Giữa màn sương vùng biên Nghệ An, bà con rủ nhau lên rừng hái “vàng xanh”, mang về thu nhập tiền triệu mỗi ngày để trang trải cuộc sống dịp cuối năm.
- Tỷ lệ vàng – bạc: Cách tính và ý nghĩa chiến lược với nhà đầu tư
- Quy định giao thông và những lưu ý để tránh vi phạm trong dịp Tết
- Đón Tết châu Á: Mỗi nơi một vẻ, mười phân vẹn mười
Chè hoa vàng và những ngày “săn lộc” giữa màn sương
Những ngày cuối năm, khi màn sương dày còn bao phủ đỉnh núi bản Na Lợt, từng tốp người dân xã Nhôn Mai lại lặng lẽ mang theo dụng cụ vào rừng. Công việc của họ là tìm kiếm những cây chè hoa vàng mọc tự nhiên giữa đại ngàn để hái búp và hoa. Dù cái lạnh biên viễn có phần tê tái, nhưng niềm vui về một nguồn thu nhập tốt đã thôi thúc bước chân bà con băng rừng vượt dốc.
Việc thu hái loài “vàng xanh” này không hề đơn giản và đòi hỏi sự kiên nhẫn cực kỳ cao của người đi rừng. Với những cây thấp, người dân chỉ cần đứng dưới tán để nhẹ tay ngắt từng bông hoa vàng óng, nguyên vẹn nhất. Tuy nhiên, khi gặp phải những cây cổ thụ cao từ 5m đến 7m, bà con phải trèo tận lên cành cao, bám chắc thân cây để hái lượm,. Từng bông hoa được chọn lọc kỹ để giữ trọn màu sắc và dược tính quý giá trước khi cho vào giỏ mang về bản.
Thành quả sau một ngày vất vả là những túi hoa tươi được thương lái thu mua ngay tại bản với giá 250.000 đồng/kg. Gặp ngày thuận lợi, một người có thể hái được 4kg đến 5kg hoa, bỏ túi hơn một triệu đồng một cách nhanh chóng. Nhờ vụ chè này, nhiều hộ dân có thêm khoản tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng để sắm sửa bánh mứt, thịt thà cho một cái Tết tươm tất hơn.
Chè hoa vàng từ củi khô thành “vàng xanh” đổi đời
Ông Xeo Văn Tình, một người gắn bó lâu đời với rừng núi Na Lợt, nhớ lại thời loài cây này còn bị người dân “hắt hủi”. Ngày trước, do chẳng ai biết giá trị dược liệu của nó nên chè hoa vàng chỉ được bà con chặt về làm củi đun hoặc làm cọc rào quanh nhà. Những gốc chè to nửa mét từng bị đốn hạ không thương tiếc, nhưng nhờ sức sống mãnh liệt mà chúng vẫn âm thầm bật chồi, tồn tại giữa đại ngàn.
Mọi chuyện chỉ thực sự xoay chuyển khi thương lái bắt đầu lùng sục mua hoa và búp chè với giá cao ngất ngưởng từ hơn 10 năm trước. Lúc này, người dân mới “ngã ngửa” nhận ra mình đang sở hữu một kho báu thực sự ngay trên những đỉnh núi cao. Từ chỗ bị lãng quên, chè hoa vàng nhanh chóng trở thành cây “hái ra tiền”, giúp nhiều gia đình ở vùng cao biên giới này thoát khỏi cảnh túng quẫn.
Tuy nhiên, cơn sốt giá ban đầu từng dẫn đến tình trạng hái lượm kiểu “tận diệt” khiến rừng chè có nguy cơ kiệt quệ. Chính quyền địa phương đã phải vào cuộc vận động bà con thay đổi cách khai thác, từ hái bừa bãi sang khoanh nuôi và bảo vệ. Giờ đây, người dân đã tự bảo nhau quy ước không đào gốc, không bẻ cành và luôn để lại một phần hoa già để cây kết hạt, tái sinh tự nhiên cho mùa sau.
Hồi sinh sinh kế bền vững nơi biên viễn
Không chỉ dừng lại ở việc dựa vào rừng, nhiều hộ dân như ông Xeo Văn Tình đã mạnh dạn đưa “vàng xanh” về trồng ngay tại vườn nhà. Đây được xem là bước đi đột phá giúp giảm áp lực khai thác lên rừng tự nhiên mà vẫn đảm bảo túi tiền cho người dân. Ông Tình hiện sở hữu khu vườn lớn với khoảng 3.000 cây chè, trong đó có 500 cây đã cho thu hoạch ổn định hằng năm.
Loài cây rừng này tỏ ra khá “dễ tính” khi rất hợp với thổ nhưỡng, khí hậu vùng cao và ít khi bị sâu bệnh tấn công. Người trồng chỉ cần chịu khó phát quang gốc, bón thêm ít phân hữu cơ là cây có thể vươn nhánh phát triển xanh tốt dưới tán cây rừng. Từ vài héc ta mọc tự nhiên, đến nay bản Na Lợt đã nhân rộng thành công diện tích trồng chè lên khoảng 15ha, biến mỗi gốc cây thành một tài sản quý.
Hiện tại, chính quyền xã Nhôn Mai đang tích cực phối hợp với các đoàn thể để tổ chức thu mua tập trung, giúp người dân tiêu thụ ổn định. Việc quản lý khai thác theo hướng bền vững không chỉ giúp bảo vệ rừng phòng hộ mà còn mở ra hướng đi lâu dài cho kinh tế địa phương. Những cánh rừng chè hoa vàng đang thực sự hồi sinh, mang theo niềm hy vọng về một cuộc sống sung túc hơn cho đồng bào vùng biên giới.
Theo: Báo Tiền Phong
