Dự thảo tuyển sinh 2026 đề xuất siết 10 nguyện vọng đang khiến nhiều học sinh, phụ huynh “đứng ngồi không yên” vì sợ mất cơ hội vào đại học trước ngưỡng cửa 18.
- Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt, nhà băng bớt “vã” tiền dịp Tết
- Hàng trăm nghìn sản phẩm hỗ trợ ung thư giả bị tung ra thị trường Việt Nam
- Lựa chọn đồ uống buổi sáng hỗ trợ giảm chỉ số acid uric
Những ngày này. Câu chuyện về dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 đang trở thành. Tâm điểm bàn tán tại các cổng trường THPT. Thay vì được đăng ký nguyện vọng “không giới hạn” như những mùa trước. Các “sĩ tử” tương lai có thể sẽ phải tính toán nát óc khi con số này. Dự kiến bị giới hạn ở mức 10.
Từ “rải thảm” đến siết chặt “luật chơi”
Nguyên nhân của sự điều chỉnh này bắt nguồn từ những trục trặc của hệ thống. Lọc ảo trong mùa tuyển sinh năm 2025. Khi cánh cửa được mở toang. Dữ liệu đã bị đẩy lên mức “khủng” chưa từng thấy với hơn 7,6 triệu nguyện vọng. Thậm chí có thí sinh đăng ký tới 231 chỗ từ Bắc chí Nam. Việc cho phép “rải thảm” quá đà khiến hệ thống gặp trục trặc kỹ thuật. Buộc các phiên lọc ảo phải kéo dài thêm so với kế hoạch ban đầu.
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo. Thực tế có đến 98,5% thí sinh đã trúng tuyển ngay trong 10 nguyện vọng đầu tiên. Do đó, con số 10 được coi là có căn cứ khoa học để “giảm tải” cho hệ thống. Giúp tiết kiệm chi phí cho thí sinh và rút ngắn thời gian xét tuyển cho các trường. Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra yêu cầu các em phải tìm hiểu ngành nghề nghiêm túc hơn thay vì đăng ký theo kiểu “may rủi”.
Nỗi lo “sảy chân” trước ngã rẽ cuộc đời
Dù con số 1,5% trúng tuyển ở nguyện vọng thứ 11 trở đi nghe có vẻ nhỏ, nhưng khi đặt trên quy mô toàn quốc, nó tương đương với hàng chục ngàn học sinh. Với các em học sinh lớp 12, việc phải chốt hạ tương lai chỉ trong 10 ô đăng ký là một áp lực không nhỏ khi các em đang đứng trước ngã rẽ lớn của cuộc đời. TS Lê Anh Đức (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhận định rằng việc thay đổi đột ngột có thể khiến thí sinh chưa kịp thích nghi và đề xuất nên nới rộng lên khoảng 20 nguyện vọng để tạo “vùng đệm” an toàn.
Nhiều chuyên gia tuyển sinh cũng lo ngại nếu không còn cơ chế đăng ký rộng rãi, những ngành học không thuộc nhóm “hot” sẽ có nguy cơ hụt nguồn tuyển. Sự thay đổi này, nếu áp dụng cứng nhắc, có thể làm hẹp cánh cửa đại học của một bộ phận thí sinh, đặc biệt là tại các trường tầm trung hoặc trường tư thục.
Cần một lộ trình để thí sinh không bị “sốc”
Để không bị rơi vào thế bị động, các chuyên gia khuyên thí sinh cần có chiến lược “hiểu mình, hiểu ngành, hiểu trường”. Thay vì chỉ chạy theo những ngành thời thượng như trí tuệ nhân tạo hay logistics, các em cần tự trả lời được câu hỏi mình có thể “ngồi học” ngành đó suốt 4 năm và theo đuổi nghề nghiệp đó lâu dài hay không.
Các hiệu trưởng trường THPT cũng bày tỏ mong muốn “luật chơi” nên được giữ ổn định và thông báo sớm ngay từ lớp 10 để tránh cảnh “trở tay không kịp” sát vạch đích. Việc áp dụng các thay đổi kỹ thuật như điểm sàn hay giới hạn nguyện vọng cần đi kèm một lộ trình đủ dài để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người học và tránh gây xáo trộn tâm lý không đáng có cho các gia đình.
Theo: Báo Dân trí
