Hẻm Hồi giáo đón Tết bằng “tháng nhịn ăn” giữa lòng Sài Gòn

Giữa lúc phố xá rộn ràng tất niên, con hẻm nhỏ của cộng đồng Hồi giáo lại lặng lẽ bước vào tháng chay Ramadan với những quy tắc sống đầy khác biệt.

Hẻm Hồi giáo đón cái Tết “ngược dòng” đầy lặng lẽ

Những ngày cận Tết Bính Ngọ. Khi không khí xuân đang tràn ngập. Khắp các nẻo đường Sài Gòn với tiếng cụng ly tất niên náo nhiệt. Thì hẻm 157 Dương Bá Trạc (quận 8) lại giữ cho mình một nhịp sống hoàn toàn trái ngược. Nằm khuất sau sự ồn ào của phố thị, sát bên Thánh đường Jamiul Anwar. Con hẻm dài chưa đầy 200m này. Chọn sự tĩnh lặng làm chủ đạo. Không nhạc xuân rộn ràng cũng không cảnh tụ tập nhậu nhẹt bê tha. Thay vào đó. Hình ảnh những người phụ nữ quấn khăn kín đầu. Hay đàn ông đội nón ngồi trò chuyện chậm rãi trước hiên nhà. Đã trở thành nét đặc trưng “ngược dòng” đầy thú vị.

Năm nay. sự khác biệt càng rõ nét khi mùng 2 Tết Nguyên đán. Lại trùng khớp với ngày đầu tiên của tháng Ramadan. tháng nhịn ăn thiêng liêng của người Hồi giáo. Chị Suri Ya, một cư dân lâu năm. Chia sẻ rằng trong khi cả thành phố chuẩn bị tiệc tùng. Thì bà con trong xóm lại đang chuẩn bị tinh thần để vào “tháng chay”. Nhịp sinh hoạt của cả cộng đồng đã được tính toán kỹ lưỡng để hòa hợp giữa phong tục. Cổ truyền của dân tộc và đức tin tôn giáo. Tạo nên một không gian văn hóa độc đáo giữa lòng đô thị.

Trong hẻm. Vài sạp hàng nhỏ bày bán thực phẩm chế biến theo quy chuẩn Halal. Thay thế cho những món ngon ngày Tết thường thấy. Người dân không có tục lì xì hay bày mâm cỗ linh đình như người Kinh. Nếu muốn hưởng không khí Tết, họ thường ra ngoài xem pháo hoa hoặc chúc Tết bạn bè. Sự yên tĩnh này không phải là sự lạnh lẽo. Mà là sự chuẩn bị nghiêm cẩn cho một giai đoạn rèn luyện. Ý chí và sự tiết chế mà mỗi thành viên trong cộng đồng đều thấu hiểu.

Hẻm Hồi giáo và những quy tắc khắc kỷ trong tháng chay

Theo quy định nghiêm ngặt của tháng Ramadan. Từ khoảng 4h sáng đến hơn 18h tối, người dân tuyệt đối không ăn và không uống. Chỉ khi mặt trời lặn hoàn toàn, mọi người mới bắt đầu dùng bữa. Khiến giờ giấc bán buôn trong hẻm cũng đảo lộn hoàn toàn so với ngày thường. Ông Abdolrazak, chủ một quán nước. Cho biết thường ngày ông bán từ sớm nhưng vào tháng này. Phải đến 15h30 mới dọn hàng để bà con mua thức ăn về chờ “xả chay”.

Rượu bia là thứ bị cấm tuyệt đối. Vì vậy trong con hẻm này hoàn toàn không có khái niệm tiệc tùng. Ồn ào hay những xích mích do men say gây ra. Ramadan được coi là khoảng thời gian để mỗi người tự soi rọi lại mình, học cách thấu hiểu cái đói để biết sẻ chia với những mảnh đời khốn khó hơn. Đến khoảng 18h mỗi ngày, người dân trong trang phục kín đáo, trang nghiêm sẽ tập trung tại thánh đường để thực hiện nghi lễ xả chay tập thể.

Kết thúc một tháng ròng rã khắc kỷ là ngày lễ “ăn xả”, thời điểm quan trọng nhất để cả cộng đồng cùng tụ họp, ôm nhau và trao lời tha thứ cho những khúc mắc trong năm cũ. Những quy tắc sống này đã tồn tại bền bỉ qua nhiều thế hệ, giúp giữ vững sự ổn định và nề nếp cho cư dân trong hẻm. Chính việc tuân thủ giáo lý đã giúp bà con sống với nhau nhẹ nhàng, hiếm khi xảy ra những tranh chấp hay va chạm gay gắt trong cuộc sống thường nhật.

Nếp sống đùm bọc của cộng đồng di cư

Cư dân tại hẻm 157 đa phần là người Hồi giáo có gốc gác từ Châu Đốc, Ninh Thuận hay Tây Ninh về Sài Gòn lập nghiệp từ những năm 1960. Thuở xưa, họ sống bằng nghề dệt truyền thống, dẫu nay nghề cũ đã mai một nhưng tình nghĩa xóm giềng vẫn bền chặt quanh mái thánh đường cũ. Trẻ em ở đây ban ngày vẫn học chương trình phổ thông như bạn bè đồng trang lứa, nhưng buổi tối lại miệt mài với chữ Ả Rập và giáo lý để giữ gìn căn cốt của dân tộc mình.

Vấn đề ẩm thực cũng được bà con tuân thủ cực kỳ nghiêm ngặt theo quy chuẩn Halal, đặc biệt là với thịt gia súc, gia cầm. Con vật phải còn sống và được giết mổ đúng nghi thức mới được sử dụng, nên thịt thường do người trong cộng đồng cung cấp để đảm bảo tin cậy. Sự chung sống giữa người theo đạo và người ngoại đạo trong hẻm cũng rất ôn hòa; nhiều trường hợp kết hôn khác tôn giáo nhưng đều sớm hòa nhập vào đời sống chung của xóm nhỏ.

Điều đáng quý nhất ở con hẻm này chính là sự đùm bọc, tương trợ lẫn nhau mỗi khi có gia đình gặp hoạn nạn hay khó khăn. Nhà cửa trong hẻm ít khi đóng kín vì mọi người luôn quan tâm, coi sóc giúp nhau như người trong một nhà. Giữa một Sài Gòn không ngừng biến động, con hẻm nhỏ bên thánh đường vẫn lặng lẽ lưu giữ những giá trị riêng, nơi hai nhịp thời gian Tết và Ramadan cùng tồn tại song hành đầy bình yên.

Theo: Dân trí