Sáng 18-2-2026, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo Tehran và Mỹ vừa đạt được “bộ nguyên tắc” định hướng để bắt đầu soạn thảo thỏa thuận hạt nhân mới.
- Cháy nhà máy giày Vento ở Hải Phòng vào đêm giao thừa
- Apple chuẩn bị tung loạt thiết bị Apple giá rẻ vào đầu năm 2026
- Xông đất là một trong những nghi lễ cổ xưa nhất của người Việt
“Bộ khung” đầu tiên cho chiếc ghế nóng tại Geneva
Vòng đối thoại tại Geneva ngày 17-2 đã khép lại với một kết quả “dễ thở” hơn khi hai bên cùng thống nhất được một bộ quy tắc định hướng làm nền tảng cho các bước tiếp theo. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hào hứng chia sẻ trên truyền hình rằng cuộc gặp lần này mang tính “xây dựng” rõ rệt so với sự bế tắc của những vòng đối thoại hồi đầu tháng. Tuy nhiên, ông cũng không quên dội một gáo nước lạnh vào những kỳ vọng quá sớm khi khẳng định đây chỉ mới là điểm khởi đầu của một hành trình dài dằng dặc và đầy chông gai phía trước. Mỗi bên sẽ tiếp tục tự “múa bút” để xây dựng dự thảo riêng trước khi chính thức so găng trên bàn thảo văn bản thỏa thuận tại vòng đàm phán kế tiếp.
Việc đạt được sự đồng thuận rộng rãi về bộ nguyên tắc này được xem là bước đi “phá băng” cần thiết trong bối cảnh quan hệ giữa Tehran và Washington vốn luôn ở trạng thái “cơm không lành, canh không ngọt” suốt nhiều năm qua. Ông Araghchi lưu ý rằng tốc độ đàm phán trong thời gian tới “đương nhiên sẽ chậm lại” vì các bên phải soi xét từng con chữ, nội dung chi tiết trong các bản dự thảo. Thời điểm cho vòng đối thoại thứ ba vẫn còn là ẩn số và chỉ được ấn định khi đống giấy tờ trên bàn làm việc của các nhà ngoại giao được hoàn tất trao đổi. Coi bộ, để tiến tới một bản ký kết chính thức, cả hai bên sẽ còn phải tốn không ít “nước bọt” trên bàn nghị sự tại Thụy Sĩ.
Iran đòi “mặc định” quyền làm giàu uranium
Ngay sau những tín hiệu tích cực, phía Iran lập tức “lên giọng” yêu cầu Mỹ phải chấm dứt ngay các hành động đe dọa sử dụng vũ lực nhằm vào chủ quyền và an ninh của họ. Ngoại trưởng Araghchi đã thẳng thừng chỉ trích việc Washington “bỏ cuộc chơi” đơn phương khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA vào năm 2018 là hành vi vi phạm cam kết quốc tế nghiêm trọng. Theo góc nhìn của Tehran, hành động này không chỉ làm “bốc hơi” lòng tin giữa hai nước mà còn gây tổn hại sâu sắc đến sự ổn định của các thỏa thuận đa phương trên toàn cầu. Iran kiên quyết giữ vững lập trường không nhượng bộ về những gì họ coi là quyền lợi hợp pháp và bất khả xâm phạm của mình.
Trong bài phát biểu tại hội nghị giải trừ quân bị, ông Araghchi khẳng định quyền nghiên cứu và sản xuất năng lượng hạt nhân, bao gồm cả việc làm giàu uranium, là quyền “mặc định” của các quốc gia thành viên NPT. Phía Tehran nhấn mạnh đây là những điều khoản có tính ràng buộc pháp lý và tuyệt đối “không thể đàm phán” hay đánh đổi bằng bất cứ giá nào trong các cuộc thương lượng sắp tới. Iran nhiều lần cam đoan rằng kho vũ khí hạt nhân hoàn toàn “không có chỗ đứng” trong học thuyết an ninh quốc gia và mọi hoạt động chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Những tuyên bố đanh thép này cho thấy dù đã ngồi vào bàn đàm phán, Iran vẫn không quên dựng “hàng rào” bảo vệ lợi ích cốt lõi.
Bàn chuyện hòa bình nhưng “khóa cửa” eo biển Hormuz
Giữa lúc không khí đàm phán đang “ấm” lên tại Geneva, chính phủ Iran lại gây bất ngờ khi thông báo tạm thời đóng một phần eo biển Hormuz để phục vụ tập trận hải quân. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tổ chức màn phô trương sức mạnh với lý do bảo đảm an toàn hàng hải và mô phỏng các mối đe dọa thực tế trên biển. Eo biển Hormuz được ví như “yết hầu” của ngành năng lượng thế giới, khi mỗi ngày có tới 20 triệu thùng dầu chảy qua đây để cung cấp cho toàn cầu. Việc “khóa cửa” tạm thời này như một thông điệp ngầm đầy sức nặng gửi tới phương Tây rằng Iran vẫn nắm trong tay quân bài chiến lược cực kỳ lợi hại.
Kiểm soát bờ phía bắc của tuyến đường thủy độc đạo này, Iran từng không ít lần cảnh báo sẽ đóng cửa hoàn toàn nếu căng thẳng với phương Tây vượt quá “lằn ranh đỏ”. Với lưu lượng dầu thô tương đương 1/5 sản lượng toàn cầu mỗi ngày, bất kỳ sự xáo trộn nào tại Hormuz cũng đủ khiến thị trường năng lượng thế giới phải “rung lắc” dữ dội. Động thái vừa bàn hòa bình, vừa “khoe cơ bắp” trên biển cho thấy chiến thuật “vừa đấm vừa xoa” đầy tinh quái của Tehran trên bàn cờ địa chính trị hiện nay. Coi bộ, hành trình đi đến một thỏa thuận cuối cùng vẫn còn rất nhiều “ổ gà” và những biến số khó lường từ chính thực địa tại eo biển Hormuz.
Theo: VnExpress
