Ukraine chờ “át chủ bài” Meteor: Khi bầu trời không còn là “sân chơi” riêng

Ukraine sắp sở hữu tên lửa Meteor, loại “vũ khí thay đổi cuộc chơi” giúp cân bằng ưu thế trên không và khiến các tiêm kích hiện đại của Nga phải dè chừng.

Cơn khát vũ khí để “xóa thế” bị vây ép trên tầng không

Bấy lâu nay, các phi công Ukraine luôn rơi vào thế “cửa dưới” khi tham gia các cuộc không chiến tầm xa. Trong khi tiêm kích F-16 của Ukraine trang bị tên lửa AIM-120 chỉ có tầm bắn loanh quanh 75km, thì các đối thủ phía bên kia chiến tuyến như Su-35 hay MiG-31 lại sở hữu “cánh tay dài” R-37M có khả năng khai hỏa từ khoảng cách 200km. Điều này chẳng khác nào một cuộc đấu súng mà một bên cầm dao ngắn còn bên kia đứng từ xa tỉa tới, khiến máy bay Ukraine thường xuyên bị tấn công trước khi kịp nhìn thấy đối phương trên radar.

Ukraine sắp sở hữu vũ khí thay đổi cuộc chơi, Su-35 Nga phải dè chừng - 3
Tiêm kích tafale được trang bị đầy đủ vũ khí, bao gồm cả tên lửa Meteor.(Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Để giải quyết bài toán “lệch pha” này, Bộ Quốc phòng Ukraine đã ráo riết đàm phán và vừa xác nhận tên lửa Meteor sẽ nằm trong gói viện trợ an ninh sắp tới của Thụy Điển. Đây là kết quả sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Mykhailo Fedorov và người đồng cấp Thụy Điển Paul Jonsson, hứa hẹn mang về một hệ thống vũ khí giúp phi công Ukraine tự tin “đối mặt” trực diện thay vì phải tìm cách né tránh như hiện nay. Sự xuất hiện của Meteor được kỳ vọng sẽ làm thay đổi hoàn toàn quy luật của trò chơi trên bầu trời, buộc các phi công đối phương phải suy nghĩ kỹ trước khi tiến vào vùng tranh chấp.

“Sát thủ” Meteor và những cú ra đòn “vùng không thể thoát”

Điểm làm nên sự “ghê gớm” của Meteor chính là hệ thống động cơ phản lực ramjet độc nhất vô nhị. Không giống như các loại tên lửa thông thường sẽ bị đuối sức ở giai đoạn cuối, động cơ của Meteor cho phép nó điều chỉnh lực đẩy linh hoạt trong suốt hành trình bay. Điều này đảm bảo quả đạn vẫn còn nguyên năng lượng dồi dào khi tiếp cận mục tiêu, tạo ra một “vùng không thể thoát” (no escape zone) cực rộng. Một khi đã lọt vào tầm ngắm của Meteor, các tiêm kích dù có cơ động đến đâu cũng rất khó để thực hiện các động tác nhào lộn né tránh thành công.

Về thông số, Meteor hiện là loại tên lửa không đối không có tầm bắn “khủng” nhất của phương Tây với khả năng vươn tới mục tiêu ở khoảng cách 209km. Vũ khí này còn được trang bị đầu dò radar chủ động và hệ thống liên kết dữ liệu hai chiều, giúp phi công liên tục cập nhật vị trí mục tiêu ngay cả sau khi đã phóng đạn. Với Meteor, những chiếc Su-35 vốn đang tự do vùng vẫy ở khoảng cách an toàn sẽ sớm phải đối mặt với nguy cơ bị “bắt bài” từ xa,. Đây chính là món đồ chơi mà Không quân Ukraine đã mòn mỏi chờ đợi để thiết lập lại trật tự trên bầu trời.

Cuộc đua với thời gian và những “cánh cửa” hẹp để nhập cuộc

Tuy nhiên, con đường để Meteor chính thức “nhập cuộc” vẫn còn không ít gập ghềnh. Theo các thỏa thuận, việc chuyển giao tên lửa này thường đi kèm với các chiến đấu cơ Saab Gripen của Thụy Điển,. Dù Ukraine đã bày tỏ ý định mua tới 150 chiếc Gripen trong 10 năm tới, nhưng thực tế việc sản xuất máy bay mới tốn rất nhiều thời gian, dự kiến sớm nhất cũng phải mất 3 năm,. Để rút ngắn khoảng cách, các bên đang thảo luận về phương án cung cấp các dòng Gripen C/D đã qua sử dụng để phi công Ukraine có thể làm quen và tác chiến ngay trong năm 2026.

Bên cạnh vấn đề thời gian, rủi ro về việc rò rỉ công nghệ hạt nhân và tên lửa vào tay đối phương cũng là điều khiến các quốc gia đối tác như Anh, Pháp, Đức phải cân nhắc kỹ lưỡng. Meteor là thành quả trí tuệ của nhiều nước châu Âu, nên việc đưa nó vào vùng chiến sự đòi hỏi những đánh giá khắt khe về bảo mật. Dù vậy, với những cam kết chính trị mạnh mẽ từ Thụy Điển và nhu cầu cấp bách của chiến trường, Meteor vẫn được xem là bước đi quan trọng để Ukraine lấy lại thế cân bằng. Thế giới đang chờ xem liệu sự kết hợp giữa “linh hồn” Meteor và “thân xác” Gripen có thực sự tạo nên một bước ngoặt như kỳ vọng hay không.

Theo: Báo Dân trí