Ngày cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp là dịp để mỗi gia đình Việt nhìn lại một năm cũ và ước nguyện về một tương lai bình an, no đủ.
- Mua bán hóa đơn khống: Triệt phá đường dây nghìn tỷ tại Việt Nam
- VinEnergo đầu tư dự án điện gió Hòn Trâu hơn 48.300 tỷ đồng
- Mỹ thông qua gói chi tiêu lớn, chấm dứt đóng cửa chính phủ liên bang
Cúng ông Công ông Táo và những nét đẹp cổ truyền
Mỗi độ cuối năm, khi sắc xuân bắt đầu len lỏi vào từng con phố, người dân lại tất bật chuẩn bị cho ngày 23 tháng Chạp. Năm 2026, ngày tiễn các vị thần bếp sẽ rơi vào thứ Ba, ngày 10/2. Đây là thời điểm quan trọng để gia chủ sắm sửa lễ vật, gồm ba bộ mũ áo giấy và ba chú cá chép đỏ khỏe mạnh để đưa ông Táo về trời báo cáo mọi việc với Ngọc Hoàng.
Việc chọn mũ áo cần sự tỉ mỉ, thường gồm hai mũ đàn ông có cánh chuồn và một mũ đàn bà không có cánh chuồn. Màu sắc được chọn thường là đỏ hoặc vàng, mang ý nghĩa của sự may mắn và rực rỡ. Bên cạnh đồ giấy, ba con cá chép sống bơi lội trong chậu nước sạch đặt cạnh mâm cúng là hình ảnh quen thuộc, tượng trưng cho phương tiện di chuyển của các vị thần trong chuyến hành trình về thiên đình.
Dù nhịp sống hiện đại có nhiều thay đổi, nhưng truyền thống này vẫn được gìn giữ như một sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại. Nhiều gia đình hiện nay đã chuyển sang cúng tượng trưng bằng cách giảm bớt vàng mã để bảo vệ môi trường. Điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính, sự chỉn chu trong việc bày biện để thể hiện sự trân trọng đối với những vị thần đã bảo vệ tổ ấm suốt một năm qua.
Cúng ông Công ông Táo bằng mâm cơm sum vầy ấm cúng
Mâm cỗ mặn tiễn ông Táo thường là những món ăn mang đậm hồn cốt dân tộc, được chuẩn bị bằng tất cả sự khéo léo của người nội trợ. Một đĩa gà luộc da vàng óng, miệng ngậm hoa hồng đỏ là tâm điểm của mâm cúng, mang lời cầu chúc cho mọi việc khởi đầu hanh thông. Tiếp đến là đĩa xôi gấc với màu đỏ son mang lại niềm tin về một năm mới nhiều may mắn, thuận lợi.
Mâm cơm không thể thiếu bánh chưng vuông, giò lụa truyền thống và các món xào, canh được chế biến từ rau củ tươi ngon. Một đĩa su hào, măng tây xào lòng gà cùng bát canh măng nấu móng giò giúp mâm cỗ thêm phần thịnh soạn nhưng vẫn giữ được sự cân bằng. Các món ăn này không chỉ để dâng cúng mà sau đó còn là dịp để cả gia đình quây quần, cùng nhau thưởng thức bữa cơm tất niên sớm đầy ý nghĩa.
Đối với những người trẻ bận rộn, mâm cỗ có thể đơn giản hóa với thịt luộc, trái cây và xôi, miễn sao đảm bảo sự sạch sẽ và trang trọng. Các gia đình cũng lưu ý không cúng những món ăn mang tính kiêng kỵ như thịt chó, thịt vịt hay trứng vịt lộn. Một đĩa chè kho hay chè trôi nước ngọt ngào cuối bữa cúng chính là lời ước nguyện cho một năm mới vạn sự trôi chảy, ấm êm.
Ý nghĩa của việc phóng sinh và bảo vệ môi trường
Nghi lễ cúng thường được hoàn tất trước giờ Ngọ ngày 23 tháng Chạp, vì người xưa tin rằng đây là lúc các vị thần xuất phát về trời. Gia chủ có thể làm lễ từ tối ngày 21 hoặc trong ngày 22 để đảm bảo sự thong thả. Khi hành lễ, việc ăn mặc chỉnh tề, giữ thái độ nghiêm trang là cách thể hiện sự tôn trọng đối với các bậc thần linh theo quan niệm dân gian của người Việt.
Sau khi kết thúc buổi lễ, hành động phóng sinh cá chép ra ao hồ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp các vị thần “hóa rồng” vượt vũ môn. Tuy nhiên, việc thả cá cần được thực hiện một cách có văn hóa: thả nhẹ tay, không vứt túi nilon xuống sông hồ. Ý thức bảo vệ môi trường trong ngày lễ này không chỉ giúp giữ gìn cảnh quan mà còn làm cho ý nghĩa của việc phóng sinh trở nên trọn vẹn và đẹp đẽ hơn.
Một mâm cỗ cúng ông Táo đầy đủ lễ nghi nhưng tiết kiệm, không phô trương lãng phí chính là thông điệp mà các gia đình hướng tới. Đây là dịp để giáo dục thế hệ trẻ về lòng biết ơn và các giá trị truyền thống của dân tộc. Sự ấm áp, sum vầy bên mâm cỗ cúng trước thềm năm mới chính là nguồn động lực để mỗi người sẵn sàng cho những khởi đầu mới tốt đẹp và thành công hơn.
Theo: Báo Sức khỏe & Đời sống
