva, Iran tuyên bố sẵn sàng pha loãng uranium nếu Mỹ dỡ trừng phạt, bất chấp áp lực quân sự và yêu cầu từ phía Israel.
- Cháy nhà máy giày Vento ở Hải Phòng vào đêm giao thừa
- Bắt tạm giam một phụ nữ tại TP HCM về hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản
- Ấn Độ bắt 3 tàu dầu liên quan Iran: động thái cứng rắn giữa vòng xoáy trừng
Thỏa hiệp uranium là quân bài mới của Iran tại Geneva
Phía Iran vừa tạo ra một bất ngờ trên bàn cờ ngoại giao khi để ngỏ khả năng pha loãng lượng uranium làm giàu ở mức 60%. Thứ trưởng Ngoại giao Majid Takht-Ravanchi khẳng định đây là một sự cân nhắc có điều kiện, gắn liền với việc Mỹ phải dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Động thái này cho thấy Tehran đang cố gắng dùng chương trình hạt nhân như một đòn bẩy để giải cứu nền kinh tế khỏi sự bao vây cấm vận.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có mặt tại Geneva với tuyên bố mang theo nhiều ý tưởng thực tế cho vòng đàm phán mới. Ông khẳng định Iran hướng tới một thỏa thuận dựa trên tinh thần công bằng và có lợi cho đôi bên thay vì sự áp đặt. Dư luận quốc tế đang dồn sự chú ý vào cuộc tiếp xúc gián tiếp này, nơi các bên đang cố gắng tìm tiếng nói chung sau nhiều năm căng thẳng.
Dù sẵn sàng đàm phán nhưng Iran cũng không quên gửi đi thông điệp cứng rắn về việc không khuất phục trước sự đe dọa. Tehran khẳng định họ đã chuẩn bị cho mọi tình huống xấu nhất, bao gồm cả khả năng xảy ra xung đột vũ trang. Lời cảnh báo này cho thấy Iran vẫn duy trì thế chủ động và không muốn bị coi là đang ở cửa dưới trên bàn thương lượng.
Thỏa hiệp uranium vấp phải lằn ranh đỏ của các bên
Trong khi Iran tỏ ý muốn thỏa hiệp, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lại dội một gáo nước lạnh khi bày tỏ sự nghi ngờ cực độ. Ông Netanyahu yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải quét sạch toàn bộ vật liệu đã làm giàu ra khỏi Iran. Phía Israel muốn thấy các cơ sở hạ tầng hạt nhân của Tehran bị tháo dỡ hoàn toàn thay vì chỉ là những cam kết tạm thời.
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay chính là chương trình tên lửa đạn đạo mà Israel coi là mối đe dọa sinh tồn cần phải dẹp bỏ. Tuy nhiên, Tehran đã ngay lập tức đóng sầm cửa trước yêu cầu này khi khẳng định tên lửa là lằn ranh đỏ không thể đưa ra mặc cả. Sự đối đầu trực diện giữa yêu cầu tước bỏ năng lực quân sự và quyền tự vệ của Iran đang khiến bàn đàm phán trở nên cực kỳ khó khăn.
Iran vẫn giữ vững lập trường rằng các hoạt động hạt nhân của họ hoàn toàn vì mục đích dân sự và an ninh năng lượng. Họ bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng chương trình này nhằm phát triển vũ khí hạt nhân để tấn công các quốc gia khác. Những tuyên bố trái ngược giữa Tehran và Tel Aviv về bản chất của uranium đang làm mờ đi triển vọng của một thỏa thuận hòa bình bền vững.
Tổng thống Trump tăng áp lực quân sự lên bàn đàm phán
Tổng thống Trump đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ từ chuyên cơ Không lực Một khi khẳng định Mỹ sẽ tham gia gián tiếp vào đàm phán. Ông cho rằng phía Iran không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đạt được thỏa thuận nếu không muốn chịu những hậu quả nặng nề. Nhà lãnh đạo Mỹ tin rằng Tehran đang cảm thấy sức nóng từ các lệnh trừng phạt và những đòn tấn công tiềm tàng.
Cùng với những tuyên bố ngoại giao, ông Trump đã triển khai thêm tàu chiến và nhóm tác chiến tàu sân bay đến “canh cửa” Trung Đông. Mỹ cảnh báo sẽ không ngần ngại tung thêm các đòn tấn công mới nếu Iran không chịu thỏa hiệp cả về hạt nhân lẫn tên lửa. Sự hiện diện quân sự dày đặc của Mỹ được xem là lời răn đe thực tế nhất dành cho giới lãnh đạo tại Tehran.
Truyền thông cũng rộ lên tin đồn về việc quân đội Mỹ đang chuẩn bị cho các kịch bản quân sự kéo dài và thậm chí là thay đổi chế độ. Các tàu chiến Mỹ đã được lệnh sẵn sàng hành động nếu bàn đàm phán tại Geneva đi vào ngõ cụt. Sự kết hợp giữa củ cà rốt ngoại giao và cây gậy quân sự của ông Trump đang đẩy Iran vào thế phải đưa ra quyết định lịch sử.
Theo: Báo Thanh Niên
